6183 Sayılı Kanun Madde 45: Vergi Cüzdanları

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun · Madde 45 · Son kontrol: 27 Ekim 2026

Madde Metni

Madde 45 – (Değişik: 31/1/1984 - 2975/4 md.)

Vergi, resim gibi belli bir amme alacağı ile devamlı surette mükellef tutulanlar adına tahakkuk ettirilen amme alacakları ile bunlardan yapılan tahsilatı göstermek üzere vergi cüzdanları düzenlenir.

Vergi cüzdanlarının fiyatını, ihtiva edeceği bilgileri, cüzdan almaya dair şekil ve esasları, hangi vergiler hakkında uygulanacağını, kimlere verileceğini ve uygulama zamanını tespitte Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir. Diğer amme idareleri, alacaklarının mahiyetine uygun olarak bu cüzdanların şeklinde ve kullanılış tarzında değişiklik yapabilirler.

Vergi cüzdanı mükelleflere bedeli karşılığında verilir.

Vergi cüzdanlarındaki her türlü bilgiler tahsil daireleri tarafından, tahsile dair kayıtlar ise tahsil daireleri, postaneler veya bankalar tarafından yazılır, imzalanır ve mühürlenir.

Tahsil daireleri, bankalar ve postaneler tarafından vergi cüzdanlarına yapılan kayıtlar damga vergisinden muaftır.

Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.

Madde Gerekçesi

Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (TBMM 9. Dönem, S. Sayısı: 286 – Kamu alacaklarının tahsil usulü hakkında kanun lâyihası (1/464)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 45. madde, tasarının 79. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.

Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 79)

71 ilâ 92 nci maddelerden ibaret olan bu bölümde normal ödeme şekilleri ve mükelleflere kolaylık temini için bu tasarı ile ihdas edilen özel ödeme şekillerinden bahsedilmektedir.

79 ncu madde tasarı ile ilga edilen 2184 sayılı Kanundaki vergi cüzdanlarını muhafaza etmektedir. Tatbikatta halkımız bu cüzdanlardan geregi gibi faydalanmamışsa da tasarı ile getirilen özel ödeme şekilleri dolayısiyle tatbikatın genişliyeceği düşünülebilir.

Değişiklik Gerekçesi: 2975 sayılı Kanun m. 4 (31/1/1984)

Madde 4. — Kanunun vergi cüzdanları ile ilgili 45 inci maddesinde değişiklik yapılarak bu cüzdanlara işlerlik kazandırılması amaçlanmıştır.

Yapılan değişiklik ile mükelleflere, vergi nevilerine göre tahakkuk ettirilmiş olan borçlarını ve bu borçlarına karşı yapacakları ödemelerin miktarını kolayca hesap ve takip edebilmeleri imkânı verilmektedir.

Vergi cüzdanları, borçlarını ödemek isteyen mükelleflerin tahakkuk kayıtlarına bakmak, eski, yeni vergi kayıtlarını buldurmak ve kendilerinden yapılan tahsilata ait makbuzların ibrazının istenmesi işlemlerini ortadan kaldırmaktadır. Ayrıca mükelleflerin cüzdandaki kayıtlar ile yaptıkları ödemeleri ispat etmeleri mümkün bulunmaktadır.

Kaynak: TBMM 17. Dönem, S. Sayısı: 6 – Kanun Tasarısı madde 4 gerekçesi. Metin, taranmış resmî belgeden okunmuş ve sayfa görüntüleriyle karşılaştırılarak aktarılmıştır; basılı metindeki yazım ve dizgi özellikleri olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir.

Değişiklik Gerekçesi: 2975 sayılı Kanun m. 4 (31/1/1984) – Komisyon Raporundaki Değişiklik Açıklaması

Tasarının 4 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasındaki «borçlulara» kelimesi «mükelleflere» olarak değiştirilmiştir.

Kaynak: TBMM 17. Dönem, S. Sayısı: 6 – komisyon raporunun bu maddeye ilişkin kısmı aynen aktarılmıştır. Metin, taranmış resmî belgeden okunmuş ve sayfa görüntüleriyle karşılaştırılarak aktarılmıştır; basılı metindeki yazım ve dizgi özellikleri olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir.

Madde Künyesi

Kanun6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
MaddeMadde 45
BölümBirinci Kısım – Genel Esaslar › Üçüncü Bölüm – Ödeme
Kanundaki BaşlıkVergi cüzdanları
DurumYürürlükte
Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 286, değişiklik gerekçesi)
Son Kontrol27 Ekim 2026

Kanunda Gezinme

‹ Madde 44 · Madde 46 ›

Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun: tüm maddeler

Mevzuat aramasına dön

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.