Ana Sayfa › Mevzuat › Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun › Madde 6
5252 Sayılı Kanun Uyum Hükümleri
5252 Sayılı Kanun Madde 6: Ağır Hapis Cezasının Dönüştürülmesi
5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun · Madde 6 · Son kontrol: 18 Ekim 2026
Madde Metni
Madde 6- (Değişik: 11/5/2005 – 5349/2 md.)
(1) Kanunlarda öngörülen "ağır hapis" cezaları, "hapis" cezasına dönüştürülmüştür.
(2) (Değişik: 6/12/2006 – 5560/14 md.) 1 Haziran 2005 tarihinden önce yürürlüğe girmiş kanunlarda;
a) Ağır hapis iken, birinci fıkra uyarınca hapse dönüştürülen cezalar, kanunlarında aksine bir hüküm yoksa alt sınır bir yıl, üst sınır yirmidört yıl olarak,
b) Hapis cezalarında kanunlarında aksine bir hüküm yoksa alt sınır bir ay, üst sınır beş yıl olarak,
uygulanır.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî TBMM belgesinden (TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 675 – Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun Tasarısı (1/592)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 6. madde, tasarının 10. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Madde komisyon görüşmelerinde önemli ölçüde değiştirildiğinden, tasarı gerekçesi kabul edilen metinden farklı bir düzenlemeye ilişkin olabilir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Maddede 5349 sayılı Kanun (11/5/2005) ile yapılan değişikliklerin gerekçesi bu sayfada yer almamaktadır (resmî gerekçe metni okunabilir biçimde bulunamadı, eşleşme doğrulanamadı veya değişiklik kanun hükmünde kararnameyle yapıldı). Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 10)
Madde 10. - Tasarının 8 inci maddesinin gerekçesinde belirtilen nedenlerle Türk Ceza Kanununda ağır hapis cezasına yer verilmemiş, cürümler karşılığı hürriyeti bağlayıcı yaptırım olarak hapis cezası öngörülmüştür. Bu nedenlerle diğer kanunlardaki "ağır hapis" deyimi "hapis" olarak değiştirilmiş bulunmaktadır.
Türk Ceza Kanununun yürürlüğe girmesinden önce kesinleşmiş veya infazına başlanmış olan ve hükmün dayandığı kanunla Türk Ceza Kanununda belirtilen alt ve üst sınırlar arasında kalan ve türleri de aynı bulunan cezalar mahkemece yeni bir karar vermesine gerek olmaksızın aynen yerine getirilecektir.
Böylece mahkemeler, dosyaları yeniden ele alıp bir karar vermek yükü altına girmeyecektir.
Adalet Komisyonu Raporundaki Açıklama
Tasarının 10 uncu maddesinin birinci fıkrası, Ceza kanunlarının zaman bakımından uygulanmasına ilişkin kurallar göz önünde bulundurularak metinden çıkarılmış, ikinci fıkrası "Ağır hapis cezasının dönüştürülmesi" başlığı altında yeniden düzenlenmiş ve 6 ncı madde olarak kabul edilmiştir.
Değişiklik Gerekçesi: 5560 sayılı Kanun m. 14 (6/12/2006)
Madde 11- Maddeyle, 5252 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası değiştirilmiştir. Mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasında, "Hapis cezası yedi günden yirmi seneye kadardır. Kanunda açıklanmayan yerlerde yukarı haddi beş senedir." hükmü yer almaktaydı. Yeni Türk Ceza Kanununun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında ise, "Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hallerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz." hükmüne yer verilmiştir. Bu durum karşısında, diğer kanunlarda örneğin üç aydan az olmamak üzere hapis cezasının öngörüldüğü suç tanımlarında cezanın üst sınırı yirmi yıl olmaktadır. Bu farklı düzenleme; asliye ceza mahkemesinin görev alanına giren bu suçların, ağır ceza mahkemesinin görev alanına girmesini sonuçlanmıştır. Türk Ceza Kanununun yürürlük ve uygulama şekline ilişkin 5252 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasındaki mevcut düzenleme, bu sorunu sadece 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenmiş olan suçlarla sınırlı olarak çözmektedir. 1 Haziran 2005 tarihinden sonra işlenen ve diğer kanunlarda sadece alt sınırı gösterilmiş olan suçlarla ilgili olarak cezanın üst sınırının ve buna bağlı olarak görevli mahkemenin belirlenmesi bakımından ortaya çıkan sorunu çözmek amacıyla işbu değişikliğin yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 1255 – Kanun Teklifi madde 11 gerekçesi (kabul edilen 5560 sayılı Kanunun 14. maddesine karşılık gelir).
Madde Künyesi
- Kanun5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun
- MaddeMadde 6
- Bölümİkinci Bölüm – Uyum Hükümleri
- Kanundaki BaşlıkAğır hapis cezasının dönüştürülmesi
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 675, değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol18 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun: tüm maddeler
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.