İnfaz Hâkimliği Kanunu Madde 2: İnfaz Hâkimliklerinin Kuruluşu ve Yetkisi

Madde 2- Maddeyle, 4675 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde değişiklik yapılmak suretiyle, infaz hâkimliklerinin kuruluş, görev ve yetkileri yeniden düzenlenmektedir.

Maddenin birinci fıkrasıyla, 4675 sayılı Kanun ve diğer kanunlarla infaz hâkimlerine verilen görevlerin yerine getirilmesi amacıyla infaz hâkimliklerinin kurulacağı hüküm altına alınmaktadır. İnfaz hâkimliklerinin her il merkezi ile bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen ilçelerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulacağı kabul edilmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasıyla, iş yoğunluğunun fazla olduğu yerlerde birden fazla infaz hâkimliğinin kurulabileceği ve müstakilen infaz hâkimliğine atanan hâkimlerin, komisyonlarca başka mahkemelerde veya işlerde görevlendirilemeyeceği düzenlenmektedir. Böylelikle, infaz işlemleri ve faaliyetleri bakımından görevlendirilen hâkimlerin uzmanlaşması amaçlanmaktadır.

Maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrasıyla, infaz hâkimliklerinin kurulduğu il veya ilçenin adıyla anılacağı belirtilmekte ve bu hâkimliklerin yargı çevresinin sınırları belirlenmektedir.

Maddenin beşinci fıkrasıyla, ağır ceza mahkemeleri ile büyükşehir belediyesi bulunan illerde, büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki il ve ilçenin adı ile anılan infaz hâkimliğinin yargı çevresinin, il veya ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirleneceği hüküm altına alınmaktadır.

Maddenin altıncı fıkrasıyla, bir infaz hâkimliğinin kaldırılmasına veya yargı çevresinin değiştirilmesine karar verecek makam belirlenmektedir.

Maddenin yedinci fıkrasıyla, infaz hâkimliğinin yer itibarıyla yetki alanı belirlenmektedir. İnfaz hâkimliğinin yetkisi, hükmün infazına ilişkin işlemin yapıldığı yere göre belirlenecektir. Örneğin, çağrı kağıdı çıkarılması, süre belgesi (müddetname) düzenlenmesi veya adlî para cezasının hapse çevrilmesi gibi hükümlünün cezasının infazına ilişkin işlemlerin yapıldığı yer infaz hâkimliği yetkili olacaktır. Çağrı kağıdı Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenmiş ise buna ilişkin yapılan şikayet, Ankara infaz hâkimliğince değerlendirilecektir. Yine süre belgesi Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanmış ise koşullu salıverilme konusundaki tereddüt, Ankara infaz hâkimliği tarafından giderilecektir. Belirtmek gerekir ki infaz işlemleri hangi Cumhuriyet başsavcılığı tarafından takip ediliyor ise cezanın, 5275 sayılı Kanunun 105/A maddesi uyarınca koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilmesine karar verilmesi de bu yer infaz hâkimliğine aittir. Örneğin, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından infaz işlemleri takip edilen dosyada hükümlü Sincan Açık Ceza İnfaz Kurumunda olsa bile 105/A maddesi uyarınca denetimli serbestliğe ayırma kararı Ankara infaz hâkimliği tarafından verilecektir.

Kanunlarda ayrıca belirtilen istisnai bir yetki kuralı olmadığı takdirde tüm kararlar, infaz işleminin yapıldığı yer infaz hâkimliği tarafından verilecektir.

Hükmün infazına ilişkin işlemin yapıldığı yere göre yetki kuralı belirlemek suretiyle, infaza ilişkin farklı farklı mahkemelerden karar alınması için dosyaların postada dolaşması engellenmiş, infaza ilişkin kararların mümkün olan en kısa sürede uzmanlaşmış ve dosyanın infaz safahatını bilen hâkimler tarafından verilmesi sağlanmış olacaktır. Ayrıca, hükümlünün nakliyle birlikte infaz hâkimlikleri arasında çıkabilecek yetki uyuşmazlığının giderilmesi de amaçlanmaktadır. Şöyle ki, hükümlü nakledilmiş olsa bile hükümlü hakkında tesis edilen bireysel infaz işleminin gerçekleştirildiği yer infaz hâkimliğinin yetkisi devam edecek ve söz konusu başvuru bu hâkimlikçe sonuçlandırılacaktır.

Maddenin sekizinci fıkrasıyla, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bulunan hükümlü ve tutuklular hakkında ceza infaz kurumu idarelerince yapılan idarî işlemler veya bunlarla ilgili faaliyetlere ilişkin yapılan şikayetler bakımından da, işlemin yapıldığı veya faaliyetin gerçekleştiği ceza infaz kurumunun bulunduğu yer infaz hâkimliğinin yetkili olacağı düzenlenmektedir. Hükümlü, ceza infaz kurumu görevlileri tarafından tesis edilen ve şikayet konusu edilen idarî işlemden veya faaliyetten sonra başka bir ceza infaz kurumuna nakledilse dahi işlemin yapıldığı veya faaliyetin gerçekleştirildiği ceza infaz kurumunun bulunduğu yerdeki infaz hâkimliğinin yetkisi, bu şikayet bakımından devam edecek ve başvuru veya talep bu hâkimlikçe sonuçlandırılacaktır. Hükümlünün nakledilmiş olması işlemin veya faaliyetin gerçekleştirildiği yer infaz hâkimliğinin yetkisini kaldırmayacaktır.

Esasen, yedinci fıkra ile sekizinci fıkra aynı yetki kuralını düzenlemekle birlikte farklı olduğu husus da bulunmaktadır. Şöyle ki, idarî işlemler veya bunlarla ilgili faaliyetlere ilişkin yapılan şikayetler bakımından işlemin yapıldığı veya faaliyetin gerçekleştiği ceza infaz kurumunun bulunduğu yerdeki infaz hâkimliği yetkili olacaktır. Örneğin, Sincan Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında bulunan bir hükümlü hakkında ceza infaz kurumu idaresince tesis edilen bir idarî işlem veya faaliyetle (ziyaretçisi ile görüştürülmemesi) ilgili olarak Ankara Batı Adliyesinde kurulu bulunan infaz hâkimliğine şikayet başvurusunda bulunulabilecektir. Ancak, hükümlünün cezasının infaz edildiği ceza infaz kurumunun bulunduğu yer ile hükmün infazına ilişkin işlemlerin yapıldığı yer her zaman aynı infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunmayabilir. Örneğin, süre belgesi Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan hükümlünün hapis cezası Sincan Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz edilmektedir. Bu durumda süre belgesinde yer alan koşullu salıverilme tarihi konusundaki tereddüt, Ankara infaz hâkimliğince giderilecektir.

Maddenin dokuzuncu fıkrasıyla, infaz hâkimliğinde bir yazı işleri müdürü ile yeteri kadar personelin bulunacağı düzenlenmektedir.