top of page

Ana Sayfa › Mevzuat › Hâkimler ve Savcılar Kanunu › Madde 3

2802 Sayılı Kanun Amaç ve Kapsam

Hâkimler ve Savcılar Kanunu Madde 3: Tanımlar

2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu · Madde 3 · Son kontrol: 11 Kasım 2026

Madde Metni

Madde 3 – Bu Kanunun uygulanmasında;

a) Hakim:

1. Adli yargıda: Mahkeme başkan ve üyelerini, hakimleri, Yargıtay tetkik hakimleri ile Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında idari görevlerde çalışan hakimleri,

2. İdari yargıda: Mahkeme başkan ve üyelerini, hakimleri, Danıştay tetkik hakimleri ile Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında idari görevlerde çalışan hakimleri,

b) Savcı:

1. (Değişik: 12/2/l989 – KHK-360/1 md.; Değiştirilerek Kabul: 24/1/1990 – 3611/1 md.) Adli yargıda: İl ve ilçe Cumhuriyet başsavcılarını, Cumhuriyet başsavcı vekillerini, Cumhuriyet savcılarını, Yargıtay Cumhuriyet savcıları ile Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında idari görevlerde çalışan savcıları,

2. İdari yargıda: Danıştay savcıları ile Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında idari görevlerde çalışan savcıları,

İfade eder.

Değişiklik ve Yürürlük Notları

[5] 22/12/2005 tarihli ve 5435 sayılı Kanunun 39 uncu maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentleri ile (b) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde bulunan, "Adalet Bakanlığı merkez kuruluşunda" ibareleri "Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında" şeklinde değiştirilmiştir.

Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız. Metinde bağlantı verilen terimler Hukuk Sözlüğündeki açıklamalara yönlendirir; resmî metin değiştirilmemiştir.

Madde Gerekçesi

Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (Millî Güvenlik Konseyi, S. Sayısı: 548 – Hâkimler ve Savcılar Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu (1/262)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 3. madde, tasarının 180. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Madde komisyon görüşmelerinde önemli ölçüde değiştirildiğinden, tasarı gerekçesi kabul edilen metinden farklı bir düzenlemeye ilişkin olabilir. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Genel Kurulda kabul edilen önergelerin metni ve gerekçesi TBMM Tutanak Dergisinden aynen aktarılmıştır. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.

Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 180)

70. 180 inci madde Kanunda geçen hâkim deyimini adlî yargı ve idarî yargı ayrı ayrı dikkate alınmak suretiyle tanımlamaktadır.

Adalet Komisyonu Raporundaki Açıklama

3 üncü madde, kanunda geçen Hâkim ve Savcı deyimlerinin kapsamına giren görevleri tanımlamaktadır. Bu suretle Kanunun her maddesinde kapsama giren görevlerinin tekrarlanması mecburiyeti önlenmiştir. Maddede geçen Bakanlık Tetkik Hâkimi ibaresi, ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alan Müşavir ve Başmüşavir Tetkik Hâkimlerini de kapsamaktadır keza Bakanlık Merkez Kuruluşunda görevli Hâkim ve Savcı ibareleri de aynı cetvellerde görev unvanları yazılı görevlileri içermektedir.

Değişiklik Gerekçesi: 3611 sayılı Kanun m. 1 (24/1/1990) – Genel Kurulda Kabul Edilen Önerge ve Gerekçesi

Görüşülmekte olan 248 sıra sayılı Kanun Tasarısının 1 inci maddesinde yer alan, 2802 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) bendinin (1) numaralı alt bendinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

1. Adlî yargıda; İl ve ilçe cumhuriyet başsavcılarını, cumhuriyet başsavcı vekillerini, cumhuriyet savcılarını, Yargıtay cumhuriyet savcıları ile Adalet Bakanlığı merkez kuruluşunda idarî görevlerde çalışan savcıları.

Gerekçe: Cumhuriyet başsavcılarının idarî görevlerinin yanında yargı görevlerinin de bulunması sebebiyle, işin yoğun olduğu yerlerde idarî ve yargı görevlerinin ifasında ona yardımcı olacak "Cumhuriyet başsavcı vekili" unvanının ihdası, hizmet gerekleri bakımından uygun düşmektedir.

Önerge bu sebeple verilmiş bulunmaktadır.

Kaynak: TBMM Tutanak Dergisi, 18. Dönem 3. Yasama Yılı, 68. Birleşim (24.1.1990) – önerge metni ve gerekçesi Genel Kurul tutanağından aynen aktarılmıştır; önergenin kabul edildiği ve madde metninin bu doğrultuda oylandığı tutanakta yer almaktadır. Metin, taranmış resmî belgeden okunmuş ve sayfa görüntüleriyle karşılaştırılarak aktarılmıştır; basılı metindeki yazım ve dizgi özellikleri olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir.

Madde Künyesi

  • Kanun2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu
  • MaddeMadde 3
  • BölümBirinci Kısım – Genel Hükümler › Birinci Bölüm – Amaç ve Kapsam
  • Kanundaki BaşlıkTanımlar
  • DurumYürürlükte
  • Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
  • Resmî GerekçeBu sayfada (Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 548, değişiklik gerekçesi)
  • Son Kontrol11 Kasım 2026

Kanunda Gezinme

‹ Madde 2 · Madde 4 ›

Hâkimler ve Savcılar Kanunu: tüm maddeler

Mevzuat aramasına dön

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.

bottom of page