Ana Sayfa › Mevzuat › Kamulaştırma Kanunu › Madde 11
2942 Sayılı Kanun Kamulaştırma Bedelinin Mahkemece Tespiti ve İdare Adına Tescil, Bedelin Tespiti Esasları
Kamulaştırma Kanunu Madde 11: Kamulaştırma Bedelinin Tespiti Esasları
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu · Madde 11 · Son kontrol: 18 Ekim 2026
Madde Metni
Madde 11 – (Değişik: 24/4/2001 - 4650/6 md.)
15 inci madde uyarınca oluşturulacak bilirkişi kurulu, kamulaştırılacak taşınmaz mal veya kaynağın bulunduğu yere mahkeme heyeti ile birlikte giderek, hazır bulunan ilgilileri de dinledikten sonra taşınmaz mal veya kaynağın;
a) Cins ve nevini,
b) Yüzölçümünü.
c) Kıymetini etkileyebilecek bütün nitelik ve unsurlarını ve her unsurun ayrı ayrı değerini,
d) Varsa vergi beyanını,
e) Kamulaştırma tarihindeki resmi makamlarca yapılmış kıymet takdirlerini,
f) Arazilerde, taşınmaz mal veya kaynağın (…)[15] mevkii ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini.
g) Arsalarda, kamulaştırılma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerini,
h) Yapılarda, (…)[16] resmi birim fiyatları ve yapı maliyet hesaplarını ve yıpranma payını,
ı) (Değişik: 19/4/2018-7139/27 md.) (İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 10/4/2019 tarihli ve E.:2018/156; K.:2019/22 Sayılı kararı ile)[17] (İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 10/4/2019 tarihli ve E.:2018/156; K.:2019/22 Sayılı kararı ile) her bir ölçünün etkisi açıklanmak kaydıyla bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüleri,
Esas tutarak düzenleyecekleri raporda bütün bu unsurların cevaplarını ayrı ayrı belirtmek suretiyle ve ilgililerin beyanını da dikkate alarak Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kabul edilen değerleme standartlarına uygun, gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit ederler.
Taşınmaz malın değerinin tespitinde, kamulaştırmayı gerektiren imar ve hizmet teşebbüsünün sebep olacağı değer artışları ile ilerisi için düşünülen kullanma şekillerine göre getireceği kâr dikkate alınmaz.
Kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde, bu kamulaştırma sebebiyle taşınmaz mal veya kaynakta meydana gelecek kıymet düşüklüğü gerekçeleriyle belirtilir. Bu kıymet düşüklüğü kamulaştırma bedelidir.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[15] Bu bentte yer alan “kamulaştırma tarihindeki” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 26/5/2016 tarihli ve E.: 2015/55, K.: 2016/45 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir
[16] Bu arada yer alan "kamulaştırma tarihindeki" ibaresi, Anayasa Mahkemesi’nin 9/4/2003 tarihli ve E.:2002/79, K.:2003/29 sayılı Kararı ile iptal edildiğinden metinden çıkarılmıştır.
[17] Anayasa Mahkemesinin 10/4/2019 tarihli ve E.:2018/156; K.:2019/22 Sayılı kararı ile bu bentte yer alan “…arazi bedelinin yarısını geçmemek ve…” ibaresinin iptali nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan, aynı bentte yer alan “Bu fıkrada belirtilen unsurlara göre tespit edilen…”ibaresinin de iptaline karar verilmiştir.
[13] Bu madde başlığı; “Kıymet takdiri esasları” iken, 24/4/2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
[14] 3/11/2016 tarihli ve 6754 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasına “ilgililerin beyanını da dikkate alarak” ibaresinden sonra gelmek üzere “Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kabul edilen değerleme standartlarına uygun,” ibaresi eklenmiştir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Değişiklik Gerekçesi: 4650 sayılı Kanun m. 6 (24/4/2001)
Madde 6. – Madde ile, Kamulaştırma Kanununun 15 inci maddesinde yapılan değişikliğe paralel olarak, anılan Kanunun 11 inci maddesinin başlığı değiştirilmiş ve kıymet takdiri esasları yerine, 15 inci madde uyarınca oluşturulacak bilirkişi kurulu tarafından tespit edilecek kamulaştırma bedelinin esasları gösterilerek, Kanunda bütünlük sağlanması yoluna gidilmiştir.
Kaynak: TBMM 21. Dönem, S. Sayısı: 653 – Kanun Tasarısı madde 6 gerekçesi.
Değişiklik Gerekçesi: 7139 sayılı Kanun m. 27 (19/4/2018)
Madde 30- Kamulaştırma, ilgili mercilerce kamu yararı kararının alınmasıyla başlayıp taşınmaz malın tapu kütüğüne tescil işlemiyle son bulmaktadır. DSİ Genel Müdürlüğü, yılda ortalama 100.000 dekarlık alanda ve 25.000 parselde kamulaştırma yapmakta, bu işlemler için yaklaşık 200.000 hak sahibi ile muhatap olunmaktadır. Hak sahibi sayısının çokluğu da dikkate alındığında yargıya intikal eden her dosya için yapılan harcamalar projelerin yatırım bedelini yükseltmekte, kaynak israfına sebep olmaktadır.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11 inci maddesinde değerleme ölçütleri yer almakta ve özellikle tarım arazilerinin değer takdirinde, yöntemine göre hesap edilen bedeli anlamsız kılacak şekilde objektif değer artışlarına konu olabilmektedir. Çoğu kez objektif olarak açıklanması gereken bu ölçü izah edilememekte ve sübjektif olarak uygulanmaktadır. 2942 sayılı Kanunun amir hükmü, malikler ile uzlaşarak satın almayı öncelikle değerlendirmektedir.
İdare tarafından, yöntemince hesaplanan kamulaştırma bedeli üzerinden anlaşma sağlanarak tapu devri gerçekleştikten sonra aynı yörede benzer özellikleri haiz başka bir taşınmaz için uzlaşmazlık sonrasında mahkemece belirlenen bilirkişiler tarafından tespit edilen bedel idarenin takdir ettiği bedele yakın olmasına rağmen objektif ölçü gerekçe gösterilerek çoğu kez bu bedele % 50-100-200 hatta %300 oranında artış uygulanmaktadır. Bu durum, idarelerin gerçekleştirdiği projelerde kamulaştırma maliyetlerinin artmasına ve uzlaşma yoluna giden hak sahiplerinin Devlete olan güveninin zedelenmesine yol açmaktadır. Objektif olmaktan çok sübjektif olarak uygulanmakta olan “Bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüleri” hükmünün açıklanması ve değere etki eden her bir unsurun ayrı ayrı açıklanarak her bir unsura karşılık gelecek ölçünün bedelinin açıklığa kavuşturulması suretiyle uygulayıcılara yol gösterilmesi, Kanundan beklenen maksada hasıl olmasına yardımcı olacaktır.
2942 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde yapılan değişiklik ile, işletme masraflarının (değişken + sabit masraflar), tarımsal gelirin (net kâr + çiftçi ve ailesinin işgücü karşılığı) %50’ sinden daha fazla olduğu yani entansif tarım yapılan, parsel büyüklüğü, bölge ortalamasından küçük veya büyük, köy ya da mahalle yerleşim yeri içinde veya sınırında (köy yerleşik alanı civarı 100 m.), uygulama imar planı sınırına uzaklığı 0-1 km. veya 1-2 km., belediye mücavir sahası içinde, iller arası ya da uluslararası yola sınır olan taşınmazlar için objektif ölçü konulmaktadır.
Kaynak: TBMM 26. Dönem, S. Sayısı: 548 – Kanun Tasarısı madde 30 gerekçesi (kabul edilen 7139 sayılı Kanunun 27. maddesine karşılık gelir).
Madde Künyesi
- Kanun2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu
- MaddeMadde 11
- Bölümİkinci Kısım – Kamulaştırma Bedelinin Mahkemece Tespiti, İdare Adına Tescil ve Bedelin Tespiti Esasları, Dava Hakkı ve Bilirkişiler › Birinci Bölüm – Kamulaştırma Bedelinin Mahkemece Tespiti ve İdare Adına Tescil, Bedelin Tespiti Esasları
- Kanundaki BaşlıkKamulaştırma bedelinin tespiti esasları
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol18 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.