Avukatlık Kanunu Madde 105: Seçim Dönemi

Madde 67. – Yürütmeyle ilgilidir.

T.C.

Başbakanlık 22.6.1999

Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü

Sayı: B.02.0.KKG/196-342/2695

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Önceki yasama döneminde hazırlanıp Başkanlığınıza sunulan ve İçtüzüğün 77 nci maddesi uyarınca hükümsüz sayılan ilişik listede adları belirtilen kanun tasarılarının yenilenmesi Bakanlar Kurulunca uygun görülmüştür.

Gereğini arz ederim.

Bülent Ecevit

Başbakan

1/659 Avukatlık Kanununa Bazı Maddelerin Eklenmesine Dair Kanun Tasarısı

T.C.

Başbakanlık 18.9.1997

Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü

Sayı: B.02.0.KKG/101-1242/3976

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Adalet Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 9.9.1997 tarihinde kararlaştırılan “Avukatlık Kanununa Bazı Maddelerin Eklenmesine Dair Kanun Tasarısı” ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.

Gereğini arz ederim.

Mesut Yılmaz

Başbakan

GENEL GEREKÇE

Bugün ülkeler arasındaki ticarî ilişkilerin artması, bir çok alanda uluslararası işbirliği faaliyetlerinin yoğunlaşması ve çok uluslu şirketlerin ortaya çıkması, ülke nüfuslarında artış, sosyoekonomik gelişmeler ve değişimler sonunda hukukî yardım sorunu büyük boyutlara ulaşmıştır. Bu durum avukatların bir şirkette birleşmek suretiyle mesleklerini icra etmeleri ihtiyacını yaratmıştır.

İngiltere’de 1985 yılında Adalet İşleri Dairesinin 9 uncu Bölümü avukatların şirketleşerek çalışmalarını birleştirmeleri konusunda gerekli kuralların tesisi için bir “Danışma Kurulu” görevlendirmiştir. 1988 tarihinde avukatların şirketleşmesine imkân tanınmıştır. Bu kurallar 1991 yılında son şeklini almış ve 1.1.1992 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu Kanuna göre yabancı avukatlar İngiliz avukatlarla beraber, şirket üyesi veya şirket yöneticisi olarak çalışabileceklerdir.

Fransa’da da avukatların şirket halinde çalışmalarını sağlayan düzenlemeler bulunmaktadır.

Almanya’da da 5 Ekim 1994 tarihinde Avukatlık Kanununa eklenen 59 a maddesi ve bu madde doğrultusunda düzenlenen Avukatlık Yönetmeliğinin 28 inci maddesiyle avukatların mesleklerini bir avukatlık şirketi içinde birleşerek icra edebilmelerine olanak tanınmıştır.

Avukatlara 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 44 üncü maddesinde esasen tanınmış bulunan ve mesleklerini ortak avukatlık bürosu teşkil ederek ifa edebilmeleri olanağı yanında, bu Tasarıyla, avukatların bir avukatlık şirketinde birleşmek suretiyle de mesleklerini yapabilmelerine olanak sağlanmaktadır.

Mevzuatımızda şirketler hukukunun konusunu tüzel kişiliğe sahip iktisadî, ticarî ve sınaî amaçlı ortaklıklar teşkil etmekle beraber, iktisadî amacı olmasına karşın tüzel kişiliği olmayan adi şirket modeli de mevcut bulunmaktadır.

Tasarıda, avukatlık mesleğinin özelliği ve avukatların ancak Avukatlık Kanununun 35 inci maddesinde sayılan işleri yapabilmeleri muvacehesinde, Türk Ticaret Kanununda yer alan ve amacı iktisadî olan şirket nevilerinden birini veya amacı, yine iktisadî olan ve fakat tüzel kişiliği bulunmayan Borçlar Kanunundaki adi şirket kurmak suretiyle avukatlık hizmetini yürütmelerinin meslekle bağdaşmayacağı göz önünde bulundurularak, kendine özgü bir avukatlık şirketi modeli ittihaz olunmaktadır.

Tasarıyla getirilen ortaklık şeklinin avukatlık şirketi olarak adlandırılmasının nedeni, bunu hukukumuzda yer alan diğer şirket modellerinden ayırt edebilmek içindir. Keza, ancak ortaklığın bulunduğu yer barosuna kayıtlı olan avukatlarca kurulabilmesi ve ortak olunabilinmesi, belirli bir nakdin, para niteliğinde olmayan şeylerin ad ve şöhret ile şahsi emeğin sermaye olarak konulabilmesi, ortaklığın tüzel kişiliğe sahip bulunması, ortaklığın teşkilâtı, temsili oy hakkı, payın devri, ortaklık hak ve sıfatının yitirilmesi, kâr payı hakkı, ortakların sorumlulukları, ortaklığın infisahı gibi konularda ticaret şirketlerindekine benzer hükümlerin avukatlık şirketi sözleşmesinde yer alması muvacehesinde bu benzerlik nedeniyle ortaklık şekli avukatlık şirketi olarak adlandırılmıştır.

Bu şirketin, ticarî amaç taşımaması ve faaliyetlerinin ticarî iş sayılmaması göz önünde bulundurularak, diğer ticarî şirketlerin kuruluşuna ilişkin hükümlerden ayrılınmış; tüzel kişilik kazanabilmesi için sözleşmesinin ortaklıklarının bağlı olduğu baro yönetim kurulunca onaylanması ve barolarca tutulan Avukatlık Şirketi Kütüğüne tescil edilmesi esası benimsenmiştir.

Avukatlık şirketi, yurt dışı hariç, merkezinin bulunduğu yer dışında büro açamayacaktır. İleride Avrupa Birliğine girildiğinde avukatların birliğe dahil devletlerde veya ikili ve çok taraflı sözleşmelerde olanak tanındığında yabancı ülkede avukatlık hizmetlerini yürütebilmeleri için yurt dışında büro açılabilmesine iç mevzuatımızda olanak tanınmaktadır.

Şirket ortakları avukatlar kendi adına vekaletname alamayacak, ancak avukatlık şirketi adına alabileceklerdir. Tebligatlar şirkete yapılacak, ortaklardan birine yapılan tebligat şirkete yapılmış sayılacaktır.

Avukatların avukatlık şirketi adı altında çok farklı hükümler içeren ortaklık şekilleri teşkil etmeleri, uygulamada sıkıntılara neden olacağından, Tasarıda avukatlık şirket sözleşmesinin ancak Avukatlık Şirketi Tip Ana Sözleşmesi çerçevesinde düzenlenmesine olanak tanınmaktadır. Avukatlık Şirketi Tip Ana Sözleşmesinin düzenleme yetkisi Türkiye Barolar Birliğine verilmektedir. Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca hazırlanacak Avukatlık Şirketi Tip Ana Sözleşmesi, Türkiye Barolar Birliği genel kurulunca onaylandığında, belirlediği esaslara uyulması zorunlu olacak ve Tip Ana Sözleşmesine aykırı olarak düzenlenen avukatlık şirketi sözleşmesinin tescili yapılmayacaktır.

Avukatların mesleklerini bir avukatlık şirketi bünyesinde icra etmeleri sonucu;

– Yeterli malî olanağı bulunmayan değerli hukukçuların avukatlık mesleğini yapabilmeleri sağlanacak,

– Şirket ortaklarının yapacakları iş bölümü ihtisaslaşmayı da gerçekleştirecek,

– Konusunda ihtisaslaşmış avukatların adaletin tecellisinde yargıya olan yardım ve katkısı daha fazla olacak,

– Vatandaşların haklarının aranması ve yerine getirilmesi sürat kazanacak,

– Avukatın vefat, emeklilik ve sair nedenlerle meslekten ayrılması halinde, yıllarca emek vererek meydana getirmiş olduğu “müşteriler topluluğunun” ve “arşivinin” mal varlığı olarak değerlendirilerek mirasçılarına intikali sağlanacak,

– Şirket ortağı avukatlar, mesleklerini daha güvenli ve verimli ortamda icra edeceklerinden daha güçlü olacaklardır.

Tasarının kanunlaşması halinde avukatlık mesleğini icra etmekte bulunan veya bu sahada çalışmayı düşünen hukukçularımızın uzun zamandan beri olan beklentileri de karşılanmış olacaktır.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1. – Maddeyle, avukatlık şirketinin kuruluşuna, tüzel kişilik kazanmasına, sermayesine, şirket ortaklarının sermaye paylarına ve bu payların devir ve intikali ile yapılan ödemeleri göstermek üzere defter tutulmasına, ortaklarda vukubulan değişikliğin her takvim yılı başında şirketin kayıtlı bulunduğu baroya bildirilmesine ilişkin esaslar getirilmektedir.

Madde 2. – Maddeyle, avukatlık şirketinin faaliyet konusu, büro açması, vekâletname alması ve tebligata ilişkin hükümler ile reklam yasağı kuralı getirilmektedir.

Madde 3. – Maddeyle, şirket ortaklarının paylarının devrine, intikaline, Türkiye Barolar Birliği Genel Kurulunca kabul edilecek olan Avukatlık Şirketi Tip Ana Sözleşmesinde gösterilecek hususlara, ortaklık payının devir ve intikali ile ilgili uyuşmazlıkların çözüm yerine, avukatlık şirketi ile şirket ortaklarının sorumluluklarına ilişkin hükümler düzenlenmektedir.

Madde 4. – Maddeyle, Kanunun yayımı tarihinden itibaren 2 ay içerisinde Türkiye Barolar Birliğince Avukatlık Şirketi Tip Ana Sözleşmesinin hazırlanarak yürürlüğe girmesini sağlamak amacıyla 1136 sayılı Kanuna geçici 20 nci madde eklenmektedir.

Madde 5. – Yürürlükle ilgilidir.

Madde 6. – Yürütmeyle ilgilidir.