6183 Sayılı Kanun Madde 99: İhalenin Neticesi Fesih ve Tescil

157 ilâ 168 nci maddeler gayrimenkullerin haciz ve satışına ait özel hükümleri ihtiva etmektedir. Bu hükümlerin sevkında da umumi icra usulleriyle bir ahengin muhafazasına çalışılmıştır.

Tasarı Madde 168 (Değişik 99) :

Tasarıdaki 168 nci madde tamamen kaldırılmış ve yerine İcra ve İflâs Kanununun 134 ncü maddesiyle mütenazır hükümler konulmuştur. Şöyle ki : Temyiz Tevhidi İçtihat Heyetince verilen meşhur bir tevhidi içtihat kararına göre Tahsili Emval Kanunu mucibince yapılan satışlardaki yolsuzluk sebebiyle fesih iddialarını adalet mahkemeleri tetkik ile vazifelidir. Bu suretle Tahsili Emval Kanunu mucibince yapılan satışları Adalet mahkemelerinin tetkikına tâbi tuttuğumuz zaman İcra ve İflâs Kanunu mucibince yapılan satışlardaki yolsuzluk ve fesih sebep ve müddetlerinden başka ve fazla fesih imkânları meydana çıkmaktadır. Ezcümle Tahsili Emval satışından gayrimenkul alanlar 10 sene müddetle ihalenin feshi ve satın aldıkları gayrimenkullerin ellerinden alınması tehlikesi ile karşılaşıyorlar. Filhakika icraca bir gayrimenkul satıldığı zaman İcra Kanununun 134 ncü maddesi ve mâtufu olan 16 ncı madde mucibince bu ihale aleyhine ihale günü başlangıç olmak üzere (7) gün içinde şikâyet yoliyle icra merciine fesih talebinde bulunmak ve icra mercilerince verilen kararı 10 gün içinde temyiz etmek mümkündür. Bu suretle bu 17 günlük müddet geçirilirse artık ihalenin feshi hakkında hiçbir yere müracaat olunamaz ve bu müddet içinde veya müddet geçtikten sonra icradaki satış aleyhine mahkemelerde fesih dâvası açılamaz. İcra Kanununda bu babta sarahat mevcut iken Tahsili Emval Kanununda şimdiye kadar böyle bir sarahat olmadığından tevhidi içtihat kararı mucibince tahsili emval satışlarından mütevellit yolsuzluk iddiasiyle fesih talebi umumi müruruzaman haddi olan 10 senelik müddet içinde mahkemelerde dâva mevzuu olagelmiş ve birçok ihaleleri hattâ beş altı senelik bir zaman geçtikten sonra dahi mahkemeler feshederek kamu borçlularına iade etmiştir. Kanundaki bu boşluktan dolayı tahsili emval satışından gayrimenkul satın alanların satın aldıkları mallar üzerinde mülkiyet ve tasarruf hakları uzun müddet muallakta kalmış ve ihaleleri feshedilip satın aldıkları mallar ellerinden alınanlar aradan geçen müddet zarfında husul bulan büyük fiyat farkları sebebiyle büyük zararlara uğradıklarından Hazine aleyhine dâva açmak zorunda kalmışlar ve hükümler de almışlardır. Bu suretle icradan gayrimenkul alanlar için 17 günlük şikâyet ve temyiz müddeti kabul edildiği ve icra merciine vakı şikâyet icra mercilerince ve Temyiz İcra Dairesince gayet kısa bir zamanda hal ve intaç edildiği halde tahsili evmal satışından gayrimenkul alanlar senelerce sürebilen bir dâva ile 9 sene geçtikten sonra da ihalenin feshi tehdidine mâruz bulunmaktadırlar. Bu cihet hem Hazine hem de müşteri olan vatandaşın aleyhine olup mülkiyet istikrarına da mâni olduğundan tasarıda teklif edilen 168 nci madde kaldırılmış ve yerine İcra Kanununun 134 ncü maddesi ile tamamen mütenazır hükümler konmuştur. Bu veçhile icradan gayrimenkul alanlarla Tahsili Emval satışından mal alanlar arasında müsavat da temin edilmiştir.

Mahkemelere ve Şûrayı Devlete müracaat imkânını sarahaten selbeden bir fıkra da ilâve edilmiştir. Fakat Tevhidi İçtihat kararı tahsili emval satışını adlî kazaya tâbi tuttuğuna göre bu adlî kazanın yalnız icra tetkik mercileri ve temyiz icra ve iflâs dairesi olduğu da tasrih edilmek suretiyle bütün ihtilâf noktaları ortadan kaldırılmıştır. Şurasına da işaret edelim ki satış komisyonunun ihale kararına karşı o mahallin icra tetkik merciinde şikâyet yoliyle fesih istenmesi halinde satış dosyasının icra merciince satış komisyonundan celbedilerek usulen tetkikat yapılacağı tabiî görüldüğünden bu hususta ayrıca hüküm ilâvesine lüzum görülmemiştir.