Bilirkişilik Kanunu Madde 12: Bilirkişilik Sicilinin ve Listesinin Tutulması ile Bilirkişinin Görevlendirilmesi

MADDE 12- Maddeyle, bilirkişilik sicilinde yer alacak hususlar ile bilirkişilik listelerinin tutulması ve bilirkişilerin görevlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir. Bilirkişilik sicilinin getirilmesiyle hedeflenen, bilirkişilik kurumunu belirli bir düzene bağlamak ve bilirkişilerin denetlenebilmesini mümkün kılmaktır.

Maddenin birinci fıkrasıyla sicilde bulunması gereken asgari bilgilerin neler olduğu açıkça düzenlenmektedir. Ayrıca, fıkrada yapılan düzenlemeyle gerekli görülen diğer bilgilerin de sicile kaydedilebilmesine imkân sağlanmaktadır.

Maddenin ikinci fıkrasındaki düzenlemeyle, sicildeki bu bilgilerin, bilirkişilik siciline kayıtlı olan bilirkişilerin temel ve alt uzmanlık alanları ile yetkinliklerine göre daha isabetli olarak görevlendirilebilmesi amacıyla, sicile kayıt ve çıkarma esnasında bilirkişilik hizmetlerini daha iyi yerine getirilebilmesi için yargı mercilerinin ve bölge kurullarının erişimine açılması öngörülmektedir.

Üçüncü fıkrada, bilirkişilik siciline kayıtlı olan bilirkişilerin sadece ad ve soyadları, temel ve alt uzmanlık alanları ile mesleki bilgilerinden oluşacak bilirkişilik listelerinin herkesin erişimine açılması öngörülmektedir.

Dördüncü fıkrada, bilirkişilerin sicile kaydolmak şartıyla yemin etmek suretiyle göreve başlayabilecekleri düzenlenmektedir.

Maddenin beşinci fıkrasında, tüm yargı yolları için geçerli yeni bir bilirkişilik sistemi öngörülmek suretiyle, adli, idari ve askeri yargıda görev alacak bilirkişilerin tek bir kaynakta toplanarak, bölge adliye mahkemelerinin yargı çevreleri esas alınmak suretiyle kurulan bilirkişilik — bölge — kurullarınca — hazırlanan — listelerden — görevlendirilmesi — esası benimsenmektedir. Bu listeler, tek bir liste şeklinde veya adli, idari ve askeri yargı için ayrı ayrı oluşacak şekilde belirlenebilecektir. Buna göre, tüm yargı mercileri bilirkişileri, bulundukları yerin bağlı olduğu bölge kurulunun hazırladığı listeden seçeceklerdir. İdare ve vergi mahkemelerinin bağlı oldukları bölge idare mahkemelerinin yargı sınırları dikkate alınmayacak ve bu mahkemeler bölge adliye mahkemelerinin yargı sınırlarına göre belirlenen bölge kurulunun oluşturduğu listeyi esas alacaktır. Askeri yargı mercileri de aynı şekilde bilirkişi görevlendirecektir.

Kendi bölge listesinde ilgili uzmanlık alanında bilirkişi olmasına rağmen, diğer bir bölgedeki bilirkişinin, görevlendirme yapılan yere daha yakın bir mesafede bulunması durumunda, bu listeden de görevlendirme yapılabilmesi imkânı tanınmaktadır. Örneğin; Artvin ilindeki bir dava dosyasında bilirkişi görevlendirmesi, kural olarak Artvin ilinin bölge adliye mahkemesi olarak bağlı bulunduğu Trabzon Bilirkişilik Bölge Kurulunca hazırlanan listeden yapılacaktır. Bununla beraber, Artvin iline daha yakın mesafede Ardahan'da bulunan Erzurum Bilirkişilik Bölge Kurulunca hazırlanan listede yer alan bilirkişiler de görevlendirilebilecektir.

Bilgisine başvurulacak uzmanlık dalında bölge kurulu listesinde bilirkişi bulunmaması durumunda, öncelikle diğer bölge kurulları listelerinden görevlendirme yapılması esası benimsenmekte, bu listelerde de ihtiyaç duyulan uzmanlık alanında bilirkişi bulunmaması halinde, bilirkişiliğe kabul şartlarını düzenleyen 10 uncu maddedeki şartları taşımak kaydıyla liste dışından görevlendirme yapılabilmesi yönünde istisna bir hükme maddenin altıncı fıkrasında yer verilmektedir.

Maddenin yedinci fıkrasında yapılan düzenlemeyle, Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalar ile Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda, yargı yetkisi tüm ülkeyi kapsaması nedeniyle, tüm bölge kurullarının listelerinde kayıtlı bilirkişiler arasından görevlendirme yapılabilecektir.