Ana Sayfa › Mevzuat › Noterlik Kanunu › Madde 75
1512 Sayılı Kanun Noterlik İşlemlerinde Uyulması Gerekli Genel Hükümler
Noterlik Kanunu Madde 75: İmza Yerine İşaret, Mühür veya Parmak İzi Kullanılması
1512 sayılı Noterlik Kanunu · Madde 75 · Son kontrol: 27 Ekim 2026
Madde Metni
Madde 75 – İlgililerle tanık, tercüman ve bilirkişi imza atamadıkları ve imza yerine geçen bir el işareti kullanmadıkları takdirde, varsa mühür, yoksa sol elinin baş parmağı, bu da yoksa diğer parmaklarından biri bastırılır ve hangi parmağın bastırıldığı yazılır.
(Değişik ikinci fıkra: 1/7/2005-5378/24 md.) Bir noterlik işleminde imza atılmış veya imza yerine geçen el işareti yapılmış olmasına rağmen, ilgilisi ister veya adına işlem yapılan ve imza atabilen görme engelliler hariç olmak üzere noter, işlemin niteliği, imzayı atan veya el işaretini yapan şahsın durumu ve kimliği bakımından gerekli görürse, yukarıdaki fıkradaki usûl dairesinde ilgili, tanık, tercüman veya bilirkişinin parmağı da bastırılır. Mühür kullanılması hâlinde parmağın da bastırılması zorunludur.[11]
Tanık, tercüman ve bilirkişinin andı noter tarafından Hukuk Yargılama Usulü Kanunu uyarınca yaptırılır.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[11] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlüler” ibaresi “engelliler” şeklinde değiştirilmiştir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (Millet Meclisi 3. Dönem, S. Sayısı: 130 – Noterlik Kanunu Tasarısı (1/92)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 75)
IX - Beş bölüm ve 37 maddeyi taşıyan dokuzuncu kısım, şimdiye kadar yapılagelen bir uygulama sonucunda görülen boşluk sebebiyle kaleme alınmıştır. 3456 sayılı Meri Kanunda noterlerin yapacakları işler gösterilmekle beraber, bu işlemlerin şekilleri hakkında yeterli hükümler bulunmamaktadır. Bu kısım, işte bu boşluğu doldurmakta, gerek bu kanun ve gerekse başka kanunlarla noterlere yükletilen işlemlerin şekillerini belirtmiş bulunmaktadır.
«Noterlik işlemlerinde uyulması gerekli genel hükümler» başlığını taşıyan birinci bölümde (72 - 83) sıra ile ilgilinin tarifi yapıldıktan sonra noterin ilgililerden neleri öğrenmek zorunluluğunda olduğu, ilgilinin sağır, kör ve dilsiz olması veya Türkçe bilmemesi halinde yapılacak işlem, imza, mühür ve parmak bastırma şekli, noter, tanık, tercüman ve bilirkişiler hakkındaki yasaklılık hükümleri, noterlik işleminin hukuk hâkimi tarafından yapılması, işlem yaptıracaklardan aranacak belgeler, işlemlere fotoğraf yapıştırılması, yapılan işlemlerin fesih, iptal veya değiştirilmesi, geçerlilik sınırı ve görevin daire dışında yapılması gibi hususlar düzenlenmiş bulunmaktadır.
Değişiklik Gerekçesi: 5378 sayılı Kanun m. 24 (1/7/2005)
Madde 24.- Madde ile, imza atabilen görme özürlülerin noterlik işlemlerinde mühür kullanması ve parmağının bastırılması zorunluluğunun kaldırılması öngörülmektedir.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 969 – Kanun Tasarısı madde 24 gerekçesi.
Madde Künyesi
- Kanun1512 sayılı Noterlik Kanunu
- MaddeMadde 75
- BölümDokuzuncu Kısım – Noterlik İşlemlerinin Şekli › Birinci Bölüm – Noterlik İşlemlerinde Uyulması Gerekli Genel Hükümler
- Kanundaki Başlıkİmza yerine işaret, mühür veya parmak izi kullanılması
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (Millet Meclisi S. Sayısı 130, değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol27 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.