Ana Sayfa › Mevzuat › Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun › Madde 55
6183 Sayılı Kanun Cebren Tahsil ve Takip Esasları
6183 Sayılı Kanun Madde 55: Ödeme Emri
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun · Madde 55 · Son kontrol: 27 Ekim 2026
Madde Metni
Madde 55 – Amme alacağını vadesinde ödemiyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunur.(1)
Ödeme emrinde borcun asıl ve ferilerinin mahiyet ve miktarları, nereye ödeneceği, müddetinde ödemediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun cebren tahsil ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis ile tazyik olunacağı, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde hapis ile cezalandırılacağı kayıtlı bulunur. Ayrıca, borçlunun 114 üncü maddedeki vazifeleri ve bu vazifeleri yerine getirmediği takdirde hakkında tatbik edilecek olan ceza bu ödeme emrinde kendisine bildirilir.
Belediye hududu dışındaki köylerde bulunan borçlulara ödeme emirleri muhtarlıkça tebliğ olunur. Ödeme emirlerinin muhtarlığa tevdii tarihinden itibaren 15 gün içinde tebligat yapılmadığı takdirde ödeme emirleri tebliğ edilmemiş olan borçluların isimleri ödeme emri hüküm ve mahiyetindeki bir "ödeme cetveline" alınarak borçlular borçlarını ödemeye ve mal bildiriminde bulunmaya çağırılırlar. Ödeme cetveli köy ihtiyar kurulu kapısına bir örneği de köyde herkesin görebileceği umumi bir mahalle 10 gün müddetle asılmak suretiyle tebliğ olunur ve cetvelin asıldığı köy muhtarlığınca münadi vasıtasiyle ilan olunur. Cetvel asılırken ve indirilirken keyfiyet muhtarlıkça zabıt varakasiyle tesbit edilir. Cebren tahsil ve takip ödeme emrinin tebliği veya ödeme cetvelinin indirilmesi tarihinde başlamış olur.
Borcunu vadesinde ödemiyenlere ait malları elinde bulunduran üçüncü şahıslardan bu malları 15 gün içinde bildirmeleri istenir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (TBMM 9. Dönem, S. Sayısı: 286 – Kamu alacaklarının tahsil usulü hakkında kanun lâyihası (1/464)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 55. madde, tasarının 104. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Madde komisyon görüşmelerinde önemli ölçüde değiştirildiğinden, tasarı gerekçesi kabul edilen metinden farklı bir düzenlemeye ilişkin olabilir. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 104)
104 ncü maddeye göre takibe ödeme emri tebliğ edilerek başlanmaktadır. Ödeme emri tebliği kamu alacaklarının takibinde yeni bir usuldür. Tahsili Emval Kanunu talikan ihtardan sonra derhal hacze geçmektedir.
Ödeme emri borçluya borcunu ödemediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde mal beyanında bulununcıya kadar 3 ayı geçmemek üzere hapsiyle tazyik edileceği kaydını da ihtiva etmektedir. Bu Tahsili Emval Kanunundaki borç için hapis değildir. İcra ve İflâs Kanunumuzda da mevcut olan bu hüküm borçluyu mallarını beyana tazyik için sevk olunmuştur.
Geçici Komisyonu Raporundaki Açıklama
Tasarı madde 104 (Değişik 55) :
Bu maddenin üçüncü fıkrasında köylerde yapılacak ödeme emri tebligatının ödeme emri hüküm ve mahiyetindeki «ödeme cetvelleri» ile yapılması hakkında mevcut Hükümet teklifi tadil edilmiştir. Tadile göre ilk önce ödeme emirlerinin normal şekilde ferden tebliğine muhtarlıkça teşebbüs edilecektir. Ancak muhtarlıkça ödeme emirlerinin tevdii tarihinden itibaren 15 gün içinde tebligat yapılamadığı takdirde, ancak ödeme emri ile başlıyabilecek olan icrai takibatı geçiktirmemek üzere, kendilerine muhtarlıkça ferden tebligat yapılamıyanlara «ödeme cetveli» ile ve talik suretiyle tebligat yapılacaktır. Halen cari usulde ve Hükümet teklifinde köylerde icra muamelesine ferden tebliğe teşebbüs edilmeden doğrudan doğruya talikan tebliğ ile başlanmaktadır. Binnetice komisyonumuzca yapılmış olan tadil vatandaşların lehine bir tadildir.
Muhtarların memur statüsünde bulunmamaları, köylerde memur eli ile veya posta ile tebligatın müşkülâtı şimdilik böyle mutavassıt bir şeklin kabulünü zaruri kılmıştır. Esasen köylünün âmme borcu mükellefiyetleri muayyen ve kendileri de her yıl değişiklik arzetmiyen bu mükellefiyetlerinden haberdar bulunduklarından, 1325 tarihinden beri alışılmış olan ve ancak muayyen müddette muhtarlıkça ferden tebliğ mümkün olmadığı takdirde müracaat edilecek şekilde tadil edilmiş olan ve idare bakımından zaruret arzeden böyle bir usulün tatbikında mahzur görülmemiştir.
Köy İhtiyar Kurulu kapısından başka köyde diğer umumi bir mahallede cetvelin bir örneğinin talikı, cetvelin 10 gün müddetle asılı kalması, asılma keyfiyetinin köyde münadi ile ilânı, cetvel asılırken ve indirilirken keyfiyetin muhtarlıkçe zabıtla tevsikı ve nihayet tebliğin, cetvellerin indirildiği tarihte yapılmış addedilmesi, maddeye komisyonumuzca mükellefler lehine ilâve edilmiş olan hükümlerdir.
Hukuk Sözlüğünde İlgili Terimler
Madde Künyesi
- Kanun6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
- MaddeMadde 55
- Bölümİkinci Kısım – Amme Alacağının Cebren Tahsili › Birinci Bölüm – Cebren Tahsil ve Takip Esasları
- Kanundaki BaşlıkÖdeme emri
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 286)
- Son Kontrol27 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun: tüm maddeler
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.