Ana Sayfa › Mevzuat › Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu › Madde 16
4688 Sayılı Kanun Üyelik
4688 Sayılı Kanun Madde 16: Üyeliğin Sona Ermesi
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu · Madde 16 · Son kontrol: 18 Ekim 2026
Madde Metni
Madde 16- (Değişik: 24/6/2004-5198/2 md.)
Her üye üyelikten serbestçe çekilebilir.
Üyelikten çekilme, çekilmek isteyen kamu görevlisi tarafından, üç nüsha olarak doldurulup imzalanan üyelikten çekilme bildiriminin kurumuna verilmesi ile gerçekleşir. Kurum görevlisi, kayıt numarası ile tarih verilen çekilme bildiriminin bir suretini derhal üyeye vermek zorundadır. Kamu işvereni, bildirimin bir örneğini onbeş gün içinde sendikaya gönderir.
Çekilme, kamu işverenine başvurma tarihinden başlayarak otuz gün sonra geçerli olur. Çekilenin bu süre içinde başka bir sendikaya üye olması halinde yeni sendikaya üyeliği, bu sürenin bitim tarihinde kazanılır.
Üyenin, sendikadan çıkarılma kararı sendika merkez genel kurulunca alınır. Çıkarma kararı, çıkarılana ve işverene yazı ile bildirilir. Çıkarma kararına karşı üye, bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde görevli iş mahkemesine itiraz edebilir. Mahkeme iki ay içinde kesin karar verir. Üyelik, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar sürer.
(Değişik birinci cümle: 4/4/2012-6289/11 md.) Çekilme, göreve son verilmesi veya sair nedenlerle kamu görevinden ayrılanların üyelikleri, sendika şubesi, sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri, farklı bir hizmet koluna giren kuruma atananlardan sendika üyesi olanların ise üyelikleri, varsa sendika şubesi ve sendika organlarındaki görevleri sona erer, ancak varsa konfederasyon organlarındaki görevleri devam eder. Emekliye ayrılanların sendika şubesi, sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri seçildikleri dönemin sonuna kadar devam eder.
Üyeliğin devamı ve askıya alınması hallerinde 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 24 üncü maddesinde yer alan hükümler uygulanır.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî TBMM belgesinden (TBMM 21. Dönem, S. Sayısı: 683 – Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Tasarısı (1/418)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 16)
Madde 16. – Bu maddede, kamu görevlilerinin herhangi bir koşula bağlı olmaksızın sendika üyeliğinden serbestçe çekilebilmeleri öngörülmüştür.
Sendika üyeliğinden çekilme halinde bilgi verilecek yerler, üyeye verilecek belge, çekilme bildirimlerinin yılın belirli aylarında, liste halinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilmesi ile üyelikten çekilenin bildiriminin bir örneğinin dosyasında saklanmak üzere, işverene gönderilmesi hususu düzenlenmiştir.
Çekilme bildirimi, sendikaya başvurma tarihinden itibaren bir ay sonra geçerli olacak, bu süre içinde bir başka sendikaya üye olması halinde üyelik otuzuncu günden sonra geçerli olacaktır.
Yönetim kurullarının kişisel nedenlere dayalı, objektif olmayan üyelikten çıkarma işlemlerini önlemek amacıyla, üyelerin sendikadan çıkarılma kararının genel kurul tarafından alınması öngörülmüş, karara karşı üyenin yargıya başvurma yolu açık tutulmuştur.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 98 inci maddesi uyarınca, memurluktan çıkarılma, üyenin memurluğa alınma koşullarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu koşullardan herhangi birini kaybetmesi, memurluktan çekilme ve farklı bir hizmet koluna giren kuruma atananların sendika üyeliğinin sonra ereceği, hususu ile varsa bunların sendika şubesi, sendika ve konfederasyonlardaki görevleri sona erecektir. İsteğiyle veya yaş haddi nedeniyle emekliye ayrılanlar ile malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla kamu görevinden ayrılanlar ve sicil sebeplerinden biriyle emekli olanların sendika şubesi, sendika ve konfederasyon organlarındaki görevlerinin devam edeceği belirtilmiş tir.
Herhangi bir nedenle aylıksız izinli sayılan sendika üyelerinin bu Kanundan doğan hak ve yükümlülükleri korunmuştur.
İşverenlere, her yılın Mayıs ve Kasım aylarında kurumlarındaki sendika üyesi kamu görevlilerinin sendikalara göre dağılımı ile sendika üyeliği sona eren veya askıya alınanlara ilişkin bilgileri, bilgisayar ortamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilmesi yükümlülüğü getirilmiştir.
Bakanlığa gelen tüm bilgilerin, bir ay içinde Devlet Personel Başkanlığına gönderilmesi hükme bağlanmıştır.
Değişiklik Gerekçesi: 5198 sayılı Kanun m. 2 (24/6/2004)
Madde 2.- Üyelikten çekilmede üye ve sendikalar arasında yaşanan sorunlar nedeniyle, maddede, çekilmelerin tebliğ şekli yeniden düzenlenmiş, daha sağlıklı olacağı düşüncesi ile bu yükümlülük işverene verilmiştir.
Söz konusu maddede geçen "bir aylık" süre, uygulamada sorunlar yaşandığından "gün" olarak yeniden belirlenmiş ve üyeliğin devamı ve askıya alınmasının usulü konusunda 2821 sayılı Sendikalar Kanununa atıf yapılmıştır.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 613 – Kanun Tasarısı madde 2 gerekçesi.
Değişiklik Gerekçesi: 6289 sayılı Kanun m. 11 (4/4/2012)
Madde 11- Madde ile, farklı bir hizmet kolu kapsamına giren bir kuruma atanan personelin konfederasyon organlarındaki görevinin sona ermesini önlemek amacıyla düzenleme yapılmaktadır.
Kaynak: TBMM 24. Dönem, S. Sayısı: 200 – Kanun Tasarısı madde 11 gerekçesi.
Madde Künyesi
- Kanun4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu
- MaddeMadde 16
- BölümÜçüncü Kısım – Üyelik ve Güvenceler › Birinci Bölüm – Üyelik
- Kanundaki BaşlıkÜyeliğin sona ermesi
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 683, değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol18 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu: tüm maddeler
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.