İcra ve İflas: H Harfiyle Başlayan Terimler

İcra ve İflas: H Harfiyle Başlayan Terimler

H

• İcra ve İflas

  Haciz

  Borçlunun mal, hak veya alacaklarının borcun tahsili için icra organınca hukuken bağlanmasıdır. Haciz, mülkiyetin hemen alacaklıya geçmesi anlamına gelmez; alacağı aşmama ve haczedilemeyen malları koruma kuralları uygulanır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 78 ve 82–85

• İcra ve İflas

  Haciz İhbarnamesi

  Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacak, hak veya taşınır mallarının haczi için icra müdürlüğünce üçüncü kişiye gönderilen yazılı bildirimdir. İhbarname ile üçüncü kişiye, borcunu bundan böyle ancak icra dairesine ödeyebileceği bildirilir. Üçüncü kişi, kanunda öngörülen süre içinde itiraz etmezse borç zimmetinde sayılır; bu nedenle süreler büyük önem taşır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 89

• İcra ve İflas

  Haciz İsteme Süresi

  Haciz isteme süresi, alacaklının haciz talebinde bulunabileceği ve ödeme emrinin tebliğinden itibaren işleyen bir yıllık süredir. İtiraz veya dava hâlinde bunların yapıldığı tarihten hükmün kesinleşmesine kadar, icra dairesinde taksit sözleşmesi yapılmışsa sözleşmenin ihlaline kadar geçen süre hesaba katılmaz. Haciz bu süre içinde istenmez veya istem geri alınıp süresinde yenilenmezse dosya işlemden kaldırılır; yeniden haciz istenmesi yenileme talebinin borçluya tebliğine bağlıdır, ilama dayanmayan takiplerde yenilemede yeniden harç alınır ve yenileme giderleri borçluya yüklenemez.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 78

• İcra ve İflas

  Haciz Tutanağı

  Haciz işleminin yapıldığı yerde icra memurunca düzenlenen ve haczin içeriğini gösteren resmî belgedir. Tutanakta alacaklı ve borçlunun kimliği, alacağın miktarı, haczin yapıldığı gün ve saat, haczedilen mallar ile bunlara biçilen değer ve varsa üçüncü kişilerin iddiaları yazılır. Haczedilebilecek mal bulunmazsa haciz tutanağı aciz belgesi hükmündedir; malların yetersiz olduğu anlaşılırsa tutanak geçici aciz belgesi yerine geçer.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 102 ve 105

• İcra ve İflas

  Hacze İştirak

  Hacze iştirak, başka bir alacaklının koydurduğu ilk hacze, haczedilen malın satış bedeli icra veznesine girinceye kadar aynı derecede katılmaktır. İlk haczin dayandığı takip talebinden, ilamlı takipte davanın açılmasından önce yapılmış takipte alınan aciz belgesine, bu tarihten önce açılmış davada alınan ilama ya da bu tarihten önceki tarihli resmî veya onaylı senet ya da resmî makbuza dayanan alacaklılar bu haktan yararlanır. Borçlunun eşi, çocukları, vasisi veya kayyımı olduğu kişiler ve nafaka ilamı alacaklısı kanundaki koşullarla önceden takip yapmaksızın katılabilir; diğer alacaklılar yalnız önceki dereceden artan bedele katılabilir.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 100–101

• İcra ve İflas

  Haczedilemeyen Mallar

  Haczedilemeyen mallar, kanunun borçlunun ve ailesinin geçimini ve mesleğini korumak gibi amaçlarla haczini tamamen ya da kısmen yasakladığı mal, hak ve gelirlerdir. Devlet malları, kıymetli şeyler dışındaki kişisel ve ortak ev eşyası, bedeni çalışmaya dayalı meslek eşyası, haline münasip ev ve öğrenci bursu haczedilemez; maaş ve ücret gibi gelirler geçim payı bırakılarak kısmen haczedilir. Borç malın bedelinden doğmuşsa meslek eşyası ve haline münasip ev gibi bazı mallarda yasak uygulanmaz; bu malların değeri fazlaysa mal satılır ve bedelin haline münasip kısmı borçluya bırakılır. Önceden yapılan haczedilebilirlik anlaşmaları geçersizdir; aykırı hacze karşı şikâyet kural olarak öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 16, 82, 83 ve 83/a

• İcra ve İflas

  Hapis Hakkı

  Hapis hakkı, muaccel alacağı bulunan alacaklının, borçlunun rızasıyla zilyetliğine geçen ve alacakla bağlantılı taşınır veya kıymetli evrakı alacağı ödeninceye kadar alıkoyabilmesidir; tacirler arasında ticari ilişkiden doğan zilyetlik ve alacakta bağlantı var sayılır. Borç ödenmez ve yeterli güvence de gösterilmezse alacaklı, önceden bildirimde bulunarak eşyanın teslime bağlı rehin hükümlerine göre paraya çevrilmesini isteyebilir. Taşınmaz kiralarında kiraya verenin kiralanandaki taşınırlar üzerindeki hapis hakkı Türk Borçlar Kanununda ayrıca düzenlenmiştir; kiraya veren bu hakkı geçici olarak korumak için icra dairesinden eşyanın defterinin tutulmasını isteyebilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 950–953 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 336–338 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 270

• İcra ve İflas

  Hileli İflas

  Hileli iflas, malvarlığını eksiltmeye yönelik hileli tasarruflarda bulunan kişinin, bu tasarruflardan önce veya sonra iflasına karar verilmesiyle oluşan suçtur. Alacaklıların güvencesi olan malların kaçırılması, gizlenmesi veya değerinin düşürülmesi; bu tasarrufları örtmek için ticari defter, kayıt ya da belgelerin gizlenmesi veya yok edilmesi; gerçekte olmayan bir borç ilişkisi için borçları artıran belge düzenlenmesi ya da gerçeğe aykırı muhasebe kaydı veya sahte bilançoyla aktifin az gösterilmesi hileli tasarruf sayılır. Cezası üç yıldan sekiz yıla kadar hapistir.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 161

Önceki harf: G · Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: I

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar