5510 Sayılı Kanun Geçici Madde 16: Kendi Adına ve Hesabına Tarımsal Faaliyette Bulunan Sigortalılar ile Esnaf Muaflığından Yararlanan Kadın Sigortalılara İlişkin Geçiş Hükümleri

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu · Geçici Madde 16 · Son kontrol: 18 Ekim 2026

Madde Metni

GEÇİCİ MADDE 16 – (Ek: 17/4/2008-5754/73 md.)

(Değişik birinci fıkra: 17/4/2017-KHK-690/49 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7077/45 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendinde belirtilenler için 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi ile 80 inci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen “otuz” ibaresi, bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için “onbeş” olarak uygulanır ve prime esas günlük kazancın otuz katını geçmemek üzere takip eden her yıl için bir puan artırılır.

(Ek fıkra: 15/5/2008-5763/25 md.; Mülga: 31/7/2008-5797/11 md.)

(Ek fıkra: 15/5/2008-5763/25 md.) (…)[230] 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde belirtilen işleri, hizmet akdiyle herhangi bir işverene tabi olmaksızın sürekli ve kazanç getirici nitelikte yaptıkları (…)[230] Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirlenen usul ve esaslara göre tespit edilen kadın isteğe bağlı sigortalılar; bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının onbeş katı üzerinden başlanılarak, takip eden her yıl için bir puan arttırılmak suretiyle otuz katını geçmemek üzere malullük, yaşlılık, ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primi öderler.[230]

Değişiklik ve Yürürlük Notları

[230] 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 50 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce,” ibaresi ile “bu maddenin yürürlük tarihinden sonra aynı şartlarla bu işleri yaptıkları,” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “yapmakta olanların” ibaresi “yaptıkları” şeklinde değiştirilmiştir.

[228] 31/7/2008 tarihli ve 5797 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle; bu başlıkta yer alan “,Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen kurslarda usta öğretici olarak çalıştırılanlar” ibaresi metinden çıkarılmıştır.

[229] 15/5/2008 tarihli ve 5763 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle bu madde başlığı “Kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunan sigortalılara ilişkin geçiş hükmü” iken 1/10/2008 tarihinden geçerli olmak üzere metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.

Madde Gerekçesi

Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Maddede 5763 sayılı Kanun (15/5/2008), 5797 sayılı Kanun (31/7/2008), 690 sayılı KHK (17/4/2017) ile yapılan değişikliklerin gerekçesi bu sayfada yer almamaktadır (resmî gerekçe metni okunabilir biçimde bulunamadı, eşleşme doğrulanamadı veya değişiklik kanun hükmünde kararnameyle yapıldı). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.

Değişiklik Gerekçesi: 5754 sayılı Kanun m. 73 (17/4/2008)

Madde 29- Madde ile; 5510 sayılı Kanuna geçici maddeler ilave edilmektedir. Geçici 14 üncü madde ile; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce hizmet akdiyle çalışanlar için prime esas kazançları üzerinden kısa vadeli sigorta kolları primi ile ayrıca %30 oranındaki prim toplamı kadar, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için aylıkları üzerinden Kanunun 30 uncu maddesinde belirtilen oranda sosyal güvenlik destek primi alınması öngörülmektedir.

Geçici 15 inci madde ile; 1479 sayılı Kanuna tabi kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalıların, bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra bu Kanuna göre prime esas kazanç beyanında bulunmamaları halinde eski basamak değerlerine en yakın tutar üzerinden prim alınması amaçlanmıştır.

Geçici 16 ncı madde ile; kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan tarımsal faaliyette bulunanlar için asgari günlük kazanç farklılaştırılarak prime esas kazançlarının buna göre farklı belirlenmesi, ancak kademeli bir geçişle yıllar itibarıyla diğerleri ile eşitlenmesi ve yine buna göre sigortalı sayılmaları için düzenleme yapılmıştır.

Geçici 17 nci madde ile; Kanunun yürürlük tarihi itibarıyla beş yıl ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulananların Kurumca yapılacak süre içerinde prim borcunu ödemelerine göre sigortalılıklarının belirlenmesine ilişkin 1479 sayılı Kanunun ek 19 uncu madde hükümlerinin Kurumca yapılacak tebliğ suretiyle bir defaya mahsus yapılması öngörülmüştür.

Geçici 18 inci madde ile; kamu görevlilerinin vazife malullüğüne ilişkin geçiş hükümleri düzenlemiştir.

Geçici 19 uncu madde ile; 1479 ve 2926 sayılı kanunlara tabi sigortalılardan aktif sigortalılık döneminde sağlık sigortası primini 10 yıl süre ile ödememiş olanlardan 10 yıla tamamlayacak şekilde sağlık sigortası priminin tahsil edilmesi öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM 23. Dönem, S. Sayısı: 119 – Kanun Tasarısı madde 29 gerekçesi (kabul edilen 5754 sayılı Kanunun 73. maddesine karşılık gelir).

Değişiklik Gerekçesi: 7077 sayılı Kanun m. 45 (1/2/2018)

MADDE 49- Madde ile, muhtarların primlerine ilişkin yeni düzenlemelere uyum i sağlanmak amacıyla teknik düzenleme yapılmaktadır.

e o Ş MADDE 50- Madde ile, Jandarma ve Sahil Güvenlik teşkilatlarının Türk Silahlı - Kuvvetleri bünyesinden ayrılması nedeniyle uyum düzenlemesi yapılmaktadır. Buna göre, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapan erlerden vazife malulü olanların aynı şekilde aylık hakkından yararlanmaya devam olunması i amaçlanmaktadır.

Kaynak: TBMM 26. Dönem – Kanun Teklifi metni – Kanun Teklifi madde 49 gerekçesi (kabul edilen 7077 sayılı Kanunun 45. maddesine karşılık gelir). Bu gerekçe, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuştur; yazım farklılıkları olabilir, esas olan resmî belgedir.

Madde Künyesi

Kanun5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
MaddeGeçici Madde 16
BölümYedinci Kısım – Yürürlükten Kaldırılan, Değiştirilen, Son ve Geçici Hükümler › İkinci Bölüm – Geçici ve Son Hükümler
Kanundaki BaşlıkKendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunan sigortalılar ile esnaf muaflığından yararlanan kadın sigortalılara ilişkin geçiş hükümleri
DurumYürürlükte
Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
Resmî GerekçeBu sayfada (değişiklik gerekçesi)
Son Kontrol18 Ekim 2026

Kanunda Gezinme

‹ Geçici Madde 15 · Geçici Madde 17 ›

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: tüm maddeler

Mevzuat aramasına dön

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.