Ana Sayfa › Mevzuat › Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun › Madde 1
5953 Sayılı Kanun
5953 Sayılı Kanun Madde 1: Kanunun Şümulü
5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun · Madde 1 · Son kontrol: 11 Kasım 2026
Madde Metni
Madde 1 – (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Bu Kanun hükümleri Türkiye'de yayınlanan gazete, internet haber siteleri, internet haber siteleri ve mevkutelerle haber ve fotoğraf ajanslarında her türlü fikir ve sanat işlerinde çalışan ve İş Kanunundaki "işçi" tarifi şümulü haricinde kalan kimselerle bunların işverenleri hakkında uygulanır.[2]
Bu Kanunun şümulüne giren fikir ve sanat işlerinde ücret karşılığı çalışanlara gazeteci denir.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[2] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle bu fıkraya “gazete” ibaresinden sonra gelmek üzere “, internet haber siteleri” ibaresi eklenmiştir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız. Metinde bağlantı verilen terimler Hukuk Sözlüğündeki açıklamalara yönlendirir; resmî metin değiştirilmemiştir.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (TBMM 9. Dönem, S. Sayısı: 214 – Basın meslekinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki münasebetlerin tanzimi hakkında kanun tasarısı ve Çalışma Komisyonu raporu (1/343)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Çalışma Komisyonu Raporundaki Açıklama
Birinci madde kanunun şümulü serlevhasiyle tasarıda yer almıştır. Basın meslekinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki sosyal ve hukuki münasebetleri tanzim edecek olan bu kanunun şümulü içine girecek iş ve hizmet erbabının, meslekin müstakbel gelişmeleri de dikkate alınarak tâyin ve tesbitini derpiş etmiş bulunan bu maddenin prensibinde komisyon üyeleri mutabakat halinde ise de «benzeri», «gibi» kelimelerinin tatbikatta tevlit edebileceği bâzı mahzurlar üzerinde durulmuş ve fakat «her türlü fikir ve sanat işlerinde çalışan ve İş Kanunundaki işçi tarifi şümulü haricinde kalan kimseler» kaydının metnen kâfi derecede vuzuh vermekte olduğu «benzeri» ve «gibi» kelimelerinin, meslekin müstakbel inkişafında yeniden ihdas edilecek bâzı hizmet yerlerini ve erbabını da, bu kanun kapsamı içine almaya imkân verecek bir mâna ve mahiyet taşımakta olduğu kanaati hâsıl olmuştur. Bu arada gazeteci tarifinin bu kanun şümulüne giren fikir ve sanat işlerinde ecir olarak çalışanlara inhisar ettirilmesi iş vereni gazeteci olarak mütalâa etmemek gibi bir neticeye götürmekte ise de buradaki gazeteci tâbirinin İş Kanununun tarifindeki işçi mukabili olarak kabul edildiği ve gazete sahibinin de iş veren durumunda bulunduğu tesbit ve iş vereni gazeteci tarifinin dışında bırakmanın hukuki bakımdan tarafların tesisi maksadını istihdaf ettiği komisyonumuzca kabul edilmiştir. Metne vuzuh verecek bâzı tâbir değişiklikleri ve küçük ilâvelerle madde kabul edilmiştir.
Yazılı Resmî Gerekçesi Bulunamayan Değişiklik: 212 sayılı Kanun m. 1 (4/1/1961)
212 sayılı Kanun, Ahmet Yıldız'ın kanun teklifi (esas no. 2/209) üzerine Millî Birlik Komitesinde görüşülerek 70. Birleşimde (4.1.1961) kabul edilmiştir. Teklifin yazılı gerekçesi ve Sosyal İşler Komisyonu raporu tutanaklara basmayazı olarak eklenmemiştir; teklifin gerekçesi Komitenin 69. Birleşiminde (3.1.1961) teklif sahibi tarafından sözlü olarak açıklanmıştır. Bu nedenle değişikliğe ait yazılı resmî gerekçe bulunamamıştır.
Kaynak: Millî Birlik Komitesi Tutanak Dergisi, 69. Birleşim (3.1.1961) · Millî Birlik Komitesi Tutanak Dergisi, 70. Birleşim (4.1.1961).
Hukuk Sözlüğünde İlgili Terimler
Madde Künyesi
- Kanun5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun
- MaddeMadde 1
- Kanundaki BaşlıkKanunun şümulü
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 214)
- Son Kontrol11 Kasım 2026
Kanunda Gezinme
Madde 2 ›
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.