Ana Sayfa › Mevzuat › Hukuk Muhakemeleri Kanunu › Madde 176
6100 Sayılı Kanun Islah ve Maddi Hataların Düzeltilmesi
HMK Madde 176: Islah ve Maddi Hataların Düzeltilmesi – Kapsamı ve Sayısı
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · Madde 176 · Son kontrol: 18 Ekim 2026
Madde Metni
MADDE 176- (1) Taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir.
(2) Aynı davada, taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî TBMM belgesinden (TBMM 23. Dönem, S. Sayısı: 393 – Hukuk Muhakemeleri Kanunu Tasarısı (1/574)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 176. madde, tasarının 180. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 180)
Madde 180- 1086 sayılı Kanunun 83 üncü maddesi hükmü esas olarak kabul edilmiş, ancak anlaşılmasını kolaylaştırmak için ifadesi değiştirilmiş ve iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.
Taraflar, daha önce olduğu gibi, ıslah yolu ile iddialarını ve savunmalarını genişletip değiştirebileceklerdir. Buna göre, davacı dava dilekçesinde belirttiği dava sebebini değiştirebileceği gibi, örneğin; daha önce belirttiği ödünç sözleşmesi sebebini değiştirip, sebepsiz zenginleşme sebebine dayanabilecektir. Keza, davacı dava dilekçesinde belirttiği vakıaları eksik belirtmişse, onları ıslah yolu ile tamamlayabilecektir. Ayrıca, davacının dava dilekçesinde belirttiği talebini ıslah yolu ile artırması, örneğin daha önce istediği ellibin Türk Lirasını yüzbin Türk Lirasına çıkarması mümkün olduğu gibi, talebini değiştirmesi de mümkündür, aynen talep ettiği otomobilden vazgeçip, ıslah yolu ile değerini isteyebileceği gibi, otomobilden tümüyle vazgeçip, ıslah yolu ile bilgisayar istemesi de mümkündür. Aynı şekilde davalı da, vermiş olduğu cevap dilekçesini ıslah edip, daha önce eksik bıraktığı savunmasını tamamlayabileceği gibi, savunmasını dayandırdığı vakıaları tümüyle de değiştirebilecektir. Hukukumuzda, ıslah yolu ile davanın taraflarının değiştirilip değiştirilemeyeceği
demet 387 /
konusunda farklı görüşler mevcut olup, Yargıtayın uygulaması da ıslah yolu ile davanın taraflarının değiştirilemeyeceği yönündedir. Bu Tasarıda, açıklanan esaslar tamamen kabul edilmiştir.
Islah yolu ile davanın geciktirilmesi ve sürüncemede bırakılması mümkün olduğundan, ikinci fıkra ile, tarafların ıslah yoluna bir defa başvurabileceklerine ilişkin sınırlama bu Tasarıda da kabul edilmiştir.
Uygulamada, zamanaşımının ıslah yolu ile ileri sürülüp sürülemeyeceğine dair bazı tereddütler var ise de zamanaşımı ilk itiraz olmayıp, ıslah yolu ile de ileri sürülebileceğinde tereddüt etmemek gerekir.
Bu Maddeyle İlgili İçtihatlar
Sitedeki içtihat arşivinde bu maddeye dayanan 10 karar var.
- Dava Dilekçesinde Yer Almayan Talep Kısmen Islah Yoluyla Davaya Dâhil Edilemez
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu · E. 2021/8 · K. 2026/1 · 08.05.2026 - İşçilik Alacağında Islaha Karşı Süresinde İleri Sürülen Zamanaşımı Defi Dikkate Alınır
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2023/409 · K. 2023/826 · 20.09.2023 - Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Gerçekleşen Zina Aynı Davada Islahla İleri Sürülemez
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2020/362 · K. 2022/1514 · 15.11.2022 - Kira Tespit Davasında İstenen Bedel Sonradan Islahla Artırılamaz
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2017/2792 · K. 2021/267 · 16.03.2021 - Dava Dilekçesinde Faiz İstenmişse Islahla Artırılan Miktar İçin de Faize Hükmedilir
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu · E. 2017/8 · K. 2019/3 · 24.05.2019 - Yargıtay Bozmasından Sonra Islah Yapılamaz, 1948 Tarihli İBK Değiştirilmedi
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu · E. 2015/1 · K. 2016/1 · 06.05.2016 - Harcı Yatırılan Talep Artırımının Islah Sayılmaması Mahkemeye Erişim Hakkını İhlal Etti
Anayasa Mahkemesi 1. Bölüm · E. 2021/61490 · 06.05.2026 - Eki Olmayan Şartnameye Atıf Ücret İndirimine Onay Sayılmadı, Islahta Dilekçe Tarihi Esas
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2026/866 · K. 2026/4003 · 29.04.2026 - Kantinin Beklenen Kazancı Sağlamaması Tek Başına Sözleşmeye Aykırılık Sayılmadı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/4190 · K. 2026/1398 · 11.03.2026 - Dava Sürerken Gerçekleşen Zinaya Dayalı Boşanma İsteminin Reddi Oy Çokluğuyla Onandı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi · E. 2025/1411 · K. 2025/8331 · 07.10.2025
Sitede Bu Maddeye Değinen Sayfalar
Blog Yazıları
Hukuk Sözlüğünde İlgili Terimler
Madde Künyesi
- Kanun6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- MaddeMadde 176
- BölümÜçüncü Kısım – Yazılı Yargılama Usulü › Beşinci Bölüm – Tahkikat ve Tahkikat Sırasındaki Özel Durumlar › Altıncı Ayırım – Islah ve Maddi Hataların Düzeltilmesi
- Kanundaki BaşlıkKapsamı ve sayısı
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 393)
- Son Kontrol18 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.