Bilirkişilik Kanunu Madde 6: Bilirkişilik Daire Başkanlığı ve Görevleri

MADDE 6- Maddenin birinci fıkrasıyla, bilirkişilik hizmetlerinin etkin, düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla verilen görevleri yerine getirmek üzere Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Bilirkişilik Daire Başkanlığı kurulmaktadır. Daire Başkanlığının, bilirkişilikle ilgili sicil ve listelerinin oluşturulmasında esas alınacak temel ve alt uzmanlık alanlarını tespit etmek, bilirkişilerin uyması gereken etik ilkeleri belirlemek, bilirkişilerin esas alacağı rehber ilkeler ile bilirkişi raporlarında bulunması gereken standartları tespit etmek, bilirkişilik temel eğitimine ilişkin usul ve esasları belirlemek ve bilirkişilik kurumunu ilgilendiren alanlarda gerekli düzenlemeleri yapmak gibi görevleri dikkate alındığında, sicil ve listeye kayıt veya çıkarma ve disiplin yaptırımları uygulama dahil olmak üzere bilirkişiler üzerinde doğrudan tasarrufta bulunabilen bir yapı olmadığı, sadece bilirkişilik alanını düzenleme yetkisini haiz bir yapı olduğu görülmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasıyla Daire Başkanlığının görevleri belirlenmektedir.

(a) bendiyle, Daire Başkanlığına bilirkişilik sicil ve listelerinin oluşturulmasında esas alınacak temel ve alt uzmanlık alanlarının tespit edilmesi görevi verilmektedir. Bilirkişi listeleri belirlenen temel ve alt uzmanlık alanlarına göre oluşturulacaktır.

(b) bendiyle, temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri Daire Başkanlığının belirleyeceği düzenlenmektedir. Böylelikle ehil ve nitelikli bilirkişilerin sisteme dahil edilmesi, aranan nitelikleri taşımayanların ise sistem dışında tutulmaları sağlanabilecektir.

(c) bendinde, bilirkişilerin uyması gereken etik ilkeleri belirleme görevi Daire Başkanlığına verilmektedir. Bilirkişilerin, kamusal nitelik taşıyan görevini yerine getirirken uyması gereken etik ilkelerin açıkça belirlenmesinde, bilirkişilik kurumuna güven duyulması bakımından fayda bulunmaktadır.

(ç) bendinde, temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin uyacağı rehber ilkeler ile bilirkişi raporlarında bulunması gereken standartların tespit edilmesi görevi Daire Başkanlığına verilmektedir. Düzenleme, bilirkişilik hizmetleri ile raporların yazımında ülke genelinde geçerli olacak asgari bir standart oluşturulmasını amaçlamaktadır.

(d) bendinde, Daire Başkanlığına, bilirkişilik temel eğitimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile bu eğitimi verecek eğitim ve öğretim kurumlarına izin verilmesi görev ve yetkisi verilmektedir. Oluşturulan standartlara uygun nitelikli bilirkişilerin seçilebilmesi ve görevlendirilebilmesi amacıyla usul kanunlarında düzenlenen bilirkişi incelemesinin kapsam ve sınırları ile bilirkişilerin görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin hükümler, bilirkişilerin uymaları gereken etik ilkeler, temel hukuk kuralları ve rapor yazım teknikleri gibi konularda bilirkişi yeterliliğine yönelik temel eğitimin içerik ve çerçevesinin Başkanlık tarafından belirlenmesi öngörülmektedir. Eğitim verecek kurum ve kuruluşlar Başkanlık tarafından belirlenerek elektronik ortamda listelenerek yayımlanacaktır.

(e) bendiyle, bilirkişilik temel eğitiminden ve listeye kaydedilmekten muaf tutulacak kişilere ilişkin usul ve esasları Daire Başkanlığının belirlemesi öngörülmektedir. Bilimsel yeterliliğini, ulusal veya uluslararası alanda ispat etmiş kişilere eğitim külfeti getirilmesinin amaca hizmet etmeyeceği değerlendirilerek yargı mercilerinin bu nitelikteki bilirkişilerden doğrudan istifade edebilmeleri imkânı getirilmektedir.

(©) bendinde, Daire Başkanlığına, bilirkişilerin denetimine ve performansına ilişkin usul ve esasları belirleme görevi verilmektedir. Bilirkişilerin, performans ve yetkinliklerinin etik ilkeler de gözetilerek belirli kıstaslar dahilinde denetlenmesi, belli bir başarı eşiğinin altında kalanların yargı mercileri tarafından görevlendirilmemesi ve nihai olarak bilirkişilik sicilinden çıkarılması hususlarında objektif kriterlerin tespiti amaçlanmaktadır.

(g) bendinde, Daire Başkanlığının, bilirkişiliğe kabule ilişkin konularla ilgili görevi düzenlenmektedir. Bilirkişiler, kabul edilmeleri halinde üç yıl süreyle geçerli olacak şekilde sicile kaydedilecektir. Bu sürenin sonunda, bilirkişiliğe yeniden kabule ilişkin usuller de Daire Başkanlığı tarafından belirlenecektir.

(8) bendiyle, Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesini belirlemek ve her yıl güncellemek, Daire Başkanlığının görevleri arasına alınmaktadır.

(h) bendinde, Daire Başkanlığının, bölgelerde görev alacak bilirkişilerin aylık olarak bakabileceği ortalama iş sayısını belirleme görevi düzenlenmektedir. Bilirkişiliğin müstakilen kazanç getirici faaliyete dönüştürülmesinin önüne geçilmesi, bilirkişilik hizmetinin üçüncü şahıslarca yerine getirilmesinin engellenmesi amaçlanmaktadır.

(1) bendinde, bilirkişi olarak hizmet verecek özel hukuk tüzel kişilerinin ve bu tüzel kişilik bünyesinde bilirkişi olarak çalışacak kişilerin taşıması gereken nitelikleri belirleme görevi Daire Başkanlığına verilmektedir.

(i) bendinde, özel hukuk tüzel kişilerinin bilirkişilik faaliyetinde bulunmalarına izin vermek veya verilen izni iptal etmek ve bu tüzel kişilerin bilirkişiliğe ilişkin faaliyet ve raporlarını denetlemek görevi Daire Başkanlığına verilmektedir. Bu kapsamda, özel hukuk tüzel kişilerinin faaliyet gösterecekleri temel ve alt uzmanlık alanlarına göre izin verileceği gibi yapılacak denetimler sonucunda bu tüzel kişilerin bilirkişilik faaliyetlerine son verilmesine ilişkin işlemler de Başkanlık tarafından yerine getirilecektir.

() bendinde, bilirkişilik hizmeti verecek özel hukuk tüzel kişilerinin faaliyet gösterecekleri temel ve alt uzmanlık alanları ile yetki çevresini belirleme görevi Daire Başkanlığına verilmektedir. Özel hukuk tüzel kişilerinin faaliyet gösterecekleri uzmanlık alanlarına göre izin belgeleri verilecek ve ayrıca bu tüzel kişilerin hangi bölgelerde faaliyet gösterecekleri Başkanlık tarafından tespit edilecektir.

(k) bendiyle Daire Başkanlığına, bilirkişiliğe kabul şartları bakımından 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde aranan asgari fiilen beş yıl çalışma süresini, temel ve alt uzmanlık alanlarına göre artırabilme imkânı verilmektedir. Bazı uzmanlık alanlarında bilirkişilik yapabilmek için beş yıllık süre yetersiz kalabilir. Bu halde Başkanlık, asgari beş yıl fiilen çalışmış olma şartını daha da artırabilecektir.

() bendiyle, Daire Başkanlığına yıllık faaliyet raporunu ve izleyen yıl faaliyet planını hazırlamak görevi verilmektedir.

(m) bendinde, bilirkişilik hizmetlerinin bilimsel esaslara uygun olarak yürütülmesi amacıyla Daire Başkanlığına, görev alanına giren konularda bilim komisyonları veya çalışma grupları oluşturma yetkisi verilmektedir. Başkanlığın görevlerini yerine getirirken, uzmanlık alanlarına ilişkin teknik bilgi ve değerlendirme ihtiyacı doğabileceğinden, çalışmalarını ihtiyaç duyduğu ölçüde, oluşturulacak bilim komisyonları veya çalışma gruplarının desteği ile sürdürebilmesi imkânı getirilmektedir.

(n) bendiyle, Daire Başkanlığına, Danışma Kurulunun sekretarya hizmetlerini yerine getirme görevi verilmektedir. Danışma Kurulunun görev alanıyla ilgili alacağı tavsiye mahiyetinde kararların birinci derecede muhatabı Daire Başkanlığı olması nedeniyle bu görev Başkanlığa verilmektedir.

(0) bendiyle bilirkişilikle ilgili uygulamaları izlemek, sorunları tespit etmek ve bu sorunlara çözüm önerileri geliştirmek görevi Daire Başkanlığına verilmektedir. Başkanlığa verilen bu görevle, bilirkişilik alanında oluşacak sorunları tespit edilerek yürürlüğe konulan yönetmeliklerle bu sorunlara çözüm getirilmesi amaçlanmaktadır.

(ö) bendiyle Daire Başkanlığına bilirkişilik alanında her türlü istatistiki veriyi toplamak ve bu alana ilişkin planlamaları yapmak görevi verilmektedir. Başkanlık bilirkişilikle ilgili temel hizmetleri yerine getirirken gerekli verileri toplayacak ve bu hizmetleri daha organize bir şekilde yerine getirecektir.

(p) bendiyle Daire Başkanlığına, tüm ülke genelinde merkezi olarak bilirkişilik sicilini ve listesini tutmak görevi verilmektedir.

(1) bendiyle Daire Başkanlığına bilirkişilikle ilgili yayınlar ile bilimsel çalışmaları teşvik etmek ve desteklemek görevi verilmektedir.

(s) bendiyle bilirkişilik kurumunun geliştirilmesi amacıyla yapılacak bilimsel organizasyonları teşvik etmek ya da bizzat düzenlemek görevi Daire Başkanlığa verilmektedir.

(ş) bendiyle, Daire Başkanlığına temel ve alt uzmanlık alanlarında, mesleki yeterliliğin artırılması amacıyla kurulan bilirkişilikle ilgili kamu ya da özel kurum veya kuruluşlarla işbirliği yapma yetkisi verilmektedir. Bilirkişilik hizmetleriyle ilgili düzenlemeler yapılırken veya planlama ve faaliyetler gerçekleştirilirken bu alanda faal olan kamu ya da özel kurum, kuruluş, vakıf ve dernek gibi özel hukuk tüzel kişilerinin bilgi ve tecrübesinden istifade edilmesi, etkin işleyen bir bilirkişilik sistemi için zaruri görülmektedir.

(O ve (u) bentleriyle bilirkişilik listelerinden çıkarılanlar ile bilirkişilik yapmaktan yasaklananların listesini tatmak ve yayımlamak ile kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak, Daire Başkanlığının görevleri arasında sayılmaktadır.