Ana Sayfa › Mevzuat › Noterlik Kanunu › Madde 2
1512 Sayılı Kanun Genel Hükümler
Noterlik Kanunu Madde 2: Noterliklerin Kurulması ve Yetki Çevresi
1512 sayılı Noterlik Kanunu · Madde 2 · Son kontrol: 27 Ekim 2026
Madde Metni
Madde 2 – Her asliye ve münferit sulh mahkemesinin bulunduğu yerde, o mahkemenin yargı çevresindeki noterlik işlerini görmeye yetkili olmak üzere bir noterlik kurulur.
(Ek ikinci fıkra: 2/3/2005-5309/1 md.) Ancak asliye mahkemesinin yargı çevresinin birden çok ilçeyi kapsaması durumunda, gerektiğinde diğer ilçelerde de noterlik kurulabilir.
Şu kadar ki, bir ilin belediye sınırları içinde birden fazla noterlik bulunduğu takdirde, her noterlik, bağlı olduğu asliye mahkemesinin yargı çevresi ile sınırlı olmaksızın, il belediyesi sınırları içindeki bütün noterlik işlerini görmeye yetkilidir.
(Ek dördüncü fıkra: 14/7/2004-5219/8 md.) Asliye mahkemesinin kaldırıldığı ilçelerdeki birinci, ikinci ve üçüncü sınıf noterliklerin faaliyetleri devam eder. Bu yerlerde birden çok noterlik de kurulabilir. Asliye mahkemesi bulunmayan ilçelerde faaliyetleri devam eden veya yeniden kurulan aynı yargı çevresi içerisinde olup aynı belediye hudutları içerisinde bulunmayan noterlikler hakkında 109 uncu madde hükmü uygulanmaz.[1]
Onuncu kısım hükümleri saklıdır.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[1] 2/3/2005 tarihli ve 5309 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, maddeye ikinci fıkra eklenerek diğer fıkralar yeniden teselsül ettirildiğinden, üçüncü fıkra olan bu fıkra dördüncü fıkra olarak teselsül etmiştir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (Millet Meclisi 3. Dönem, S. Sayısı: 130 – Noterlik Kanunu Tasarısı (1/92)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 2)
2 nci maddede, noterliklerin kuruluş ve yetki çevreleri tesbit edilmiştir. Bu maddenin ikinci fıkrası bir yenilik getirmektedir. Bundan böyle, bir ilin belediye sınırları içinde birden fazla noterlik bulunduğu takdirde, her noterlik, bağlı olduğu Asliye Mahkemesinin yargı çevresi ile sınırlı olmaksızın, il belediyesi sınırları içindeki bütün noterlik işlerini görebilecektir.
Malûm olduğu üzere 3456 sayılı Kanunun birinci maddesi, noterliklerin yetki çevresini, bağlı bulundukları Asliye Mahkemesinin kaza hudutları ile sınırlandırmış bulunmaktadır. Bu hükme rağmen uygulamada, özellikle Ankara ve İstanbul gibi biribirine girift idari durumlar arz eden büyük illerimizde noterler, bağlı bulundukları mahkemelerin kaza sınırlarını aşarak, diğer noterliklerin yetkisine giren işleri de yapmaktadırlar. Noterlerin bu şekilde işlem yapmalarının önlenmesi mümkün olmadığı gibi, esasen her noterlik işleminde yetki sınırı da kesinlikle çizilememektedir. Bu itibarla, bugün için uygulamada yerleşen ve çeşitli zorunluluklardan doğduğu şüphesiz olan bu duruma kanunilik vermek için ikinci fıkra hükmü sevk edilmiştir. Bu hüküm ayrıca, mülkiyeti muhafaza kaydiyle satış sözleşmeleri gibi, bir il belediyesi hudutları içindeki birden çok Asliye Mahkemesinin yargı çevreleriyle bağlı olmaksızın bir noterlikte yaptırılmasında fayda bulunan işlemler bakımından da büyük kolaylık sağlıyacaktır.
Çalışma, Adalet, Maliye ve Plân komisyonlarından seçilen 4'er üyeden kurulu 9 No.lu Geçici Komisyonu Raporundaki Açıklama
Bu maddelerden 2 nci madde aynen, 1, 3 ve 4 ncü maddeler de ufak redaksiyon değişiklikleri yapılarak kabul olunmuştur.
Değişiklik Gerekçesi: 5219 sayılı Kanun m. 8 (14/7/2004)
Madde 7. - Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 9.6.2004 tarihli ve 278 sayılı Kararıyla bazı ilçelerdeki Cumhuriyet başsavcılığı ve mahkemelerin kaldırılması, adlî teşkilatların kapatılmasına karar verilmiştir. Bu Karar çerçevesinde, Noterlik Kanununun 2 nci maddesi gereğince mahkemelerin yargı çevresine göre kurulan noterliklerin yetki çevresinde de değişiklik yapılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır.
Maddeyle 1512 sayılı Kanuna hükümler eklenmek suretiyle, asliye mahkemesi kaldırılan ilçelerdeki noterliklerin faaliyetlerinin devam edeceği, bu yerlerde birden fazla noterlik kurulabileceği, ancak bunlar hakkında Kanunun 109 uncu maddesinde öngörülen hükümlerin uygulanmayacağı ve asliye mahkemesi kaldırılan ilçelerdeki birinci, ikinci ve üçüncü sınıf noterliklerin boşalmış olması durumunda Türkiye Noterler Birliğinin teklifi üzerine kapatılabileceği düzenlenmiştir.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 623 – Kanun Tasarısı madde 7 gerekçesi (kabul edilen 5219 sayılı Kanunun 8. maddesine karşılık gelir).
Değişiklik Gerekçesi: 5309 sayılı Kanun m. 1 (2/3/2005)
Madde 1.- Maddeyle, dördüncü sınıf noterliklerin bulunduğu adliye teşkilâtı kapatılan ilçeler ile bugüne kadar adliye teşkilâtı kurulmamış olan ilçelerde noterlik kurulabilmesine imkân sağlanmaktadır.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 805 – Kanun Tasarısı madde 1 gerekçesi.
Madde Künyesi
- Kanun1512 sayılı Noterlik Kanunu
- MaddeMadde 2
- BölümBirinci Kısım – Genel Hükümler
- Kanundaki BaşlıkNoterliklerin kurulması ve yetki çevresi
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (Millet Meclisi S. Sayısı 130, değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol27 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.