Ana Sayfa › Mevzuat › İcra ve İflas Kanunu › Madde 280
2004 Sayılı Kanun İptal Davası
İİK Madde 280: Zarar Verme Kastından Dolayı İptal
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · Madde 280 · Son kontrol: 18 Ekim 2026
Madde Metni
Madde 280 – (Değişik: 18/2/1965-538/115 md.)
(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/66 md.) Malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun, alacaklılarına zarar verme kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu malî durumun ve zarar verme kastının, işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hâllerde iptal edilebilir. Şu kadar ki, işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde borçlu aleyhine haciz veya iflâs yoluyla takipte bulunulmuş olmalıdır.
(Mülga ikinci fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
(Değişik: 9/11/1988-3494/55 md.) Üçüncü şahıs, borçlunun karı veya kocası, usul veya füruu ile üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhri hısımları, evlat edineni veya evlatlığı ise borçlunun birinci fıkrada beyan olunan durumunu bildiği farz olunur. Bunun hilafını üçüncü şahıs, ancak 279 uncu maddenin son fıkrasına göre isbat edebilir.
Ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın, borçlunun alacaklılarını ızrar kasdını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kasdiyle hareket ettiği kabul olunur. Bu karine, ancak iptal davasını açan alacaklıya devir, satış veya terk tarihinden en az üç ay evvel keyfiyetin yazılı olarak bildirildiğini veya ticari işletmenin bulunduğu yerde görülebilir levhaları asmakla beraber Ticaret Sicili Gazetesiyle; bu mümkün olmadığı takdirde bütün alacaklıların ıttılaını temin edecek şekilde münasip vasıtalarla ilan olunduğunu ispatla çürütülebilir.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[82] Bu madde başlığı “Diğer butlan halleri:” iken, 17/7/2003 tarihli ve 4949 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Maddede 538 sayılı Kanun (18/2/1965), 3494 sayılı Kanun (9/11/1988) ile yapılan değişikliklerin gerekçesi bu sayfada yer almamaktadır (resmî gerekçe metni okunabilir biçimde bulunamadı, eşleşme doğrulanamadı veya değişiklik kanun hükmünde kararnameyle yapıldı). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Değişiklik Gerekçesi: 4949 sayılı Kanun m. 66 (17/7/2003)
Madde 67. - Uygulamada, özellikle ekonomik kriz zamanlarında, borçlarını ödemek için mallarını paraya çevirmek isteyen borçluların çok sayıda olması sebebiyle, malların normal değerlerinden daha aşağı fiyatlarda satıldığı herkesçe bilinen bir gerçektir. Bu gibi durumlarda, "iyiniyetli bir şahıstan veya basiretli bir tacirden beklenilmeyecek tasarruflarla mevcudun eksiltilmesi" şeklinde ifade edilen ölçütün objektiflikten uzak olması birçok alıcının mağdur olmasına yol açmaktadır. Kaynak İsviçre Kanununda da ifadesini bulan "alacaklılara zarar verme kastı" ise, maddenin gerçek amacını daha iyi ifade ettiğinden, 280 inci maddenin birinci fıkrası bu amaca uygun olarak yeniden düzenlenmiştir.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 225 – Kanun Tasarısı madde 67 gerekçesi (kabul edilen 4949 sayılı Kanunun 66. maddesine karşılık gelir).
Değişiklik Gerekçesi: 4949 sayılı Kanun m. 103 (17/7/2003)
Madde 104. - İcra ve İflâs Kanununun 62 nci maddesinde itirazın "süresi ve şekli", 63 üncü maddesinde ise "itiraz sebepleri" kenar başlığı altında düzenleme yapılmasına rağmen, 62 nci maddenin dördüncü fıkrasında itiraz sebeplerinin istisnası düzenlendiğinden bu fıkranın yürürlükten kaldırılarak daha uygun ve ilgili bulunduğu
63 üncü maddeye nakledilmesi,
İcra ve İflâs Kanununun 67 nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan hüküm, ilgisi nedeniyle aynı Kanunun 68 ve 68/a maddelerinin birinci fıkrasına
nakledildiğinden bu hükmün madde
metninden çıkartılması,
İcra ve İflâs Kanununun 128 inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 128/a maddesinin ikinci fıkrasında "Kesinleşen kıymet takdirinin yapıldığı tarihten itibaren iki yıl geçmedikçe yeniden kıymet takdiri istenemez." hükmüne yer verildiğinden, bu hükümle konusuz kalan 128 inci maddenin ikinci fıkrasının son cümlesinin madde metninden çıkarılması,
Kötü niyetli ve muvazaalı olarak ihalenin feshi istenildikten sonra banka teminat mektubu karşılığında ihale bedelini ödemek zorunluluğunun işlemez hale gelmesi ve ihalenin feshi talebinden vazgeçmek suretiyle ihale tarihindeki bedeli ödeyerek haksız kazanç sağlanması nedeniyle İcra ve İflâs Kanununun 134 üncü maddesinin son fıkrası hükmünün yürürlükten kaldırılması,
İcra ve İflâs Kanununun 280 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Borçlunun birinci fıkradaki tasarrufu, alacaklıları ızrar kasdiyle yapması ve kasda üçüncü şahsın vukufu hâlinde, tasarruf tarihi ne olursa olsun batıl sayılır." hükmü
yürürlükten kaldırılarak, iptal davası için öngörülen beş yıllık hak düşürücü süre bu durumda da geçerli olduğundan ve aslında dava açma süresi azamî beş yıl ile sınırlı olduğundan ve maddede yer alan iki yıllık sürenin 285 inci maddedeki süreye uyumlu hâle getirilmesi nedeniyle bu değişikliğin yapılması,
İcra ve İflâs Kanununun 285 inci maddesinin son fıkrasında yer alan "Mevcut malları ve alacakları borçlarının en az yüzde ellisini ödemeye yetişmeyen borçlu konkordato isteyemez." hükmü yürürlükten kaldırılarak, borçluların konkordato hükümlerinden daha kolay yararlanmalarının sağlanması; bunun, konkordato talebinde bulunan borçlunun aktif-pasif dengesinin hiç önem taşımadığı anlamına gelmediği; ancak bu dengenin konkordatoya olan etkisini esas itibarıyla diğer verileri de göz önüne alarak hâkimin takdir etmesi,
İcra ve İflâs Kanununun 354 üncü maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılarak; kanun yoluna başvurudan caymanın önüne geçilmesi ve iyi niyetli borçlunun haksız yere cezalandırılmasının önlenmesi,
Amaçlanmıştır.
Ayrıca İcra ve İflâs Kanununun 287 nci maddesine göre icra tetkik merciince konkordato mühleti
verilmesine dair istemin reddine ilişkin kararlar ile 288 inci madde uyarınca tetkik merciince verilmiş mühletin kaldırılmasına ilişkin kararların, 287 ve 288 inci maddelerde yapılan değişikliklere paralel olarak konkordato sürecinin hızlandırılması amacıyla
temyiz edilememesi için, (12) numaralı bent 363 üncü madde metninden çıkarılmıştır.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 225 – Kanun Tasarısı madde 104 gerekçesi (kabul edilen 4949 sayılı Kanunun 103. maddesine karşılık gelir).
Hukuk Sözlüğünde İlgili Terimler
Madde Künyesi
- Kanun2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
- MaddeMadde 280
- BölümOnbirinci BAP – İptal Davası
- Kanundaki BaşlıkZarar verme kastından dolayı iptal
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol18 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.