Ana Sayfa › Mevzuat › Hâkimler ve Savcılar Kanunu › Madde 13
2802 Sayılı Kanun Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Dönemi
Hâkimler ve Savcılar Kanunu Madde 13: Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Dönemi – Atama
2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu · Madde 13 · Son kontrol: 11 Kasım 2026
Madde Metni
Madde 13 – (Değişik:22/12/2005 - 5435/5 md.)
Hâkim ve savcı yardımcılığı süresi sonunda başarılı olan ve mani hâli olmayan, erkekler için askerliğini yaptığını veya askerlikle ilişiği olmadığını belgeleyen hâkim ve savcı yardımcılarının mesleğe kabullerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca karar verilir.
Mesleğe kabullerine karar verilen hâkim ve savcı yardımcılarının, adlî ve idarî yargı teşkilâtının ihtiyacı ile eş durumu ve diğer durumları göz önünde bulundurulmak suretiyle, adlî yargı hâkim ve savcı yardımcıları için görev yerleri; idarî yargı hâkim yardımcıları için görevleri ve görev yerleri Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca yapılacak ad çekme ile belirlenir.
(Ek fıkra: 23/6/2022-7413/4 md.) Hâkim ve savcı yardımcılığı sonunda başarılı olanlardan sıralamada ilk üçe girenler ad çekmeye dâhil edilmez ve listeden seçim yaparlar.
Atamalar, ilgililerin hâkim ve savcı yardımcılığına giriş derece ve kademesine bir derece ilâve edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeler üzerinden Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca yapılır. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun atamaya ilişkin tüm kararları Resmî Gazetede yayımlanır.
Ayrıca hâkim ve savcı yardımcılığında geçen sürenin tamamı ile avukat adaylığında mahkemelerde yapılmış olan staj süresi, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde değerlendirilir.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[28] 1/7/2016 tarihli ve 6723 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “yazılı sınavda” ibaresi “yapılan yazılı ve sözlü sınav neticesinde” şeklinde değiştirilmiştir.
[29] 23/6/2022 tarihli ve 7413 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Meslek öncesi eğitim sonunda yapılan yazılı ve sözlü sınav neticesinde” ibaresi “Hâkim ve savcı yardımcılığı süresi sonunda” şeklinde ve “adayların” ibaresi “hâkim ve savcı yardımcılarının” şeklinde değiştirilmiş; ikinci fıkrasında yer alan “adayların,” ibaresi “hâkim ve savcı yardımcılarının,” şeklinde, “adlî yargı adayları” ibaresi “adlî yargı hâkim ve savcı yardımcıları” şeklinde, “idarî yargı adayları” ibaresi “idarî yargı hâkim yardımcıları” şeklinde değiştirilmiş; maddeye ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere fıkra eklenmiş; mevcut üçüncü fıkrasında yer alan “adaylığa” ibaresi “hâkim ve savcı yardımcılığına” şeklinde ve mevcut dördüncü fıkrasında yer alan “hâkim adaylığında” ibaresi “hâkim ve savcı yardımcılığında” şeklinde değiştirilmiştir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız. Metinde bağlantı verilen terimler Hukuk Sözlüğündeki açıklamalara yönlendirir; resmî metin değiştirilmemiştir.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (Millî Güvenlik Konseyi, S. Sayısı: 548 – Hâkimler ve Savcılar Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu (1/262)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 13. madde, tasarının 15. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 15)
7. 14 üncü madde adaylığın sona ermesi, 15 inci madde stajlarını bitiren ve mesleğe kabule engel durumları bulunmayan adayların hâkimlik ve savcılıklara atanmaları ile ilgilidir.
Adalet Komisyonu Raporundaki Açıklama
9 uncu madde adaylığa atanmayı, 10 uncu madde adaylık süresini, 11 inci madde adaylar hakkında düzenlenecek belgeleri, 12 nci madde adaylık süresi içinde göreve son vermeyi, 13 üncü madde stajını tamamlayan adayların atanmasını, 14 üncü madde de muvazzaf askerlik hizmetinde geçen sürelerin değerlendirilmesini düzenlemektedir.
Değişiklik Gerekçesi: 5435 sayılı Kanun m. 5 (22/12/2005)
Madde 5.- Maddeyle, 2802 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci, ikinci ve son fıkrası değiştirilmektedir.
Adayların, adaylık dönemi öncesi veya adaylık dönemi içinde askerliklerini yapmayıp mesleğe kabulden sonra askere gitmeleri, hizmetin aksamasına ve bazı yerlerde ihtiyaçtan fazla hâkim ve savcı bulundurulmasına neden olabilmektedir. Ayrıca hâkim ve savcı olarak görev yapan birinin daha sonra kısa dönem askerlik yapması da bazı sıkıntılara neden olmaktadır. Bu nedenlerle, birinci fıkrada yapılan değişiklikle, erkek adayların mesleğe kabulden önce askerliklerini yapmalarının sağlanması amaçlanmaktadır.
Tasarıyla 2802 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde yapılan değişiklikle, meslek öncesi eğitimin son safhasında adlî yargı adaylarının hâkim veya savcı olarak ayrılmaları öngörüldüğünden, bu değişiklik nedeniyle artık adlî yargı adayları için sadece görev yerleri, idarî yargı adayları için ise görevleri ve görev yerleri ad çekme ile belirlenecektir. Bu değişiklik nedeniyle ikinci fıkra yeniden düzenlenmiştir.
Uygulamada yaşanan tereddütleri gidermek amacıyla, son fıkrada yapılan değişiklikle, 4954 sayılı Kanunda belirtilen süreden fazla geçen adaylık süresi ile avukat adaylarının mahkemelerde yaptıkları staj süresinin, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde değerlendirileceği öngörülmüştür.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 951 – Kanun Tasarısı madde 5 gerekçesi. 22/12/2005 tarihli ve 5435 sayılı Kanun, Cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen 29/6/2005 tarihli ve 5375 sayılı Kanunun yeniden görüşülmesiyle kabul edilmiştir; gerekçe, 5375 sayılı Kanunun tasarısına ilişkindir.
Değişiklik Gerekçesi: 5435 sayılı Kanun m. 5 (22/12/2005) – Komisyon Raporundaki Değişiklik Açıklaması
Tasarının 5 inci maddesi; 2802 sayılı Kanunun diğer maddelerinde, birinci dereceye gelmiş ve meslekte on yılını doldurmuş olanların birinci sınıfa ayrılabilmesi hükme bağlanmışsa da uygulamada mevcut sistem içerisinde ondört yıldan önce birinci dereceye gelinemediğinden, bu itibarla 657 sayılı Kanunla paralellik sağlamak ve fiilen geçmesi gereken ondört yıllık süreyi oniki yıla indirmek için maddenin son fıkrasında buna göre düzenleme yapmak suretiyle kabul edilmiştir.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 951 – komisyon raporunun bu maddeye ilişkin kısmı aynen aktarılmıştır.
Değişiklik Gerekçesi: 7413 sayılı Kanun m. 4 (23/6/2022)
Madde 4- Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, maddeyle 2802 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde uyum düzenlemesi yapılmaktadır. Maddeye eklenen üçüncü fıkrayla, teşvik ve ödüllendirme amacıyla hâkim ve savcı yardımcılığı sonunda başarılı olanlardan sıralamada ilk üçe girenlerin ad çekmeye dâhil edilmeyeceği ve listeden seçim yapacakları hükme bağlanmaktadır.
Kaynak: TBMM 27. Dönem, S. Sayısı: 339 – Kanun Teklifi madde 4 gerekçesi.
Hukuk Sözlüğünde İlgili Terimler
Madde Künyesi
- Kanun2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu
- MaddeMadde 13
- Bölümİkinci Kısım – Hakimlik ve Savcılık › Birinci Bölüm – Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Dönemi
- Kanundaki BaşlıkAtama
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 548, değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol11 Kasım 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.