6183 Sayılı Kanun Madde 44: Hususi Ödeme Şekillerinde Ödeme Tarihi

71 ilâ 92 nci maddelerden ibaret olan bu bölümde normal ödeme şekilleri ve mükelleflere kolaylık temini için bu tasarı ile ihdas edilen özel ödeme şekillerinden bahsedilmektedir.

75 ilâ 78 nci maddeler bu tasarı ile borçlular için kolaylık getiren bir yeniliğe ait hükümleri ihtiva etmektedir.

77 nci madde çeklerde tanzim tarihine, 78 nci madde özel ödeme şekillerinde ödeme tarihine ait hükümleri ihtiva etmektedir. Birincisindeki tarih yeniliği karşılığın mevcudiyetine bir delil olacak, ikincisi de bilhassa gecikme zamlarına muhatap olmamak bakımından özel yerlere yapılan tediyat tarihinin ödeme tarihine tekabül etmesini sağlıyacaktır.

Madde 9. - Bilindiği gibi, 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde "Çizgili çek kullanılmak suretiyle ödeme" özel ödeme şekilleri arasında sayılmış ve Maliye Bakanlığının uygun görmesi halinde ödeme sistemi olarak kullanılacağı hükme bağlanmıştır.

Maliye Bakanlığınca muhtelif tarihlerde yayımlanan genel tebliğlerle yurdun her yerinde vergi borçlarının çizgili çekle ödenebileceği, çeklerde bloke şartı aranmayacağı yönünde düzenlemeler yapılmıştır.

Bu düzenlemeleri müteakip bazı mükelleflerce sistem kötüye kullanılarak hazırlanan çekler vergi dairelerinin bulunduğu yerden çok uzak mesafelerden postaya verilmek suretiyle postada geçen süre kadar ödemeler geciktirilmiştir.

Anılan Kanunun 44 üncü maddesinde yer alan "çekler postaya verildiği gün ödeme yapılmış sayılır." hükmü gereğince, bu şekilde gönderilen çeklerin postaya verildiği gün ödeme yapılmış kabul edilmekte ve çeklerin ibrazı anında karşılığı ödendiği takdirde kamu alacağının vade tarihi itibariyle karşılığının bulunup bulunmadığı yönünde bir araştırma yapılamamaktadır.

Bu gecikmeler nedeniyle de mükelleflerden zam, ceza, faiz adı altında herhangi bir meblağ da talep edilememektedir.

Sistemin kötüye kullanılarak amme alacağının hazineye intikalini geciktirmek maksadıyla yapılan bu ödeme yönteminden hazine kaybının önlenebilmesi amacıyla çeklerin posta yoluyla tahsil dairelerine gönderilmesi halinde ödeme tarihi olarak postaya verilme tarihi yerine tahsil dairesi kayıtlarına intikal tarihi esas alınmaktadır.

Bu maddede yapılan bir diğer değişiklik ise, münakale suretiyle yapılan ödemelerde ödeme tarihinin paranın tahsil dairesi hesabına geçtiği gün olarak kabul edileceği yönündedir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununun 41 nci maddesine göre Maliye Bakanlığı uygun gördüğü takdirde ödemenin, mükellef hesabından aynı bankadaki ilgili vergi dairesi veya Merkez Bankası hesabına münakale suretiyle yapılmasını sağlamaya yetkili kılınmıştır.

Bu ödeme sisteminin uygulamaya geçirilebilmesi için bu şekilde ödenen kamu alacaklarının ödeme tarihinin herhangi bir ihtilafa neden olmadan tespit edilebilmesi zorunluluğu vardır.

Münakale emrinin bankaya ya da postaya verildiği gün ödeme yapıldığının kabul edilmesi halinde ise paranın vergi dairesi hesabına aktarılma süresi uzamakta, borçlunun hesabı ödemeye müsait olmasa dahi aktarma işlemi uzatılmak suretiyle ödeme geciktirilerek borçluya imkân yaratılmaktadır.

Nitekim bu husus dikkate alınarak Maliye Bakanlığı bu ödeme sistemini uygulamaya başlatamamıştır.

Yapılan düzenleme sisteme işlerlik kazandırma amacına yönelik olup, münakale suretiyle ödeme yapıldığı takdirde ödeme tarihi, paranın tahsil dairesi hesabına geçtiği tarih olarak kabul edilmektedir.