Ana Sayfa › Mevzuat › Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun › Madde 40
6183 Sayılı Kanun Ödeme
6183 Sayılı Kanun Madde 40: Ödeme Şekli, Makbuz
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun · Madde 40 · Son kontrol: 27 Ekim 2026
Madde Metni
Madde 40 – Ödeme, alacaklı tahsil dairesinin salahiyetli ve mesul memurları tarafından verilecek makbuz karşılığı yapılır.
(Ek fıkra: 25/12/2003-5035/3 md.) Maliye Bakanlığı, ödemenin özel ödeme şekilleri kullanılmak suretiyle yapılması zorunluluğunu getirmeye yetkilidir. Bu yetki; tahsil daireleri, amme alacağının türü, ödeme zamanı ve bulunduğu safhalar itibarıyla topluca veya ayrı ayrı kullanılabilir.
Makbuz karşılığı yapılmıyan ödemelerle salahiyetli ve mesul memurlardan başkalarına yapılan ödemeler amme alacağına mahsup edilemez.
Amme alacaklarının tahsilinde kullanılan makbuzların şeklini ilgili amme idareleri tayin eder.
Borçlular makbuzlarını amme alacağının tahsil zamanaşımı müddeti sonuna kadar saklamaya ve salahiyetli memurlarca istendiğinde göstermeye mecburdurlar.
Makbuzun borçluya posta ile gönderilmesi gerektiği hallerde posta masrafı alacaklı amme idaresine aittir.
Hususi kanunlarındaki makbuz verilmesinden başka şekillerde yapılan tahsilata ait hükümler mahfuzdur.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (TBMM 9. Dönem, S. Sayısı: 286 – Kamu alacaklarının tahsil usulü hakkında kanun lâyihası (1/464)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 40. madde, tasarının 74. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Madde komisyon görüşmelerinde önemli ölçüde değiştirildiğinden, tasarı gerekçesi kabul edilen metinden farklı bir düzenlemeye ilişkin olabilir. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 74)
71 ilâ 92 nci maddelerden ibaret olan bu bölümde normal ödeme şekilleri ve mükelleflere kolaylık temini için bu tasarı ile ihdas edilen özel ödeme şekillerinden bahsedilmektedir.
73 ncü madde ödeme yerini, 74 ncü madde ödemenin şeklini tâyin etmektedir. 74 ncü maddenin son fıkrasında, makbuz verilmesinden başka şekillerde hususi kanunlarına göre yapılan tahsilâtı mahfuz tutan hüküm makbuzla yapılmıyan, pul ilsakı, soğuk damga ilâh ..... gibi hususi şekillerdeki tahsilâtın kanuniliğini ihlâl etmemek üzere sevkedilmiştir.
Geçici Komisyonu Raporundaki Açıklama
Tasarı Madde 74 (Değişik 40) :
Makbuzun borçluya posta ile gönderilmesi gerektiği hallerde posta masrafının mükellefe ait olacağı hakkındaki hüküm, vatandaşlara güçlük çıkarmamak ve âmme idaresine vergi ödiyen mükelleflerden bu gibi masrafları kıskanmamak düşüncesi ile değiştirilerek bu halde posta masrafının âmme idaresine aidiyeti hükme bağlanmıştır.
Değişiklik Gerekçesi: 5035 sayılı Kanun m. 3 (25/12/2003)
Madde 3. - Amme alacaklarına karşılık yapılan ödemeler, alacaklı tahsil dairesinin yetkili ve sorumlu memurlarınca düzenlenecek makbuz karşılığında kabul edilmektedir.
Ancak bu uygulama paranın tahsilat ve teslimat sırasındaki güvenliğinin sağlanması açısından çeşitli zorluklarla karşılaşılmasına ve işgücü kaybına neden olmaktadır.
Tahsil siteminde yaşanan bu zorlukların aşılması ve kamu alacağının tahsil güvenliğinin sağlanması açısından bankacılık sisteminden azamî ölçüde yararlanılması gerekmektedir. Malî idarelerin otomasyon sistemlerinde meydana gelen gelişmelere paralel olarak ileride tahsil işlemlerinde tamamen bankacılık sisteminin sağladığı kolaylıklardan faydalanılması hedeflendiğinden, ödemenin, genel ödeme şekli dışında tamamen özel ödeme şekilleri kullanılarak yapılmasını sağlayacak yönde düzenlemeye gidilmektedir.
Yapılan bu düzenleme ile amme alacağına karşılık yapılacak ödemelerin sadece özel ödeme şekilleri kullanılmak suretiyle yapılmasını sağlamak üzere amme idareleri, tahsil daireleri ve amme alacağının nev'i, ödeme zamanları ve bulunduğu safhalar itibarıyla topluca veya ayrı ayrı düzenleme yapma hususunda Maliye Bakanlığı yetkili kılınmaktadır.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 316 – Kanun Tasarısı madde 3 gerekçesi.
Değişiklik Gerekçesi: 5035 sayılı Kanun m. 3 (25/12/2003) – Komisyon Raporundaki Değişiklik Açıklaması
- Çerçeve 3 üncü maddesi; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 40 ıncı maddesinin 1 inci fıkrasından sonra gelmek üzere eklenen fıkranın 1 inci cümlesinin maddeye açıklık getirmek amacıyla yeniden düzenlenmesi, ikinci cümlesinde yer alan "... nevileri, ödeme zamanları..." ibaresinin "...türleri, ödeme zamanı..." şeklinde redaksiyona tabi tutulması suretiyle,
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 316 – komisyon raporunun bu maddeye ilişkin kısmı aynen aktarılmıştır. Aktarılan kısım, komisyon raporunda değişikliklerin madde madde sayıldığı cümlenin bu maddeye ilişkin bölümüdür.
Madde Künyesi
- Kanun6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
- MaddeMadde 40
- BölümBirinci Kısım – Genel Esaslar › Üçüncü Bölüm – Ödeme
- Kanundaki BaşlıkÖdeme şekli, makbuz
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 286, değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol27 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun: tüm maddeler
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.