İnfaz Kanunu Madde 16: Hapis Cezasının İnfazının Hastalık Nedeni ile Ertelenmesi

Madde 16. - Madde, hapis cezalarının infazının ertelenme nedenlerini düzenlemektedir. Maddenin erteleme nedeni olarak gösterdiği hâller: Cezanın amacı dışında etki yaratabileceği veya cezanın infazı ile maksada ulaşılamayacağı anlaşılan hâllerdir.

Maddenin birinci fıkrasına göre, hükümlünün akıl hastalığına tutulması hâlinde hapis cezasının infazı, hastalığın geçmesine kadar ertelenecek ve Türk Ceza Kanununun 57 nci maddesinde düzenlenen güvenlikli sağlık kuruluşunda koruma ve tedavi altına alınması düzenlenmektedir. Ayrıca akıl hastalığı dışında tıbben tedavisine olanak bulunmayan veya tedavisi uzun sürebilecek bir takım hastalıkların varlığı da öngörülerek, ikinci fıkrada, diğer hastalık hâlleri cezanın hastane mahkûm koğuşunda infazında hükümlünün hayatı için kesin bir tehlike oluşturuyorsa birinci fıkra hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır yani bu hâlde de cezanın infazı ertelenecektir.

Maddenin üçüncü fıkrasında, hastalık nedeniyle mahkûmun cezasının infazının geri bırakılması kararından sonra, geri bırakma süresince mahkûm hakkında Cumhuriyet savcılığınca alınabilecek önlemler ile mahkûmun uyması gereken kurallar gösterilmektedir. Buna göre birinci ve ikinci fıkralarda düzenlenen hapis cezasının infazının hastalık nedeniyle geri bırakılması belirli koşulların uygulanması kaydıyla verilebilecek; bu koşulların yerine getirilmemesi veya ihlâli hâlinde geri bırakma kararı kaldırılacaktır.

Gebelik ve yeni doğum hâlleri de hapis cezasının infazının geri bırakılması nedeni olarak son fıkrada düzenlenmiştir. Gebe olan veya doğumdan itibaren altı ay geçmemiş bulunan hükümlünün cezasının infazı geri bırakılacaktır. Demek oluyor ki, gebelik süresine ek olarak altı ay zarfında hapis cezasının infazı geri bırakılacaktır. Çocuk ölmüş veya anasından başkasına verilmiş olursa, infaz doğumdan itibaren iki ay geri bırakılır.

Madde 2- Maddeyle, 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 16 ncı maddesinde düzenlenen, hapis cezasının infazının hastalık nedeniyle ertelenmesi hâllerine yeni bir erteleme nedeni getirilmektedir.

Yürürlükteki düzenlemeye göre, ceza infaz kurumundaki mahkûmun hastalığı, mahkûmun hayatı için kesin bir tehlike teşkil etmesi durumunda, hapis cezasının infazı iyileşinceye kadar geri bırakılmaktadır.

Maddenin ikinci fıkrasında yer alan bu düzenlemeye ilave olarak, eklenen beşinci fıkrayla, “ağır bir hastalık veya sakatlık nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettirememe” hâlinde de infazın ertelenebilmesi nedenleri arasına alınmaktadır.

İnfazın geri bırakılabilmesi için, Cumhuriyet başsavcılığınca hükümlünün toplum güvenliği bakımından tehlike oluşturmayacağı değerlendirmesinin yapılması gerekmektedir.

Geri bırakma kararı üçüncü fıkrada belirlenen usule göre verilebilecektir.

Diğer taraftan, mevcut düzenlemede, raporda bir süre bulunmadığı takdirde üçer aylık dönemlerde hastalık değerlendirilmektedir. Değişiklikle, üç aylık süre, bir yıla çıkarılmaktadır.

Ayrıca, maddenin dördüncü fıkrasında, gebe olan veya doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçmemiş bulunan kadınların hapis cezasının infazının geri bırakılacağı düzenlenmiştir. Tasarının çerçeve 5 inci maddesiyle, Kanunun 51 inci maddesinde yapılması öngörülen düzenlemeyle, hükümlü ve tutuklulara ödül olarak eş görüşmesi imkânı getirilmektedir. Bunun sonucu olarak, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında yer alan suçlardan mahkûm olanlardan kapalı ceza infaz kurumuna girdikten sonra gebe kalanların hapis cezalarının geri bırakılmamasına yönelik bir düzenleme yapılmaktadır. Bu kişilerin cezası, ceza infaz kurumlarında kendileri için düzenlenen uygun yerlerde infaz edilecektir.