İnfaz Kanunu Madde 22: Hükümlüler ile Yakınları ve İlgililerin Bilgilendirilmesi

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · Madde 22 · Son kontrol: 18 Ekim 2026

Madde Metni

Madde 22- (1) Hükümlülere, kuruma alındıklarında uygulanacak iyileştirme çalışmaları, disiplin suçları ve cezaları, bilgi edinme ve şikâyet yolları, hak ve sorumlulukları gibi konular ile kurumdaki yaşam biçimine uyum sağlamaları için gereken bilgiler, kurum yöneticileri tarafından sözlü olarak anlatılır ve yazılı olarak tebliğ olunur. İnfaz sonrası koruma ve yardım konusunda ayrıca bilgi verilir. Türkçe bilmeyen yabancı uyruklu hükümlülere kendi dilinde, mümkün olmadığında İngilizce, Fransızca veya Almanca olarak bildirilir. Duyma ve konuşma engellilere işaret diliyle anlatılır. Görme engellilere ise kendi alfabeleri ile yazılmış kitapçık verilir.

(2) Hükümlülerin ceza infaz kurumlarına alınmalarında, başka kuruma nakillerinde ve hastaneye yatırılmalarında, istekleri üzerine ailelerine veya gösterdikleri kişilere; hükümlü yabancı ise, yazılı olarak karşı çıkmaması hâlinde, uyruğu olduğu devletin diplomatik temsilcilik veya konsolosluğuna durum bildirilir.

(3) Askerlik çağına giren, hâlen silâh altında bulunan kişilerin ceza infaz kurumlarına alınmalarında, başka kuruma nakillerinde veya kurumda iken askerlik çağına girmeleri veya salıverilmeleri hâlinde durum, kayıtlı bulundukları askerlik şubesine bildirilir.

(4) Hükümlülerin ölümü hâlinde de yukarıdaki hükümler uygulanır ve ayrıca durum ailelerine derhâl bildirilir.

Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.

Madde Gerekçesi

Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî TBMM belgesinden (TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 710 – Ceza ve Tedbirlerin İnfazı Hakkında Kanun Tasarısı (1/933)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.

Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 22)

Madde 22. - Maddeye göre, ceza infaz kurumlarına alınan hükümlülerin, nerede olduklarına dair ailelerine ve yakınlarına haber verilmesini talep etme hakları vardır. Hükümlü yabancı ise uyruğu devletin diplomatik temsilciliğine veya konsolosluğuna bilgi verilecektir. Hükümlü askerlik çağında veya hâlen silah altında ise, gerekli işlemlerin tahliye sonrasında yürütülebilmesini sağlamak üzere durumu kayıtlı bulunduğu askerlik şubesine de bildirilecektir.

Hükümlünün ölmesi hâlinde de yukarıdaki işlemler gerçekleştirilecek ve durum ayrıca ailesine derhâl bildirilecektir.

Maddede ceza infaz kurumlarına alınan hükümlülerin ne gibi hakları ve yükümlülükleri bulunduğu, bilgi edinme ve şikayette bulunma hakları, kurum yaşamına uyum sağlamak için ne tür bir davranış içerisinde bulunmaları gerektiği ve haklarında uygulanacak eğitim ve iyileştirme programları konusunda bilgilendirilmeleri de öngörülmüştür.

Bu husus Avrupa Cezaevi Kurallarının 41 ve 42 nci maddelerinde düzenlenmiş bulunmaktadır. Söz konusu bilgiler hükümlüye yazılı olarak verilecek, ayrıca sözlü olarak da anlatılacaktır. Türkçe bilmeyen yabancı uyruklulara bu bilgiler kendi dilinde, mümkün olmadığında İngilizce olarak verilir. Maddede ayrıca, duyma, konuşma veya görme engellilere bilgilendirmenin ne şekilde yapılacağı da gösterilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bu bildirimin yapılmamasını tazminat gerektiren bir hâl saymaktadır.

Adalet Komisyonu Raporundaki Açıklama

Tasarının 22 nci maddesinin ikinci fıkrasına, uluslararası sözleşmeler dikkate alınarak, "hükümlü yabancı ise" ibaresinden sonra gelmek üzere "yazılı olarak karşı çıkmaması hâlinde" ibaresi eklenmiştir. Böylece, suçun işleniş hali ve mahkûmun özel hayatı da dikkate alınarak bilgilendirilmesi hususu yabancılar için kendilerinin yazılı olarak karşı çıkmaması şartına bağlanmıştır.

Madde Künyesi

Kanun5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
MaddeMadde 22
BölümBirinci Kitap – Amaç ve Temel İlkeler, Hapis Cezası ve Güvenlik Tedbirleri › İkinci Kısım – Hapis Cezaları ve Güvenlik Tedbirleri › Dördüncü Bölüm – Hükümlülerin Ceza İnfaz Kurumlarına Kabul İşlemleri
Kanundaki BaşlıkHükümlüler ile yakınları ve ilgililerin bilgilendirilmesi
DurumYürürlükte
Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 710)
Son Kontrol18 Ekim 2026

Kanunda Gezinme

‹ Madde 21 · Madde 23 ›

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun: tüm maddeler

Mevzuat aramasına dön

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.