top of page

Ana Sayfa › Mevzuat › Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu › Geçici Madde 40

5510 Sayılı Kanun Geçici ve Son Hükümler

5510 Sayılı Kanun Geçici Madde 40

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu · Geçici Madde 40 · Son kontrol: 18 Ekim 2026

Madde Metni

GEÇİCİ MADDE 40 – (Ek: 1/3/2012-6283/6 md.)

(1) 1479 sayılı Kanunun mülga geçici 17 nci maddesine göre 1/4/2002 ile 30/6/2002 tarihleri arasında kullanılmak üzere hazırlanan gelir basamakları esas alınarak hesaplanmış olan aylıklar bu madde hükümlerine göre yeniden hesaplanır.

(2) Geçici 27 nci madde uyarınca 1/4/2002 ile 30/6/2002 tarihleri arasında kullanılmak üzere hazırlanan gelir basamakları esas alınarak 1479 sayılı Kanunun mülga geçici 11 inci maddesine göre 2002 yılı Nisan ayı ödeme dönemi itibarıyla hesaplanan aylık tutarı, aynı ödeme döneminde %8,9 oranında artırıldıktan sonra 2002 yılı Mayıs ayı ödeme döneminden başlayarak 2013 yılı Ocak ayı ödeme dönemine kadar, 1479 sayılı Kanun kapsamında bağlanmış olan aylıklara söz konusu dönemlerde uygulanan artış oranları ile artırılır ve aylıklar 2013 yılı Ocak ayı ödeme döneminden itibaren yeni belirlenen tutar üzerinden ödenmeye devam olunur.

(3) Bu maddeye göre hesaplanan aylıklar için geriye yönelik herhangi bir ödeme yapılmaz.

Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.

Madde Gerekçesi

Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.

Değişiklik Gerekçesi: 6283 sayılı Kanun m. 6 (1/3/2012)

Madde 1- Madde ile; 5510 sayılı Kanuna iki geçici madde eklenmektedir.

Geçici 39 uncu madde ile; 2000 yılı öncesinde 506 sayılı Kanunun mülga hükümleri uyarınca gösterge sistemine göre bağlanmış malullük, yaşlılık ve ölüm aylıkları ile bu tarihten önce malullük ve yaşlılık aylığı almakta iken bu tarihten sonra ölen sigortalıların ölüm aylıklarının asgari aylık kontrolü yapılmaksızın gayrisafi yurt içi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızı kullanılarak yeniden hesaplanması amaçlanmaktadır.

Bu madde hükümlerine göre 1999 yılı Aralık ayı ödeme dönemi itibarıyla hesaplanan aylık, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 1999 yılı Aralık ayı için açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki aylık artış oranı olan % 5,9 ile 2000 yılı Ocak ayına, 2000 yılı Ocak ayından itibaren ise 2008 yılına kadar (2008 yılı hariç) arada geçen her takvim yılına ait, her yılın Aralık ayına göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki artış oranı ve gayrisafi yurt içi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızının % 75'inin birbiriyle çarpımı sonucu bulunan (7,13326594120697) çarpanı ile 2008 yılı Ocak ayına taşınacaktır. Bu şekilde bulunan aylık tutarı, 2008 yılı Ocak ödeme dönemi ile bu maddenin yürürlüğe girdiği ödeme dönemi (bu dönem dahil) arasında 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılara ödenmekte olan aylıklara uygulanmış olan aylık artışları ile artırılacaktır.

Geçici 40 ıncı madde ile; 1/4/2002-30/6/2002 döneminde yürürlükte bulunan gelir basamakları esas alınarak hesaplanmış olan aylıkların, aynı gelir basamakları üzerinden yeniden hesaplanması ve oluşan olumsuzluğun giderilmesi amaçlanmaktadır.

1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 50 nci maddesinde sigortalıların ödeyecekleri primler ve bağlanacak aylıkların hesabında kullanılan 24 basamaklı gelir tablosunun her yıl bir önceki yılın tüketici fiyatları indeksindeki değişim oranı ve gayrisafi yurt içi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızları kadar arttırılarak belirleneceği, hüküm altına alınmıştır. Ancak oluşturulan gelir tabloları, hem sigortalılar tarafından ödenecek prim miktarını belirlemek için hem de aylık bağlama işlemlerinde kullanıldığından ticari faaliyet yürüten 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalıların ağır bir prim yükü ile karşı karşıya kalmaları söz konusu olmuştur. Prim miktarında meydana gelecek aşırı artış nedeniyle sigortalıların mağdur edilmemeleri için, Kanunun 50 nci maddesine göre belirlenmesi gereken, 1/4/2002 ile 31/3/2003 tarihleri arasında sigortalıların ödeyecekleri primler ve bağlanacak aylıkların hesabına esas gelir basamaklarını ve buna ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda 1479 sayılı Kanunun mülga geçici 17 nci maddesi ile Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir. Bu madde gereğince verilen yetki çerçevesinde 2002/3930 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 31/3/2002 tarihinde yürürlükte bulunan gelir basamakları % 32,32 oranında artırılarak 1/4/2002-30/6/2002, bu gelir basamakları da % 17,89 oranında artırılarak 1/7/2002-31/3/2003 döneminde geçerli olan gelir basamakları oluşturulmuştur. 1479 sayılı Kanunun geçici 17 nci maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi üzerine, 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 27 nci madde ile 31/3/2002 tarihinde yürürlükte bulunan gelir basamakları % 32,32 oranında artırılarak aynı gelir basamaklarının tekrar oluşturulması sağlanmıştır. 1/4/2002-30/6/2002 döneminde yürürlükte bulunan gelir basamaklarını oluşturmak için yapılan artış oranı, bundan önce yürürlükte bulunan gelir basamaklarından bağlanmış olan aylıklara yapılan artış oranının altında kalmıştır. Düzenleme ile bu kapsamda aylık alanların aylıklarının, 5510 sayılı Kanunun geçici 27 nci maddesiyle tekrar aynısı oluşturulan gelir basamakları üzerinden 2002 Nisan ayı itibarıyla hesaplanan aylık tutarının % 8,9 oranında artırılarak yeniden hesaplanması ve olumsuzluğun giderilmesi amaçlanmaktadır.

Kaynak: TBMM 24. Dönem, S. Sayısı: 171 – Kanun Tasarısı madde 1 gerekçesi (kabul edilen 6283 sayılı Kanunun 6. maddesine karşılık gelir). Kabul edilen metin, teklif/tasarı metninden önemli ölçüde farklıdır; gerekçe teklif/tasarı metnine ilişkindir.

Madde Künyesi

  • Kanun5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
  • MaddeGeçici Madde 40
  • BölümYedinci Kısım – Yürürlükten Kaldırılan, Değiştirilen, Son ve Geçici Hükümler › İkinci Bölüm – Geçici ve Son Hükümler
  • DurumYürürlükte
  • Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
  • Resmî GerekçeBu sayfada (değişiklik gerekçesi)
  • Son Kontrol18 Ekim 2026

Kanunda Gezinme

‹ Geçici Madde 39 · Geçici Madde 41 ›

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: tüm maddeler

Mevzuat aramasına dön

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.

bottom of page