Ana Sayfa › Mevzuat › Hâkimler ve Savcılar Kanunu › Madde 88
2802 Sayılı Kanun Soruşturma
Hâkimler ve Savcılar Kanunu Madde 88: Yakalama ve Sorgu Usulü
2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu · Madde 88 · Son kontrol: 11 Kasım 2026
Madde Metni
Madde 88 – Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hâlleri dışında suç işlediği ileri sürülen hakim ve savcılar yakalanamaz, üzerleri ve konutları aranamaz, sorguya çekilemez. Ancak, durum Adalet Bakanlığına derhal bildirilir. (Mülga son cümle: 22/12/2005 - 5435/43 md.)
Birinci fıkra hükümlerine aykırı hareket eden kolluk kuvvetleri amir ve memurları hakkında yetkili Cumhuriyet savcılığı tarafından genel hükümlere göre doğrudan doğruya soruşturma ve kovuşturma yapılır.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[63] 22/12/2005 tarihli ve 5435 sayılı Kanunun 39 uncu maddesiyle bu maddede yer alan "Ağır cezayı gerektiren suçüstü halleri" ibaresi "Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hâlleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız. Metinde bağlantı verilen terimler Hukuk Sözlüğündeki açıklamalara yönlendirir; resmî metin değiştirilmemiştir.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (Millî Güvenlik Konseyi, S. Sayısı: 548 – Hâkimler ve Savcılar Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu (1/262)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 88. madde, tasarının 105. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 105)
44. 105 inci maddeye göre ağır cezayı gerektiren suçüstü halleri dışında suç işlediği ileri sürülen hâkim ve savcıların yakalanamayacağı üzerlerinin ve konutlarının aranamayacağı ve sorguya çekilemeyeceği ifade edilmiştir. Bu maddedeki ağır cezayı gerektiren suçüstü hallerinden maksat münhasıran cinaî cürmümeşhut halleridir. Bu madde ilgililerin yaptıkları görevin niteliği yönünden getirilmiş bir teminattır. İkinci fıkrada ise birinci fıkradaki hükümlere aykırı davranışta bulunan kolluk kuvvetleri âmir ve memurları hakkında yetkili Cumhuriyet savcısınca özel kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın doğrudan doğruya ve genel hükümlere göre soruşturma ve kovuşturma yapılacağı belirlenmiştir.
Adalet Komisyonu Raporundaki Açıklama
88 inci maddedede, hâkimlik ve savcılık mesleğinin özelliği ve teminat ilkeleri göz önünde bulundurularak, hâkim ve savcıların yakalanamayacağı, üzerlerinin ve evlerinin aranamayacağı ve sorguya çekilemeyeceği haller düzenlenmiş, aksine davranışda bulunan kolluk kuvvetleri amir ve memurları hakkında, yaptıkları görev adlî görev olmasa dahi doğrudan doğruya Cumhuriyet Savcılığınca soruşturma yapılıp sonucuna göre kamu davası açılacağı hükme bağlanmıştır.
Değişiklik Gerekçesi: 5435 sayılı Kanun m. 43 (22/12/2005)
Madde 43.- 2802 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırılan hükümlerine ilişkindir.
Maddeyle;
ı) Yargılama ve sorgu usulünü düzenleyen 2802 sayılı Kanunun 88 inci maddesinin birinci fıkrasının 13.5.1971 tarihli ve 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu hükümlerini saklı tutan son cümlesi,
yürürlükten kaldırılmıştır.
Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 951 – Kanun Tasarısı madde 43 gerekçesinin bu maddeye ilişkin kısmı. 22/12/2005 tarihli ve 5435 sayılı Kanun, Cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen 29/6/2005 tarihli ve 5375 sayılı Kanunun yeniden görüşülmesiyle kabul edilmiştir; gerekçe, 5375 sayılı Kanunun tasarısına ilişkindir.
Madde Künyesi
- Kanun2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu
- MaddeMadde 88
- BölümYedinci Kısım – Soruşturma ve Kovuşturma › Birinci Bölüm – Soruşturma
- Kanundaki BaşlıkYakalama ve sorgu usulü
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 548, değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol11 Kasım 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.