Ana Sayfa › Mevzuat › Damga Vergisi Kanunu › Madde 22
488 Sayılı Kanun Verginin Ödenmesi
Damga Vergisi Kanunu Madde 22: Makbuz Karşılığı Ödemelerde Ödemenin Zamanı
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu · Madde 22 · Son kontrol: 11 Kasım 2026
Madde Metni
Madde 22 – (Değişik: 30/12/2004-5281/3 md.)
Makbuz karşılığı ödemelerde Damga Vergisi;
a) Maliye Bakanlığınca belirlenen mükellefler, kurum ve kuruluşlar tarafından bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisi, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine bir beyanname ile bildirilir ve yirmialtıncı günü akşamına kadar ödenir.
b) (a) bendi dışındaki hallerde, kâğıdın düzenlendiği tarihi izleyen onbeş gün içinde vergi dairesine bir beyanname ile bildirilir ve aynı süre içinde ödenir.
Maliye Bakanlığı, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esasları belirlemeye, lüzum göreceği işlemlere ilişkin kâğıtlara ait verginin yukarıdaki sürelere bağlı kalmaksızın ve beyanname aranmaksızın kâğıdın düzenlenmesinden önce veya noterlerce işleme tâbi tutulması sırasında ödenmesi zorunluluğunu getirmeye, vergiyi işlem anında ilgili kamu kurum veya kuruluşuna makbuz karşılığı ödettirmeye yetkilidir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız. Metinde bağlantı verilen terimler Hukuk Sözlüğündeki açıklamalara yönlendirir; resmî metin değiştirilmemiştir.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (Millet Meclisi 1. Dönem, S. Sayısı: 288 – Damga Vergisi kanunu tasarısı ve Geçici Komisyon raporu (1/394)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Madde komisyon görüşmelerinde önemli ölçüde değiştirildiğinden, tasarı gerekçesi kabul edilen metinden farklı bir düzenlemeye ilişkin olabilir. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuştur; yazım farklılıkları olabilir, esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 22)
Madde 22. — Bu hüküm eski kanunun 39 ncu maddesinde yer alan ödeme zamanına ait fıkraya mütenazırdır. Ancak sermaye şirketlerinde hisse senetleri üzerinden alınmakta bulunan Damga Vergisinin bu şirketlere ait mukavelenamelerden alınması esası kabul edildiğinden hisse senetlerine tanınmış olan ödeme kolaylığı sözü edilen mukavelenamelere de sağlanmak istenmiş ve bu maksatla tasarı maddesine mukavelenamelerde şirketlerin sermaye artışı ve süre uzatılması kararlarında kararların tescil ve ilânı tarihinden itibaren üç ay içinde verginin ödenmesine dair yeni bir fıkra eklenmiştir.
Maddenin son fıkrası ile gümrük giriş beyannemelerinin veya bunların yerine kaim olacak tahakkuk varakalarının da Damga Vergisi makbuz mukabili ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Tatbikatta kolaylığı sağlaması yönünden verginin Gümrük Vergisiyle birlikte gümrük idarelerine tahsili ciheti tervicedilmiştir.
Vergi Geçici Komisyonu Raporundaki Açıklama
Madde 22. — Makbuz karşılığı ödemelerde ödeme zamanını tâyin eden bu maddenin 18 nci maddedeki değişikliğe mütenazır olarak (a) işaretli fıkrasına kooperatif şirketler ilâve edilmiş (c) işaretli fıkra ise tamamen bu maddeden çıkarılmıştır.
Değişiklik Gerekçesi: 5281 sayılı Kanun m. 3 (30/12/2004)
Madde 3. - Bu maddede yapılan düzenleme ile makbuz mukabili ödeme kapsamına giren mükelleflerin beyan ve ödeme süreleri belirlenmiş, ayrıca Maliye Bakanlığına bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye, lüzum göreceği işlemlere ilişkin kağıtlara ait verginin maddede belirtilen sürelere bağlı kalmaksızın ve beyanname aranmaksızın kağıdın düzenlenmesinden önce veya noterlerce işleme tabi tutulması sırasında ödenmesi zorunluluğunu getirmeye, vergiyi işlem anında ilgili kamu kurum veya kuruluşuna makbuz karşılığı ödettirmeye ilişkin yetki verilmiştir.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 725 – Kanun Tasarısı madde 3 gerekçesi.
Madde Künyesi
- Kanun488 sayılı Damga Vergisi Kanunu
- MaddeMadde 22
- BölümÜçüncü Bölüm – Verginin Ödenmesi
- Kanundaki BaşlıkMakbuz karşılığı ödemelerde ödemenin zamanı
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (Millet Meclisi S. Sayısı 288, değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol11 Kasım 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.