Ana Sayfa › Mevzuat › Devlet İhale Kanunu › Madde 51
2886 Sayılı Kanun İhale Usulleri
Devlet İhale Kanunu Madde 51: Pazarlık Usulüyle Yapılacak İşler
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu · Madde 51 · Son kontrol: 27 Ekim 2026
Madde Metni
Madde 51 – Aşağıda yazılı işlerin ihalesi, pazarlık usulüyle yapılabilir;
a) Yer, özellik (askeri birliklerin kuruluş özellikleri dahil) ve nitelikleri itibariyle her yıl Genel Bütçe Kanununda gösterilecek belli tutarları aşmayan ve süreklilik göstermeyen, bu Kanunun 1 inci maddesinde gösterilen işler,
b) Silahlı Kuvvetlerin manevra ve planlı tatbikatlarının gerektirdiği ve acele olarak temini zorunlu her türlü ihtiyaçları; Silahlı Kuvvetler için Genelkurmay Başkanlığınca, güvenlik kuvvetleri için İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek özel durumlardaki her türlü ihtiyaçları ve taşıma işleri,[14]
c) (Değişik: 2/3/1984 - 2990/8 md.) Önceden düşünülmesi mümkün olmayan ani ve beklenmeyen olayların ortaya çıkması üzerine acele olarak yapılması gerekip, kapalı veya açık teklif usulünün uygulanmasına yeterli süre bulunmayan işler; diğer ihale usulleriyle temin edilemeyeceği açıkça belli olan işler; bilgisayar alımı, kiralanması, bakım ve onarımı; her çeşit araç ve gerecin yetkili servislerine yaptırılacak periyodik bakım ve onarımları; yedek parça ve lastik alımları,
d) 29 uncu maddeye göre ihalenin yapılmaması veya sözleşmenin bozulması nedeniyle, yeniden yapılacak ihalelerin sonuçlandırılmasına kadar geçecek süre içindeki ihtiyaç maddelerinin alımı,
e) 43 üncü ve 49 uncu maddeler uyarınca, pazarlık usulüyle sonuçlandırılacak işler,
f) İdarelerin, müştereken veya iştirak halinde sahibi bulundukları taşınmaz mallardaki paylarının paydaşlara kiraya verilmesi,
g) Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi,
h) (Değişik: 3/7/2003-4916/20 md.) Hazinenin veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki baraj, dalyan, voli yerleri, göller, havuzlar, nehirler ve nehir ağızlarındaki av yerleri ile deniz ve iç sularda belirlenmiş yerlerdeki su ürünleri üretim hakkının, 22.3.1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununa göre Tarım ve Orman Bakanlığınca kiraya verilmesi,[15]
i) Özellikleri nedeniyle belli isteklilere yaptırılmasında yarar görülen her türlü hizmet, eğitim, araştırma, etüt ve proje, planlama, müşavirlik, keşif, harita, fotoğraf, film, baskı, sergileme, kontrol, muayene işleri ile teknik, fikri ve güzel sanatlarla ilgili çalışmayı gerektiren diğer işler,
j) Para, tahvil, senet, pul, altın, gümüş, mücevher gibi kıymetlerle, güzel sanatlarla ilgili veya tarihi değeri bulunan eşyanın özel ambalaj, koruma, sigorta ve taşıma işleri,
k) Çabuk bozulan, saklanması tehlikeli olan, saklama giderleri değerine veya beklemeden doğacak yararına oranla yüksek bulunan malların satımı,
l) Tek kişi veya firma elinde bulunan taşınır mal, hak ve hizmetlerle, belirli taşınmaz malların alımı veya kiralanması,
m) Ordu binek ve yük hayvanları ile damızlık olarak veya aşı, serum üretmek veya kontrol ve araştırma işlerinde kullanılmak üzere hayvan alımı,
n) Milli Güvenlik nedeniyle gizli tutulması zorunluluğu Cumhurbaşkanınca kabul edilen işler,[16]
o) Hazineye mal edilmiş batık gemiler ile denize düşmüş malların çıkarılması,
p) (Değişik: 2/3/1984 - 2990/8 md.)
Özellikleri nedeniyle yabancı ülkelerden sağlanması zorunlu olan her türlü alım, kiralama, onarım, yaptırma, keşfettirme, montaj, sigorta, taşıma ve hizmet işleri.
(a), (b), (c), (d), (i), (l) ve (p) bendlerinde yazılı işler için şartname düzenlenmesi, tahmini bedel tespiti, teminat alınması ve sözleşme yapılması zorunlu değildir.
(i), (l) ve (p) bendlerinde yazılı işlerde Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınır.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[14] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “tatbikatları ile sıkıyönetim faaliyetlerinin” ibaresi “tatbikatlarının” şeklinde değiştirilmiştir.
[15] 6/11/2019 tarihli ve 7191 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle bu bentte yer alan “il özel idarelerince” ibaresi “Tarım ve Orman Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.
[16] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (Danışma Meclisi 2. Dönem, S. Sayısı: 483 – Devlet İhale Kanunu Tasarısı (1/25)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 51)
3. Pazarlık usulünün konusu olan işler, bir tertip dahilinde düzenlenmiş ve tatbikattan edinilen tecrübelere dayanılarak mevcut hükümler büyük çapta değiştirilmiş ve genişletilmiştir. Ancak 51 inci maddenin (g), (h), (i), (n), (p) ve (s) bentleri kapsamına giren işlerin ilgili Bakanlık ile Maliye Bakanlığı tarafından tespit olunacak şart ve esaslar dairesinde yapılması hususunda hüküm getirilmiştir.
Bayındırlık, Ulaştırma, İmar ve İskân, Turizm ve Tanıtma Komisyonu Raporundaki Açıklama
Madde 51.
a. bendi aynen
b. bendi 4 üncü satırındaki (temini) kelimesi (karşılanması) ve son satırındaki (ihtiyaç) kelimesi (gerek) olarak değiştirilerek kabul edildi.
c, d, e, f, bentleri aynen kabul edildi.
g. bendindeki (intifak hakkı tesisi) deyimleri (mülkiyetin gayrî aynî hak tesisi) olarak değiştirilerek kabul edildi.
h. bendinde (Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikte gösterilecek şartlara göre) ibaresi çıkarılarak (o yerde kurulmuş ve en az % 90 ortağı istihsal bölgesindeki nüfusa kayıtlı kooperatif birlikleriyle, kooperatiflere yöredeki köy birliklerine kiralanması) şeklinde düzeltilerek kabul edildi.
i, j, k, bentleri aynen kabul edildi.
l, bendindeki (belli taşınmaz malların) ibaresi yerine (belirli taşınmaz malların) ibaresi konularak kabul edildi.
m, n, o, bentleri aynen kabul edildi.
p, bendi son satırındaki (teknik hizmet işleri) ibaresindeki (teknik kelimesi çıkartılarak kabul edildi.
r, bendi aynen kabul edildi.
s, bendinin (a) ile başlayan satırındaki (p)'nin sonuna (ve) (s) ilave edilerek düzenlendi.
(g) ile başlayan cümlenin sonundaki (tespit olunacak esaslara göre yapılır) ibaresi (çıkarılacak yönetmeliklere göre yapılır) şeklinde düzenlenerek maddenin tümü kabul edildi.
Değişiklik Gerekçesi: 2990 sayılı Kanun m. 8 (2/3/1984)
Madde 8. — Madde mevcut şekliyle acil alımların pazarlıkla yapılmasını temin gayesine yönelmiştir. Ancak bilhassa iş makineleriyle yapılan çalışmaların oldukça yoğunlaştığı günümüzde yedek parça ve lastik en acil ihtiyaçlar arasına girmesine rağmen mevcut maddede yer almamıştır. Bu değişiklikle bu noksanlık giderilmektedir. Ayrıca özellikleri nedeniyle dışarıdan temini gereken bazı alım, kiralama, onarım, yaptırma, keşfettirme, montaj, sigorta, taşıma ve hizmet işlerinin pazarlıkla yapılmasına imkân sağlanmaktadır. Ancak bu yola gitmek için öncelikle kapalı veya açık teklif usulleri ile ihaleye çıkarılıp bu yollardan ihtiyacın karşılanamamasının ispatından sonra pazarlık yoluna gidilmesi gerekecekmiş gibi yanlış, yorumlamaya müsait görülmektedir. Zaman tasarrufu ve hizmetlerin süratle gerçekleştirilmesi gayesiyle bu değişiklik yapılmaktadır.
Kaynak: TBMM 17. Dönem, S. Sayısı: 20 – Kanun Tasarısı madde 8 gerekçesi. Metin, taranmış resmî belgeden okunmuş ve sayfa görüntüleriyle karşılaştırılarak aktarılmıştır; basılı metindeki yazım ve dizgi özellikleri olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir.
Değişiklik Gerekçesi: 2990 sayılı Kanun m. 8 (2/3/1984) – Komisyon Raporundaki Değişiklik Açıklaması
Tasarının çerçeve 8 inci maddesi ile değiştirilen (c) bendinde yer alan «Kompütür alımı» ibaresi «Bilgisayar alımı» şeklinde değiştirilmiş, cümlenin devamındaki ifade «kiralanması, bakım ve onarımı; her çeşit araç ve gerecin yetkili servislerine yaptırılacak periyodik bakım ve onarımları; yedek parça ve lastik alımları.» şeklinde yeniden düzenlenmiştir.
Kaynak: TBMM 17. Dönem, S. Sayısı: 20 – komisyon raporunun bu maddeye ilişkin kısmı aynen aktarılmıştır. Metin, taranmış resmî belgeden okunmuş ve sayfa görüntüleriyle karşılaştırılarak aktarılmıştır; basılı metindeki yazım ve dizgi özellikleri olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir.
Değişiklik Gerekçesi: 4916 sayılı Kanun m. 20 (3/7/2003)
Madde 21. - 8.9.1983 tarihli ve 2886 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde yapılan değişiklik ile Hazinenin, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki baraj, dalyan, voli yerleri, göller, havuzlar, nehirler ve nehir ağızlarındaki av yerleri ile deniz ve iç sularda belirlenmiş yerlerdeki su ürünleri üretim haklarının kiraya verilmesi ile ilgili esasları belirleme yetkisi Tarım ve Köyişleri Bakanlığına, kiraya verme yetkisi Maliye Bakanlığından alınarak, il özel idarelerine verilmektedir. Bu şekilde il özel idarelerine ilave kaynak sağlanarak, bu idarelerin mali yönden güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 198 – Kanun Tasarısı madde 21 gerekçesi (kabul edilen 4916 sayılı Kanunun 20. maddesine karşılık gelir).
Madde Künyesi
- Kanun2886 sayılı Devlet İhale Kanunu
- MaddeMadde 51
- Bölümİkinci Kısım – İhale İşlemleri › Üçüncü Bölüm – İhale Usulleri
- Kanundaki BaşlıkPazarlık usulüyle yapılacak işler
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (Danışma Meclisi S. Sayısı 483, değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol27 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.