4688 Sayılı Kanun Madde 3: Tanımlar

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu · Madde 3 · Son kontrol: 18 Ekim 2026

Madde Metni

Madde 3 – Bu Kanunun uygulanmasında;

a) (Değişik: 4/4/2012-6289/3 md.) Kamu görevlisi: Bu Kanun kapsamında yer alan kurum ve kuruluşların kadro veya pozisyonlarında istihdam edilenlerden işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlilerini,

b) Kamu İşvereni: Kamu görevlilerinin çalıştığı tüzel kişiliği olan ya da olmayan kamu kurum ve kuruluşlarını,

c) Kamu İşveren Vekili: Kamu kurum ve kuruluşlarını temsile ve bütününü sevk ve idareye yetkili olanlar ile bunların yardımcılarını,

d) İşyeri: Kamu hizmetinin yürütüldüğü yerleri,

e) Kurum: Kuruluş kanunları veya kuruluşlarına ilişkin mevzuatlarında görev, yetki ve sorumlulukları belirlenen, hizmetin niteliği ve yürütülmesi bakımından idarî bir bütünlüğe sahip işyerlerinden oluşan kuruluşları,

f) Sendika: Kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve meslekî hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşları,

g) Konfederasyon: Değişik hizmet kollarında bu Kanuna tabi olarak kurulmuş en az beş sendikanın bir araya gelerek oluşturdukları tüzel kişiliği olan üst kuruluşları,

h) (Değişik: 4/4/2012-6289/3 md.) Toplu sözleşme: Bu Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını belirlemek üzere yürütülen toplu sözleşme görüşmeleri sonucunda mutabık kalınması durumunda taraflarca imzalanan sözleşmeyi,

ı) (Değişik: 4/4/2012-6289/3 md.) Toplantı tutanağı: Toplu sözleşme görüşmeleri sonucunda toplu sözleşme imzalanamaması halinde, tarafların uzlaştığı ve uzlaşamadığı konuların yer aldığı tutanağı,

j) (Değişik: 4/4/2012-6289/3 md.) İşyeri sendika temsilcisi: Bir işyerinde en çok üye kaydetmiş sendikaca o işyerinden seçilen kamu görevlisini,

k) (Değişik: 4/4/2012-6289/3 md.) Sendika işyeri temsilcisi: Bir işyerinde en çok üye kaydetmiş sendika dışındaki her bir sendika tarafından o işyerinden seçilen kamu görevlisini,

ifade eder.

Kamu işveren vekilleri bu Kanun bakımından kamu işvereni, hizmetin niteliği ve yürütülmesi bakımından bağlı tüm birimler ise asıl işyerinden sayılır. Kamu işvereninin birden fazla işyeri varsa, bu Kanun bakımından bu işyerlerinin tamamı işyerinden sayılır.

Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.

Madde Gerekçesi

Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî TBMM belgesinden (TBMM 21. Dönem, S. Sayısı: 683 – Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Tasarısı (1/418)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.

Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 3)

Madde 3. – Kanunda geçen kavramların tanımlandığı maddede, kamu görevlisi, kamu kurumlarının işçi statüsü dışındaki bir kadro veya pozisyonunda daimi suretle çalışan, adaylık veya deneme süresini tamamlamış personel şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanım uyarınca, aslî istihdam niteliğinde bulunmayan, ek ders ücreti ile açıktan vekil öğretmenlik gibi geçici istihdam edilenler kapsam dışında kalmaktadır. Maddede yapılan diğer tanımlar şu şekildedir:

Kamu İşvereni : Çalışma ilişkilerinin tarafları, çalışan ile çalıştırandır. Devlet adına kamu hizmeti görenler kamu görevlisi olarak, Devlet teşkilatı içinde yer alan kamu tüzelkişilerin veya tüzelkişiliği olmayan kamu kurum ve kuruluşları ise kamu işvereni olarak tanımlanmıştır.

Kamu İşveren Vekili : Kamu işveren vekili tanımı dar tutularak, kamu görevlilerinin geniş biçimde sendikalaşma hakkından yararlanması öngörülmüştür. İşveren vekilinin belirlenmesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşunun bütününü sevk ve idareye yetkili olması esas alınmıştır. Bu tür yetki ile donatılmış olanlar kamu işveren vekili sayılmış ve bu kanun uygulanması bakımından da kamu işvereni olarak belirlenmiştir.

İşyeri : Kamu hizmetinin yürütüldüğü yer, işyeri olarak tanımlanmıştır.

Kurum : Kuruluş kanunları veya kuruluşlarına ilişkin mevzuatlarında görev ve yetkileri belirlenen ve hizmetin niteliği ve yürütülmesi bakımından idarî bir bütünlüğe sahip işyerlerinden oluşan kuruluşlar şeklinde tanımlanmıştır.

Sendika : Sendika, kamu görevlilerinin her türlü ortak menfaatlerini savunmak amacıyla oluşturulan tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmıştır.

Konfederasyon: Bu Kanunla sendikaların kurulabilecekleri hizmet kollarının sayısı on olarak belirlenmiştir. Değişik hizmet kollarındaki en az beş sendikanın bir araya gelmesiyle konfederasyonun kurulabileceği öngörülmüştür.

Toplu Görüşme : Yetkili kamu görevlileri sendikaları konfederasyonu ile Kamu İşveren Kurulu arasındaki görüşmeleri ifade etmektedir.

Uzlaştırma Kurulu : Toplu görüşmeler sırasında çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümü için oluşturulan kurul şeklinde tanımlanmıştır.

Mutabakat Metni : Görüşmeler sonucunda düzenlenecek anlaşma metni olarak tanımlanmıştır.

Kamu işveren vekilleri bu Kanunun uygulanması bakımından kamu işvereni kabul edilmiş, hizmetin niteliği ve yürütülmesi bakımından bağlı tüm birimler ile kamu işvereninin birden fazla işyeri olması halinde bu işyerlerinin tamamının işyerinden sayılması öngörülmüştür.

Değişiklik Gerekçesi: 6289 sayılı Kanun m. 3 (4/4/2012)

Madde 3- Madde ile, kamu görevlisi tanımında yapılan değişiklikle kamu görevlileri sendikalarına üye olabilmek için aranan adaylık ve deneme süresini tamamlamış olma şartı kaldırılmakta ve böylece kamu görevlileri sendikalarına üye olabileceklerin kapsamı genişletilmektedir.

Ayrıca, toplu sözleşme sistemine uygun olarak bazı tanımlarda değişiklik yapılmakta ve sendika temsilciliğine ilişkin olarak uygulamada ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi amaçlanmaktadır.

Kaynak: TBMM 24. Dönem, S. Sayısı: 200 – Kanun Tasarısı madde 3 gerekçesi.

Madde Künyesi

Kanun4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu
MaddeMadde 3
BölümBirinci Kısım – Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Kanundaki BaşlıkTanımlar
DurumYürürlükte
Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 683, değişiklik gerekçesi)
Son Kontrol18 Ekim 2026

Kanunda Gezinme

‹ Madde 2 · Madde 4 ›

Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu: tüm maddeler

Mevzuat aramasına dön

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.