Ana Sayfa › Mevzuat › Türkiye Cumhuriyeti Anayasası › Madde 20
Anayasa Kişinin Hakları ve Ödevleri
Anayasa Madde 20: Özel Hayatın Gizliliği
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · Madde 20 · Son kontrol: 18 Ekim 2026
Madde Metni
Madde 20 – Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz. (Mülga üçüncü cümle: 3/10/2001-4709/5 md.)
(Değişik fıkra: 3/10/2001-4709/5 md.) Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak, usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin üstü, özel kâğıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar.
(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/2 md.) Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Maddede 4709 sayılı Kanun (3/10/2001) ile yapılan değişikliklerin gerekçesi bu sayfada yer almamaktadır (resmî gerekçe metni okunabilir biçimde bulunamadı, eşleşme doğrulanamadı veya değişiklik kanun hükmünde kararnameyle yapıldı). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Değişiklik Gerekçesi: 5982 sayılı Kanun m. 2 (7/5/2010)
Madde 2- Anayasada kişisel verilerin korunmasına yönelik dolaylı hükümler bulunmakla birlikte yeterli değildir. Mukayeseli hukukta ve tarafı olduğumuz uluslararası belgelerde de kişisel verilerin korunması önemle vurgulanmaktadır.
Maddeyle, herkesin, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı, anayasal bir hak olarak teminat altına alınmaktadır. Bu bağlamda, bireylerin kendilerini ilgilendiren kişisel veriler üzerinde hangi hak ve yetkilere sahip olduğu ve kişisel verilerin hangi hallerde işlenebileceği hükme bağlanırken, kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usullerin kanunla düzenleneceği öngörülmektedir.
Kaynak: TBMM 23. Dönem, S. Sayısı: 497 – Kanun Teklifi madde 2 gerekçesi.
Bu Maddeyle İlgili İçtihatlar
Sitedeki içtihat arşivinde bu maddeye dayanan 40 karar var; en önemli 10 tanesi aşağıda.
- Bilgisayarda Arama ve Elkoyma: Veri Saklama Güvencesi Bulunmayan CMK 134 İptal Edildi
Anayasa Mahkemesi · E. 2023/128 · K. 2026/36 · 12.02.2026 - Boşanma Davasının Reddinden Sonra Aranan Bir Yıllık Süre Anayasa'ya Aykırı Bulunmadı
Anayasa Mahkemesi · E. 2025/203 · K. 2026/39 · 12.02.2026 - Ad Değişikliğinin Süre Sınırı ve Hâkim Takdiri Olmadan İlanı Anayasa'ya Aykırı Bulundu
Anayasa Mahkemesi · E. 2025/120 · K. 2025/270 · 25.12.2025 - Genetik İnceleme Sonuçlarının Saklanmasına Yeterli Güvence Getirmeyen Kural İptal Edildi
Anayasa Mahkemesi · E. 2025/141 · K. 2025/274 · 25.12.2025 - Arama Kararı ve Özgür Rıza Olmadan Çantada Bulunan Kaçak Sigara Hükme Esas Alınamaz
Yargıtay Ceza Genel Kurulu · E. 2023/597 · K. 2025/492 · 19.11.2025 - Eski Eşiyle Evlenecek Kadının Bekleme Süresinin Mahkemece Kaldırılması Şartı Anayasa'ya Uygun
Anayasa Mahkemesi · E. 2024/233 · K. 2025/181 · 10.09.2025 - Kişisel İlişkiyi Engelleme Şikâyetinin Tartışılmaması Aile Hayatına Saygıyı İhlal Etti
Anayasa Mahkemesi 2. Bölüm · E. 2022/46086 · 12.03.2025 - Zina Sebebiyle Boşanmada Beş Yıllık Hak Düşürücü Süre Anayasa'ya Aykırı Bulunmadı
Anayasa Mahkemesi · E. 2024/83 · K. 2024/227 · 25.12.2024 - Anlaşmalı Boşanmada Evliliğin En Az Bir Yıl Sürmesi Şartı Anayasa'ya Aykırı Bulunmadı
Anayasa Mahkemesi · E. 2023/109 · K. 2024/113 · 30.05.2024 - Sadakat Yükümlülüğünün Boşanma Davası Sürerken de Devam Etmesi Anayasa'ya Aykırı Değil
Anayasa Mahkemesi · E. 2023/42 · K. 2024/114 · 30.05.2024
Madde Künyesi
- Anayasa2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- MaddeMadde 20
- Bölümİkinci Kısım – Temel Haklar ve Ödevler › İkinci Bölüm – Kişinin Hakları ve Ödevleri
- Anayasadaki BaşlıkA. Özel hayatın gizliliği
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol18 Ekim 2026
Anayasada Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.