Kamu ve Vergi Hukuku: A Harfiyle Başlayan Terimler

Kamu ve Vergi Hukuku: A Harfiyle Başlayan Terimler

A

• Kamu ve Vergi Hukuku

  Acele Kamulaştırma

  Kanundaki özel hâllerde, kıymet takdiri dışındaki kamulaştırma işlemleri daha sonra tamamlanmak üzere, mahkemece yedi gün içinde tespit edilen değerin idarece mal sahibi adına bankaya yatırılmasıyla taşınmaza erken el konulmasını sağlayan usuldür. Olağan kamulaştırmanın yerine kullanılabilecek sınırsız bir yetki değildir. Acele el koyma, tüm kamulaştırma sürecinin tamamlandığı anlamına gelmez.

  İlgili mevzuat: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, m. 27

• Kamu ve Vergi Hukuku

  Alkollü Araç Kullanma

  Sürücünün alkollü veya uyuşturucu ya da uyarıcı madde almış olarak karayolunda araç kullanmasının yasaklanmasıdır. Hususi otomobil sürücüleri için 0,50, diğer araç sürücüleri için 0,20 promilin üzerindeki alkol tespitinde idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi ilk seferde altı ay, beş yıl içindeki tekrarlarda iki ve beş yıl süreyle geri alınır. İki yıllık aday sürücülük süresinde ise araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin aşılması aday sürücü belgesinin iptaline yol açar. 1,00 promilin üzerinde alkollü araç kullanmak ayrıca trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu oluşturur; ölçüm yaptırmamak ve uyuşturucu madde tespiti de ağır yaptırımlara bağlanmıştır.

  İlgili mevzuat: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m. 48 ve ek m. 17 · 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 179

• Kamu ve Vergi Hukuku

  Amme Alacağında Ödeme Emri

  Amme alacağında ödeme emri, vadesinde ödenmeyen amme alacağı için borçluya on beş gün içinde borcunu ödemesi veya mal bildiriminde bulunması gerektiğini, aksi hâlde borcun cebren tahsil edileceğini bildiren belgedir. Borçlu, böyle bir borcu olmadığı, borcu kısmen ödediği veya borcun zamanaşımına uğradığı iddiasıyla tebliğden itibaren on beş gün içinde itiraz edebilir; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlerde bu itiraz vergi mahkemesinde dava açılarak yapılır, diğer alacaklarda görevli yargı yeri alacağın niteliğine göre belirlenir. Ödeme emrinin tebliği tahsil zamanaşımını keser.

  İlgili mevzuat: 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, m. 55, 58 ve 103 · 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun, m. 6 ve 15

• Kamu ve Vergi Hukuku

  Anayasa Mahkemesi

  Anayasa Mahkemesi, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımından uygunluğunu denetleyen ve bireysel başvuruları karara bağlayan yüksek mahkemedir; Anayasa değişikliklerini yalnız şekil bakımından denetler. On beş üyeden oluşur; üç üyeyi TBMM, on iki üyeyi Cumhurbaşkanı seçer. Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar ve yüksek yargı organlarının başkan ve üyeleri gibi Anayasada sayılan görevlileri görevleriyle ilgili suçlardan Yüce Divan sıfatıyla yargılar.

  İlgili mevzuat: 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m. 146 ve 148

• Kamu ve Vergi Hukuku

  Anayasanın Üstünlüğü

  Anayasa hükümlerinin yasama, yürütme, yargı, idare ve diğer kişi ve kuruluşlar için bağlayıcı temel kurallar olmasıdır. Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz. Aykırılığın hangi yargısal yolla giderileceği işlemin veya normun türüne göre belirlenir.

  İlgili mevzuat: 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m. 11

Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: B

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar