5235 Sayılı Kanun Madde 40: Cumhuriyet Başsavcısının Görevleri

5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun · Madde 40 · Son kontrol: 18 Ekim 2026

Madde Metni

Madde 40- Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcısının görevleri şunlardır:

1. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığını temsil etmek,

2. Cumhuriyet başsavcılığının verimli, uyumlu ve düzenli bir şekilde çalışmasını sağlamak,

3. Bölge adliye mahkemesinin genel yönetim işlerini yürütmek,

4. Bölge adliye mahkemesine gelen ceza davalarına ilişkin hüküm ve kararlara ait dosyaların duruşmalarına katılmayı sağlamak,[17]

5. Ceza dairelerinin kararlarına karşı gerektiğinde kanun yollarına başvurmak,

6. Dairelerin benzer olaylarda kesin olarak verdikleri kararlar arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi için ceza daireleri başkanlar kuruluna veya hukuk daireleri başkanlar kuruluna başvurmak,[18]

7. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcılarının ilerleme belgelerini düzenlemek,

8. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcıları üzerinde gözetim ve denetim yetkisini kullanmak,

9. Cumhuriyet başsavcılığı müdürlüklerini ve personelini denetlemek veya denetletmek,

10. Cumhuriyet başsavcılığında görevli personel hakkında ilgili kanunda belirtilen disiplin cezalarını uygulamak,

11. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.

(Ek fıkra:17/6/2021-7328/3 md.) Cumhuriyet başsavcısı, Cumhuriyet savcılarının soruşturmayı sonlandıran kararları arasında oluşabilecek farklılıkların giderilmesi ile bu kararların kanuna uygunluğunun denetlenmesi hususlarında görevli ve yetkilidir.

Değişiklik ve Yürürlük Notları

[17] 15/8/2016 tarihli ve 674 sayılı KHK’nin 11 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “incelenerek yazılı düşünce ile birlikte ilgili daireye gönderilmelerini ve duruşmalara” ibaresi “duruşmalarına” şeklinde değiştirilmiş olup, daha sonra bu hüküm 10/11/2016 tarihli ve 6758 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.

[18] 20/7/2017 tarihli ve 7035 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “giderilmesi için” ibaresinden sonra gelmek üzere “ceza daireleri başkanlar kuruluna veya hukuk daireleri” ibaresi eklenmiştir.

Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.

Madde Gerekçesi

Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî TBMM belgesinden (TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 146 – Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun Tasarısı (1/521)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.

Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 40)

Madde 40. - Maddede, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığını temsil edecek olan başsavcının görevleri belirtilmektedir.

Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığını temsil eden bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcısının, Cumhuriyet başsavcılığının verimli, uyumlu ve düzenli çalışmasını sağlamak, bölge adliye mahkemesinin genel yönetim işlerini yürütmek görevi bulunmaktadır. Ayrıca, Cumhuriyet başsavcısının, bölge adliye mahkemesine gelen ceza davalarına ilişkin hüküm ve kararlara ait dosyaları inceleyerek yazılı düşünceyle birlikte ilgili daireye göndermek veya gönderilmelerini sağlamak; davaların duruşmalarında bulunmak veya bulunulmasını sağlamak; ceza dairelerinin kararlarına karşı gerektiğinde kanun yollarına başvurmak; dairelerin benzer olaylarda kesin olarak verdikleri kararları arasındaki içtihat uyuşmazlığının giderilmesi için başkanlar kuruluna başvurmak gibi yargısal faaliyetlere ilişkin görevleriyle, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcılarının ilerleme belgelerini düzenlemek ve bunlar üzerindeki gözetim ve denetim yetkisini yerine getirmek, Cumhuriyet başsavcılığı müdürlüklerini ve personelini denetlemek veya denetletmek, görevli personel hakkında ilgili kanunda belirtilen disiplin cezalarını uygulamak biçimindeki idarî görevleri tereddütlere yer bırakmayacak şekilde açıklanmaktadır. Ayrıca maddede, tek tek sayılan idarî ve adlî görevlerden başka Cumhuriyet başsavcısının, kanunlarla verilen diğer görevleri de yapmakla sorumlu olduğu vurgulanmaktadır.

Adalet Komisyonu Raporundaki Açıklama

Tasarının 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde yer alan "içtihat uyuşmazlığının" ibaresi, 35 inci maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde yapılan değişikliğe paralel olarak "uyuşmazlığın" şeklinde değiştirilmiştir.

Değişiklik Gerekçesi: 7328 sayılı Kanun m. 3 (17/6/2021)

Madde 3- Maddeyle, 5235 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesine eklenen fıkrayla, soruşturmayı sonlandıran kararlarla ilgili olarak uygulamada oluşabilecek farklılıkların önlenmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılarına sorumluluk verilmektedir.

Kaynak: TBMM 27. Dönem, S. Sayısı: 267 – Kanun Teklifi madde 3 gerekçesi.

Madde Künyesi

Kanun5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun
MaddeMadde 40
BölümÜçüncü Kısım – Bölge Adliye Mahkemeleri › İkinci Bölüm – Görevler
Kanundaki BaşlıkCumhuriyet başsavcısının görevleri
DurumYürürlükte
Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 146, değişiklik gerekçesi)
Son Kontrol18 Ekim 2026

Kanunda Gezinme

‹ Madde 39 · Madde 41 ›

Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun: tüm maddeler

Mevzuat aramasına dön

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.