Ana Sayfa › Mevzuat › Devlet Memurları Kanunu › Madde 48
657 Sayılı Kanun Devlet Memurluğuna Alınma Bölüm:1 Usul
DMK Madde 48: Genel ve Özel Şartlar
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu · Madde 48 · Son kontrol: 18 Ekim 2026
Madde Metni
Madde 48 – (Değişik: 12/5/1982 - 2670/14 md.)
Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.
A) Genel şartlar:
1. Türk Vatandaşı olmak,[112]
2. Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak,
3. Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak,
4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
5. (Değişik: 23/1/2008 - 5728/317 md.) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…)[113] zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.
6. Askerlik durumu itibariyle;
a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,
b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,
c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,
7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek (…)[114] akıl hastalığı (…)[114] bulunmamak.
8. (Ek: 3/10/2016 – KHK-676/74 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/60 md.) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.:2018/73; K.:2019/65 sayılı Kararı ile)
B) Özel şartlar:
1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak,
2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[112] Bulgaristan'dan Türkiye'ye mecburi göç eden Türk soyundan olanlarda bu şartın aranmıyacağı 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı KHK’nin geçici 5 inci maddesi ile hükme bağlanmıştır.
[113] Anayasa Mahkemesinin 25/2/2010 tarihli ve E.: 2008/17, K.: 2010/44 sayılı Kararı ile bu alt bentte yer alan “… milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, …” ibaresi iptal edilmiştir.
[114] 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle bu bentte yer alan “…vücut veya…” ile “…veya vücut sakatlığı ile özürlü…” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Maddede 2670 sayılı Kanun (12/5/1982), 676 sayılı KHK (3/10/2016) ile yapılan değişikliklerin gerekçesi bu sayfada yer almamaktadır (resmî gerekçe metni okunabilir biçimde bulunamadı, eşleşme doğrulanamadı veya değişiklik kanun hükmünde kararnameyle yapıldı). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Değişiklik Gerekçesi: 5728 sayılı Kanun m. 317 (23/1/2008) – Komisyon Raporundaki Açıklama
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde değişiklik yapılmasını öngören yetmişüçüncü fıkrada, memuriyete atanmanın koşullarını belirleyen maddenin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde yer alan “iki yıl” ibaresi “bir yıl” olarak, “kaçakçılık suçlarından” ibaresinden önce gelen “ve” bağlacı “veya” olarak değiştirilmiştir. Keza, söz konusu alt bende, “devletin güvenliğine karşı suçlar” ibaresinden önce gelmek üzere “affa uğramış olsalar bile” ibaresi eklenmiştir. Anayasamızda Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri arasında genel ve özel af çıkarma yetkisi sayılmıştır. Bu iki af türünün hukuki sonuçları arasındaki fark, Türk Ceza Kanununun 65 inci maddesinde ortaya konmuştur. Bu durum karşısında madde metnine eklenen “affa uğramış olsalar bile” ibaresini özel affa özgülemek gerekir.
Kaynak: TBMM 23. Dönem, S. Sayısı: 56 – komisyon raporundaki açıklama. Bu hüküm teklif/tasarı metnine komisyonda eklendiği veya komisyonda değiştirildiği için ayrı bir madde gerekçesi bulunmamaktadır; komisyon raporundaki ilgili paragraf aynen aktarılmıştır.
Değişiklik Gerekçesi: 7070 sayılı Kanun m. 60 (1/2/2018)
MADDE 74- Madde ile, Devlet memurluğuna atanma şartları arasına “güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmış olmak” şartı eklenmektedir.
MADDE, 75- Madde ile, Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller arasına;
Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin propagandasını yapmak” hususları eklenmektedir.
Kaynak: TBMM 26. Dönem – Kanun Teklifi metni – Kanun Teklifi madde 74 gerekçesi (kabul edilen 7070 sayılı Kanunun 60. maddesine karşılık gelir). Bu gerekçe, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuştur; yazım farklılıkları olabilir, esas olan resmî belgedir.
Madde Künyesi
- Kanun657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
- MaddeMadde 48
- BölümKısım - III – Devlet Memurluğuna Alınma Bölüm:1 Usul
- Kanundaki BaşlıkGenel ve özel şartlar
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol18 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.