Ana Sayfa › Mevzuat › Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun › Madde 43
6216 Sayılı Kanun İptal ve İtiraz Davalarına İlişkin Ortak Hükümler
6216 Sayılı Kanun Madde 43: Dosya Üzerinden İnceleme ve Gerekçeyle Bağlı Olmama
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun · Madde 43 · Son kontrol: 18 Ekim 2026
Madde Metni
MADDE 43- (1) İptal davaları ve itiraz başvurularında dosya üzerinden inceleme yapılır. Mahkeme ayrıca gerekli gördüğü hâllerde, sözlü açıklamalarda bulunmak üzere ilgilileri ve konu hakkında bilgisi olanları çağırabilir.
(2) Cumhurbaşkanı adına Cumhurbaşkanının tensip edeceği görevli sözlü açıklamada bulunur.
(3) Mahkemenin, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya aykırılığı hususunda ileri sürülen gerekçelere dayanma zorunluluğu yoktur. Mahkeme, taleple bağlı kalmak şartıyla başka gerekçeyle de Anayasaya aykırılık kararı verebilir.
(4) Başvuru, kanunun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün sadece belirli madde veya hükümleri aleyhine yapılmış olup da, bu madde veya hükümlerin iptali kanunun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün diğer bazı hükümlerinin veya tamamının uygulanamaması sonucunu doğuruyorsa, keyfiyeti gerekçesinde belirtmek şartıyla Mahkeme, uygulama kabiliyeti kalmayan kanunun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün bahis konusu öteki hükümlerinin veya tümünün iptaline karar verebilir.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[19] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 209 uncu maddesiyle 43 üncü maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “kanun hükmünde kararnamelerin” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin” şeklinde ve dördüncü fıkrasında yer alan “kanun hükmünde kararnamenin” ibareleri “Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin” şeklinde değiştirilmiştir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Bu Maddeyle İlgili İçtihatlar
Sitedeki içtihat arşivinde bu maddeye dayanan 4 karar var.
- Suçun Niteliği Değişince Müdafiye Bildirimi Yeterli Sayan CMK 226/4 Kuralı İptal Edildi
Anayasa Mahkemesi · E. 2025/18 · K. 2026/66 · 26.03.2026 - Bilgisayarda Arama ve Elkoyma: Veri Saklama Güvencesi Bulunmayan CMK 134 İptal Edildi
Anayasa Mahkemesi · E. 2023/128 · K. 2026/36 · 12.02.2026 - Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasını (HAGB) Düzenleyen Hükümler İptal Edildi
Anayasa Mahkemesi · E. 2022/120 · K. 2023/107 · 01.06.2023 - Evli Kadının Önceki Soyadını Tek Başına Kullanmasını Engelleyen TMK 187 İptal Edildi
Anayasa Mahkemesi · E. 2022/155 · K. 2023/38 · 22.02.2023
Madde Künyesi
- Kanun6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
- MaddeMadde 43
- BölümDördüncü Kısım – İnceleme ve Yargılama Usulleri › Üçüncü Bölüm – İptal ve İtiraz Davalarına İlişkin Ortak Hükümler
- Kanundaki BaşlıkDosya üzerinden inceleme ve gerekçeyle bağlı olmama
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Son Kontrol18 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun: tüm maddeler
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.