top of page

Ana Sayfa › Mevzuat › Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun › Madde 41

5718 Sayılı Kanun Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi

MÖHUK Madde 41: Türklerin Kişi Hâllerine İlişkin Davalar

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun · Madde 41 · Son kontrol: 18 Ekim 2026

Madde Metni

MADDE 41 – (1) Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması hâlinde ilgilinin sâkin olduğu yer, Türkiye’de sâkin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür.

Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.

Madde Gerekçesi

Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî TBMM belgesinden (TBMM 23. Dönem, S. Sayısı: 47 – Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun Tasarısı (1/337)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 41. madde, tasarının 40. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.

Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 40)

Madde 40 – 2675 sayılı Kanunun 28 inci maddesini kısmen karşılamaktadır.

Türklerin kişi hallerine ilişkin bir davanın yabancı mahkemelerde görülmekte olması sebebine dayanarak derdestlik itirazında bulunma hakkını öngören 2675 sayılı Kanunun 28 inci maddesi hükmü, bu itirazı Türk vatandaşının ikametgâhının yabancı ülkede bulunması ve davanın da ikametgâhın bulunduğu bu yabancı ülke mahkemelerinde görülüyor olması şartına bağlamaktaydı. Yabancı mahkemelerde görülen davaların Türkiye’de derdestlik itirazı sebebi olmasının bu kısıtlayıcı iki şarta bağlı olması ise gerek dava ekonomisi gerekse de hukuk güvenliğinin gerçekleştirilmesini engellemekteydi. Özellikle yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının sayısının yüksek oluşu ve bu-

na bağlı olarak yabancı mahkemelerde görülmekte olan Türk vatandaşlarının kişi hallerine ilişkin davaların sayısının çokluğu dikkate alındığında bu şartların doğurduğu mahzurların giderilmesi için madde hükmünde geçen “Türkiye’de ikametgâhı bulunmayan” ibaresi ile “ikamet ettikleri ülke” ibareleri kaldırılmış ve “ikametgâh” deyimi yerine "yerleşim yeri" deyimi kullanılmıştır.

Madde Künyesi

  • Kanun5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun
  • MaddeMadde 41
  • Bölümİkinci Kısım – Milletlerarası Usul Hukuku › Birinci Bölüm – Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi
  • Kanundaki BaşlıkTürklerin kişi hâllerine ilişkin davalar
  • DurumYürürlükte
  • Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
  • Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 47)
  • Son Kontrol18 Ekim 2026

Kanunda Gezinme

‹ Madde 40 · Madde 42 ›

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun: tüm maddeler

Mevzuat aramasına dön

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.

bottom of page