Anlaşmalı Ve Çekişmeli Boşanmada İlk Hazırlık
Güncelleme tarihi: 1 saat önce
Bu yazıdaki mevzuat ve kaynaklar en son 9 Eylül 2026 tarihinde gözden geçirilmiştir.
Boşanma başvurusu öncesinde tarafların hangi konularda anlaştığı, hangi taleplerin uyuşmazlık oluşturduğu ve acil bir tedbir gerekip gerekmediği belirlenmelidir. Boşanma iradesinde anlaşmak; çocukların düzeni, nafaka veya malvarlığıyla ilgili bütün meselelerin çözüldüğü anlamına gelmez. Dilekçe ya da protokol örneği seçmeden önce bu konular açıklığa kavuşturulmalıdır. Temel kavramlar Aile Ve Boşanma Hukuku Rehberi içinde açıklanmaktadır.
Önce Anlaşmanın Sınırlarını Belirleyin
İki ayrı liste hazırlayın: üzerinde açıkça anlaşılan konular ve hâlen tartışmalı konular. “Her konuda anlaştık” demek yerine her başlığı ayrı yazın. Çocukların yaşam düzeni, kişisel ilişki, nafaka, tazminat, konut ve eşyalar bakımından tarafların aynı şeyi anlayıp anlamadığını kontrol edin. Görüşmelerde kullanılan bir kelime, hazırlanan metinde farklı bir sonuç doğurabilir.
Anlaşmalı boşanma bakımından Türk Medeni Kanunu m.166/3, evliliğin en az bir yıl sürmesini; eşlerin birlikte başvurmasını veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesini öngörür. Hâkimin iki tarafı bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve mali sonuçlarla çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulması gerekir. Gerekli gördüğü değişikliklerin taraflarca kabul edilmesi de önemlidir. İmzalanmış protokol, hâkim incelemesini veya kişisel dinlemeyi ortadan kaldırmaz. Türk Medeni Kanunu m.166/3
Anlaşmalı boşanma için öngörülen bir yıllık koşul, bütün boşanma sebepleri için ortak bekleme süresi değildir. Başvurunun hangi hukuki sebebe dayandığı ayrıca belirlenmelidir.
Protokolde Belirsiz İfadeleri İşaretleyin
Bir protokol taslağı hazırlanmışsa her yükümlülüğün kim tarafından, ne zaman ve nasıl yerine getirileceğini kontrol edin. Bir ödemenin tutarı yazılmış fakat vadesi belirtilmemişse, konu henüz yeterince açıklığa kavuşmamış olabilir. Çocukla görüşme düzeninde de yalnız “uygun zamanlarda” gibi ifadeler kullanılması, tarafların farklı beklentiler geliştirmesine yol açabilir.
“Başka hiçbir talebim yoktur” benzeri kapsamı geniş beyanları sonuçlarını değerlendirmeden imzalamayın. Mal rejimi, ziynet, kişisel eşya ve boşanmanın mali sonuçları bakımından hangi talebin düzenlendiği ayrı ayrı belirlenmelidir. İnternetten alınan bir protokoldeki her hüküm sizin dosyanız için uygun değildir. Taslağa eklenen veya çıkarılan bölümlerin önceki sürümlerini de saklayın.
Çekişmeli Dosyada Olay Ve Yorumu Ayırın
Uyuşmazlık sürüyorsa olayları tarih sırasına koyun. Her olayın yanına ne olduğunu, kimlerin doğrudan bilgi sahibi bulunduğunu ve hangi belgenin mevcut olduğunu yazın. “Sürekli böyle davranıyordu” yerine, hatırlanan somut olayları açıklamak değerlendirmeyi kolaylaştırır. Kesin tarih bilinmiyorsa tahmini tarihi kesinmiş gibi göstermeyin.
Dava dilekçesinde vakıalar, deliller ve talep sonucu belirli olmalıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119 ve 194 bu hazırlığın usul yönünü; m.189/2 ise hukuka aykırı elde edilen delillerin değerlendirme dışı kalmasını düzenler. Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu nedenle başkasının hesabına izinsiz girerek yazışma toplamak, takip yazılımı kurmak veya kayıtları değiştirmek hazırlık yöntemi değildir. Mevcut belgelerin nereden geldiğini açıklayın. Bir kaydın dosyada kullanılabilirliği, yalnız içeriğiyle değil elde edilme biçimiyle de ilgilidir; tartışmalı kayıtları kendiliğinden yaymayın.
İlk Görüşme İçin Belgeleri Düzenleyin
Başlangıç dosyasında evlilik ve çocuklara ilişkin bilgiler, bilinen adresler, gelir ve gider belgeleri, mevcut mahkeme kararları ve tebligatlar ayrı bölümlerde tutulabilir. Tanık öneriliyorsa hangi olayı doğrudan bildiği kısaca belirtilmelidir. Bir dosya daha önce açılmışsa yalnız son karar değil, eldeki dilekçe ve tebligatların da görülmesi gerekir.
Karşı tarafın açtığı davaya ilişkin evrak geldiyse teslim tarihini kaydedin. Cevap süresini, delil sunma aşamasını ve varsa verilen kesin süreleri görüşmenin sonuna bırakmayın. Her dosyanın takvimi aynı değildir; tebligatı okumadan hazır bir süre hesabına dayanmak doğru olmaz.
Acil Koruma İhtiyacını Bekletmeyin
Şiddet veya tehdit varsa önce güvenlik ihtiyacı ele alınmalıdır. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbir başvurusu için boşanma davasının sonuçlanması beklenmez. Kanun, koruyucu tedbir kararı verilmesinde şiddetin uygulandığına ilişkin delil veya belge aranmayacağını ayrıca düzenler; bu kural her tür dava ve iddia için genel bir ispat muafiyeti değildir. 6284 Sayılı Kanun m.8
Ankara veya Yenimahalle'de başvuru hazırlayan kişiler Ankara Hukuk Rehberi ve Yenimahalle Hukuk Rehberi üzerinden yerel açıklamalara ulaşabilir. Ancak yer adı tek başına görev ve yetkiyi kesinleştirmez; boşanma davasında TMK m.168'deki eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturulan yer kuralı somut bilgilerle değerlendirilir.
Resmî Kaynaklar
Bu yazı Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.
Yorumlar