Ana Sayfa › Mevzuat › Hâkimler ve Savcılar Kanunu › Madde 21
2802 Sayılı Kanun İlerleme ve Yükselme
Hâkimler ve Savcılar Kanunu Madde 21: Derece Yükselmesinin Koşulları
2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu · Madde 21 · Son kontrol: 11 Kasım 2026
Madde Metni
Madde 21 – (Değişik: 22/12/2005 - 5435/8 md.)
Hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanların derece yükselmelerinin yapılabilmesi için;
a) Derecesi içinde iki yıl bulunmuş veya bu Kanuna göre bulunmuş sayılmaları,
b) Yükselmeye engel kesinleşmiş mahkeme hükmü veya disiplin cezalarının bulunmaması,
c) Ahlakî gidişleri, meslekî bilgi ve anlayışları, gayret ve çalışkanlıkları, gördükleri işlerin birikmesine sebep olup olmadıkları, çıkardıkları işlerin miktar ve mahiyetleri, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin çalışmaları, göreve bağlılıkları ve devamları, üst merciler ve müfettişlerce haklarında düzenlenen hâl kâğıtları ve sicil fişleri, kanun yolu incelemesinden geçen işleri, kanun yolu değerlendirme formları, örnek karar ve mütalâaları ve varsa meslekî eser ve yazıları ile katıldıkları meslek içi ve uzmanlık eğitimleri göz önünde tutularak Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca ilân edilen derece yükselme ilkelerinde aranan koşulları taşımaları,[32][33][34]
Gerekir.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[32] 31/3/2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “iş sayısı ve bu inceleme üzerine verilen notları” ibaresi “işleri” şeklinde değiştirilmiştir.
[33] 17/4/2013 tarihli ve 6460 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu bentte yer alan “çıkardıkları işlerin miktar ve mahiyetleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin çalışmaları,” ibaresi eklenmiştir.
[34] 1/7/2016 tarihli ve 6723 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “geçen işleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “kanun yolu değerlendirme formları,” ibaresi eklenmiştir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız. Metinde bağlantı verilen terimler Hukuk Sözlüğündeki açıklamalara yönlendirir; resmî metin değiştirilmemiştir.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (Millî Güvenlik Konseyi, S. Sayısı: 548 – Hâkimler ve Savcılar Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu (1/262)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 21. madde, tasarının 23. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 23)
10. Üçüncü bölümde yer alan 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33 üncü maddeler kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine ilişkin ayrıntıları düzenlemektedir.
Adalet Komisyonu Raporundaki Açıklama
18 inci maddede kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinin genel hükümleri, 19 uncu maddede kademe ilerlemesinin usul ve esasları, 20 nci maddede birinci sınıfa ayrılmış olanların kademe ilerlemelerinin nasıl yapılacağı, 21 inci maddede derece yükselmesinin koşulları, 22 nci maddede derece yükselmesinde yayımlanacak listeler düzenlenmiştir.
Değişiklik Gerekçesi: 5435 sayılı Kanun m. 8 (22/12/2005)
Madde 8.- Maddeyle, 2802 sayılı Kanunun derece ilerlemesinin koşullarını düzenleyen 21 inci maddesinin (a) bendinde yapılan değişiklikle, yüksek lisans veya doktora yapılması veya askerlik hizmetinin saydırılmasındaki fiilî uygulama maddeye yansıtılmış; (b) bendinde yapılan değişiklikle, sadece mahkeme hükmü değil bu hükmün kesinleşmiş olması koşulu getirilmiştir.
2802 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (c) bendinde yapılan değişiklikle de, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun ilke kararı ile tespit edilmiş bulunan, derece ilerlemesi incelemesi dönemi içinde Yargıtay veya Danıştaydan verilen notların belirli bir sayıda olması şartının aranmasına yönelik düzenlemenin kanunî dayanağa kavuşturulması ve 5235 sayılı Kanun hükümlerine uygunluğun sağlanması amacıyla "kanun yolu incelemesinden geçen iş sayısı ve bu inceleme üzerine" ibaresi eklenmiştir. Ayrıca "katıldıkları meslek içi ve uzmanlık eğitimleri" ibaresi de maddeye eklenerek, hâkim ve savcıların uzmanlaşmalarına yönelik eğitimlere katılmalarının teşvik edilmesi amaçlanmıştır.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 951 – Kanun Tasarısı madde 8 gerekçesi. 22/12/2005 tarihli ve 5435 sayılı Kanun, Cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen 29/6/2005 tarihli ve 5375 sayılı Kanunun yeniden görüşülmesiyle kabul edilmiştir; gerekçe, 5375 sayılı Kanunun tasarısına ilişkindir.
Madde Künyesi
- Kanun2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu
- MaddeMadde 21
- Bölümİkinci Kısım – Hakimlik ve Savcılık › Üçüncü Bölüm – İlerleme ve Yükselme
- Kanundaki BaşlıkDerece yükselmesinin koşulları
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 548, değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol11 Kasım 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.