Noterlik Kanunu Madde 166: Türkiye Noterler Birliğinin Görevleri

1512 sayılı Noterlik Kanunu · Madde 166 · Son kontrol: 27 Ekim 2026

Madde Metni

Madde 166 – Türkiye Noterler Birliğinin görevleri şunlardır:

1. Meslekdaşlar arasında birlik ve yardımlaşmayı sağlamak,

2. Meslekin gelişmesi için kitap ve dergi yayınlamak, konferanslar düzenlemek, milletlerarası toplantılara katılmak ve sair gerekli çalışmalarda bulunmak,

3. Noter katiplerini yetiştirmek için kurslar açmak,

4. Noterliği ilgilendiren konularda görüşünü yetkili mercilere kendiliğinden veya istek üzerine bildirmek,

5. Uyulması zorunlu meslek kurallarını tespit ve tavsiye etmek,

6. Noter ve katiplerine, yönetmelikte gösterilecek belirli bir süre ve tutarda borç para vermek,

7. Üyelerinin ev sahibi olmaları, çocuklarının tahsillerini iyi şartlarla yapabilmeleri ve sair sosyal hizmetlerden faydalanmaları konusunda tedbirler almak,

8. Her adli yılın açılmasından evvel kendi çalışmaları ve mesleki ihtiyaçları hakkında Adalet Bakanlığına rapor vermek,

9. Noterliklere ait evrakın korunması ve saklanması için ortak tedbirler almak,

10. Birliğin taşınır ve taşınmaz malları ile paralarını Birlik amaçlarına uygun şekilde yönetmek ve işletmek,

11. Noterlerle katip ve hizmetliler arasında yapılacak sözleşmeler için tek tip sözleşme örneği hazırlamak,

12. Noterlik işlemlerinin bu kanuna uygun şekilde yapılmasını sağlamak ve özellikle kambiyo senetlerinin (Çek, poliçe ve emre muharrer senet) protestoları ile sair konularda noterler arasında rekabeti önlemek amacı ile ilgili resmi ve özel kuruluşlarla temas etmek, gerekirse varılan sonuçları tarafların uymakla yükümlü olduğu bir protokole bağlamak (İlgili resmi ve özel kuruluşlar, Türkiye Noterler Birliği ile gerekli temasta bulunmaktan ve protokol düzenlemekten kaçınamazlar),

13. Noterlerin genel menfaatlerini ve meslekin ahlak, düzen ve geleneklerini korumak,

14. Noter odalarının üye sayısı ve faaliyeti göz önünde bulundurulmak suretiyle noter odalarına Birlikçe verilecek ödenek miktarını ve ödeme şeklini belli etmek,

15. (Ek: 2/3/2005-5309/5 md.; Değişik: 23/1/2008-5728/357 md.) 109 uncu madde hükümleri saklı kalmak üzere, her nevi ortak hesap paylaşım esaslarını belirlemek,

16. Kanunlarla verilmiş diğer görevleri yapmak,[24]

Değişiklik ve Yürürlük Notları

[24] 2/3/2005 tarihli ve 5309 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, (15) numaralı bent eklenmiş olup, mevcut (15) numaralı bent olan bu bent (16) olarak teselsül ettirilmiştir.

Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.

Madde Gerekçesi

Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (Millet Meclisi 3. Dönem, S. Sayısı: 130 – Noterlik Kanunu Tasarısı (1/92)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Madde komisyon görüşmelerinde önemli ölçüde değiştirildiğinden, tasarı gerekçesi kabul edilen metinden farklı bir düzenlemeye ilişkin olabilir. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Genel Kurulda kabul edilen önergelerin metni ve gerekçesi TBMM Tutanak Dergisinden aynen aktarılmıştır. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.

Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 166)

XIII - 163 ilâ 190 ncı maddeleri içine alan Onüçüncü kısım Türkiye Noterler Birliği başlığını taşımaktadır. Şimdiye kadar incelediğimiz birçok maddelerde görüldüğü ve ilerde de görüleceği üzere, bu kanunla Türkiye Noterler Birliğine birtakım görevler ve sorumluluklar yükletilmiştir. Kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olan birlik (Anayasa madde: 22), kendisine verilen görevleri organları vasıtasiyle yapacak ve bunları yaparken de bâzı masraflar ihtiyar edecektir. İşte bu kısım, Türkiye Noterler Birliğinin gayesi, niteliği, merkezinin nerede olacağı, kimlerin denetim ve gözetimi altında bulunacağı, üyeleri, görevleri, organları, organların teşkil tarzı, her bir organın görev ve yetkileri, karar çoğunluğu, gelir kaynakları ve tebliğ usullerini lüzenlemektedir.

Çalışma, Adalet, Maliye ve Plân komisyonlarından seçilen 4'er üyeden kurulu 9 No.lu Geçici Komisyonu Raporundaki Açıklama

İleride işaret olunacağı üzere, 166 ncı maddede yapılan değişiklik nedeniyle, 157 nci maddeye yeni bir fıkra ilâvesi zorunluğunda kalınmış ve bu maddedeki para cezaları artırılmış, 151, 153 ve 160 ncı maddeler aynen diğer maddeler ufak değişikliklerle kabul edilmişlerdir.

Değişiklik Gerekçesi: 5309 sayılı Kanun m. 5 (2/3/2005) – Komisyon Raporundaki Açıklama

"Bir ilin Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde birden fazla ilçe bulunduğu takdirde, noterliklerin her nevi ortak hesap paylaşım esaslarını noterlerin ve noterliklerin kıdem ve sınıflarını gözeterek dört yılda bir o yerdeki noter odasının da görüşünü almak sureti ile belirlemeyi", Noterler Birliğinin görevleri kapsamına almak amacıyla Tasarıya, Noterlik Kanununun "Türkiye Noterler Birliğinin görevleri" başlıklı 166 ncı maddesine onbeşinci bent ekleyen çerçeve 5 inci madde ilave edilmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 805 – komisyon raporundaki açıklama. Bu hüküm teklif/tasarı metnine komisyonda eklendiği veya komisyonda değiştirildiği için ayrı bir madde gerekçesi bulunmamaktadır; komisyon raporundaki ilgili paragraf aynen aktarılmıştır.

Değişiklik Gerekçesi: 5309 sayılı Kanun m. 5 (2/3/2005) – Genel Kurulda Kabul Edilen Önerge ve Gerekçesi

Görüşülmekte olan 805 sıra sayılı Noterlik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının 5 inci maddesinin sonundaki "belirlemek" kelimesi kaldırılarak, "belirleyerek, Adalet Bakanlığının onayına sunmak" ibaresinin eklenmesini arz ve teklif ederiz.

Gerekçe: Büyükşehir belediyesi hudutları içerisindeki noterler arasındaki ortak paylaşım esaslarının, ücret düzenlemeleri hususunda olduğu şekilde, Adalet Bakanlığınca onaylanarak, yürürlüğe girmesi amaçlanmaktadır.

Kaynak: TBMM Tutanak Dergisi, 22. Dönem 3. Yasama Yılı, 65. Birleşim (2.3.2005) – önerge metni ve gerekçesi Genel Kurul tutanağından aynen aktarılmıştır; önergenin kabul edildiği ve madde metninin bu doğrultuda oylandığı tutanakta yer almaktadır.

Değişiklik Gerekçesi: 5728 sayılı Kanun m. 357 (23/1/2008)

Fıkranın (j) bendiyle, Kanunun 166 ncı maddesinin birinci fıkrasının (15) numaralı bendi değiştirilmiştir. Kanunun 109 ile 111 inci maddesinde yapılan değişiklik doğrultusunda Noterler Birliğinin görevleri arasında sayılan (15) numaralı bent hükmünün yeniden düzenlenmesi gerekmiştir.

Kaynak: TBMM 23. Dönem, S. Sayısı: 56 – Kanun Tasarısı madde 1 gerekçesinin (83) numaralı fıkrasının (j) bendine ilişkin kısmı (kabul edilen 5728 sayılı Kanunun 357. maddesine karşılık gelir).

Madde Künyesi

Kanun1512 sayılı Noterlik Kanunu
MaddeMadde 166
BölümOnüçüncü Kısım – Türkiye Noterler Birliği
Kanundaki BaşlıkTürkiye Noterler Birliğinin görevleri
DurumYürürlükte
Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
Resmî GerekçeBu sayfada (Millet Meclisi S. Sayısı 130, değişiklik gerekçesi)
Son Kontrol27 Ekim 2026

Kanunda Gezinme

‹ Madde 165 · Madde 167 ›

Noterlik Kanunu: tüm maddeler

Mevzuat aramasına dön

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.