6183 Sayılı Kanun Madde 60: Mal Bildiriminde Bulunmıyanlar

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun · Madde 60 · Son kontrol: 27 Ekim 2026

Madde Metni

Madde 60 – (Değişik: 13/6/1963 - 251/2 md.)

Kendisine ödeme emri tebliğ edilen borçlu, 15 günlük müddet içinde borcunu ödemediği ve mal bildiriminde de bulunmadığı takdirde mal bildiriminde bulununcaya kadar bir defaya mahsus olmak ve üç ayı geçmemek üzere hapisle tazyik olunur.

Hapisle tazyik kararı, ödeme emrinin tebliğini ve 15 günlük müddetin bitmesini mütaakıp tahsil dairesinin yazılı talebi üzerine icra tetkik mercii hakimi tarafından verilir.

Bu kararlar Cumhuriyet Savcılığınca derhal infaz olunur.

İcra tetkik mercii hakimi tarafından verilen hapsen tazyik kararları her türlü harc ve resimden muaftır.

Değişiklik ve Yürürlük Notları

[31] 28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi ile bu maddede yer alan “7” ibareleri “15” olarak değiştirilmiş olup aynı Kanunun 123 üncü maddesi uyarınca söz konusu değişiklikler 1/1/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.

Madde Gerekçesi

Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (TBMM 9. Dönem, S. Sayısı: 286 – Kamu alacaklarının tahsil usulü hakkında kanun lâyihası (1/464)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 60. madde, tasarının 109. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun yasama belgelerindeki resmî gerekçeden (TBMM, Millî Güvenlik Konseyi veya Millet Meclisi sıra sayısı, tasarı/teklif metni) ya da Mevzuat Bilgi Sistemi'nden aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ile değiştirici kanunun kabul edilen metni ve görüşme tutanaklarıyla doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.

Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 109)

109 ncu madde mal bildiriminde bulunmıyanların mal bildiriminde bulununcaya kadar hapisle tazyik edilebileceğini hükme bağlamaktadır. Bu hüküm aynen İcra ve İflâs Kanunumuzda da mevcuttur. Yukarda da işaret ettiğimiz gibi bu, borç için hapis değildir, borçluyu mal beyanına zorlama için bir tedbirdir. Kararı tahsil dairesi vermekte, fakat bu kararın tekemmülü için mahallin en büyük mülkiye memurunun veya tevkil edeceği zatın tasdiki icabetmekte, infaz yetkisi ise Cumhuriyet savcısına ait bulunmaktadır. Borçlu mal beyanında bulunduğu anda hapis kararı alınmış olsa dahi infaz edilmez, borçlu hapsedilmişse derhal tahliye olunur.

Değişiklik Gerekçesi: 251 sayılı Kanun m. 2 (13/6/1963)

334 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasısının «kişi hakları ve ödevleri» ne taallûk eden ikinci bölümünün 14 ncü maddesindeki «kişi dokunulmazlığı ve hürriyeti kanunun açıkça gösterdiği hallerde, usulüne göre verilmiş bir hâkim kararı olmadıkça kayıtlanamaz» hükmü muvacehesinde kendisine tebliğ edilen ödeme emri üzerine, mal bildiriminde bulunmıyan borçlunun alacaklı tahsil dairesinin kararı ve bu kararın en büyük mülkiye memuru veya tevkil edeceği bir zatın tasdiki üzerine mal bildiriminde bulununcaya kadar, bir defaya mahsus olmak ve üç ayı geçmemek üzere hapsen tazyik edilmesine imkân görülmemektedir.

İcra ve İflâs Kanununun 76 ncı maddesinde, yapılacak değişiklikle hapsen tazyik yetkisinin icra tetkik mercii hâkimine verilmesi suretiyle, kanunun Anayasaya aykırı hükmü bertaraf olunmaktadır. İcra ve İflâs Kanununun 76 ncı maddesindeki hükme mütenazır olarak 6183 sayılı Kanunun 60 ncı maddesinde yer alan hükmün de değiştirilmesi ve mezkûr kanunda böyle bir merci bulunmaması sebebiyle hapsen tazyik yetkisini aynen icra tetkik mercii hâkimine bırakmak suretiyle âmme alacaklarının tahsil ve takip sisteminin de Anayasaya mutabakatı sağlanmış ve kişi hak ve hürriyetleri dokunulmazlığı teminat altına alınmış olacaktır.

Tasarı bu gayeyi temin için hazırlanmış bulunmaktadır.

Kaynak: Millet Meclisi 1. Dönem, S. Sayısı: 91 (1.4.1963 tarihli 65. Birleşim tutanağına ekli) – Kanun Tasarısı gerekçesi (genel gerekçe; madde gerekçesi bulunmamaktadır). Madde Cumhuriyet Senatosunda değiştirilmiş, Millet Meclisi bu değişikliği benimsemiştir; gerekçe, tasarı metnine ilişkindir. Metin, taranmış resmî belgeden okunmuş ve sayfa görüntüleriyle karşılaştırılarak aktarılmıştır; basılı metindeki yazım ve dizgi özellikleri olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir.

Değişiklik Gerekçesi: 251 sayılı Kanun m. 2 (13/6/1963) – Komisyon Raporundaki Değişiklik Açıklaması

Tasarının 2 nci maddesiyle değiştirilen 60 ncı madde, ifade bakımından vazıh olmaması ve (hapsen tazyik) ın taşıdığı mâna bakımından arzu edileni ifadeye elverişli bulunmaması gerekçesiyle Cumhuriyet Senatosunca değiştirilmiştir.

Bir ifade değişikliği mahiyetinde olan bu tadil komisyonumuzca yerinde görülerek aynen benimsenmiştir.

Kaynak: Millet Meclisi 1. Dönem, S. Sayısı: 320'ye 1 nci Ek (13.6.1963 tarihli 95. Birleşim tutanağına ekli) – komisyon raporunun bu maddeye ilişkin kısmı aynen aktarılmıştır. Metin, taranmış resmî belgeden okunmuş ve sayfa görüntüleriyle karşılaştırılarak aktarılmıştır; basılı metindeki yazım ve dizgi özellikleri olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir.

Madde Künyesi

Kanun6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
MaddeMadde 60
Bölümİkinci Kısım – Amme Alacağının Cebren Tahsili › Birinci Bölüm – Cebren Tahsil ve Takip Esasları
Kanundaki BaşlıkMal bildiriminde bulunmıyanlar
DurumYürürlükte
Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 286, değişiklik gerekçesi)
Son Kontrol27 Ekim 2026

Kanunda Gezinme

‹ Madde 59 · Madde 61 ›

Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun: tüm maddeler

Mevzuat aramasına dön

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.