CMK Madde 324: Yargılama Giderleri

Madde 377. - Bu Bölümde yargılama giderlerinin neleri kapsayacağı, kimin tarafından belirleneceği, kime ve nasıl yükletileceği hususları düzenlenmiş, maddede uygulamada tereddüde yer bırakmayacak şekilde tanımlanmıştır.

Soruşturma ve kovuşturma evrelerinde, kamu davasının gerektirdiği yargılamanın yürütülmesi amacıyla Devlet Hazinesi ve taraflarca yapılan ödemeler yargılama giderlerini oluşturur. Avukatlara, bilirkişi ve tanıklara verilen gündelik, yolluk ve ücretlerle keşif, muayene, tahlil ve posta giderleri yanında harçlar, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre taraflara ödenmesi gereken avukatlık ücretleri de yargılama giderlerine dahildir.

Yargılama giderlerinin ve taraflardan birinin diğerine ödemesi gereken paranın miktarını hâkim veya mahkeme başkanı belirler. Bunların hüküm, karar ve ceza kararnamelerinde ayrıntıları ve dayanakları ile gösterilmesi, kimlere yükletildiğinin de belirtilmesi gereklidir.

Kesinleşen hüküm, karar ve ceza kararnamelerinde yazılı yargılama giderlerinden Devlete ait olanlar Harçlar Kanunu, kişisel haklara ilişkin olanlar ise 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu hükümlerine göre yerine getirilirler.

Maddenin son fıkrasında yargılama giderinin istisnasına yer verilmiş, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6/3-e maddesi ile Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 20/11/1995 günlü 11619/12124 sayılı (YKD.96/2-304) ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 12/3/1996 günlü 2/33 sayılı (YKD. 96/4-621) kararları da değerlendirilerek, Türkçe bilmeyen ya da sağır veya dilsiz olan şüpheli veya sanık için görevlendirilen tercümanın giderlerinin yargılama giderleri sayılmayacağı, bu giderlerin Devlet Hazinesince karşılanacağı hükme bağlanmıştır.

Tasarının 377 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "ceza kararnamelerinde" ibaresi, bu kurum tasarıdan çıkarıldığı için metinden çıkarılmış ve 324 üncü madde olarak kabul edilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 106’ncı maddesinin birinci fıkrasına göre, yapılacak takip sonunda tahsili imkansız veya tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla olduğu anlaşılan kamu alacakları vergi dairelerince zamanaşımı süresi beklenilmeksizin terkin edilebilmektedir. Komisyonumuzca yeni madde ihdasına ilişkin kabul edilen önergeyle, yargılama giderlerine ilişkin 5271 sayılı Kanunun 324’üncü maddesine eklenen cümle ile 6183 sayılı Kanunun 106’ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ve kamu alacağının türüne göre belirlenmiş olan tutarlardan (bu tutarlar dahil) az olan yargılama giderlerinin, sorunun emek ve mesai harcanmaksızın çözülmesi amacıyla, kamu üzerinde bırakılması yönünde düzenleme yapılmış ve çerçeve 99’uncu madde olarak metne eklenmiştir.