Kesinleşen Beraat Kararı Görevsizlik İtirazına İlişkin Bireysel Başvuruyu Düşürdü

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

... BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2023/14019)

Karar Tarihi: 17/6/2026

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

​

Başkan

:

İrfan FİDAN

Üyeler

:

Recai AKYEL

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Selahaddin MENTEŞ

Yılmaz AKÇİL

Raportör

:

Leyla Nur ODUNCU

Başvurucu

:

...

Vekili

:

Av. ...

​

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, ceza davasında verilen görevsizlik kararına karşı yapılan itirazda gerekçeli görevsizlik kararı kendisine tebliğ edilmeden itiraz merciinin itirazı karara bağlaması nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

2. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından müştekinin şikâyeti üzerine başlatılan soruşturma sonucunda başvurucu ve diğer şüpheliler hakkında dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçları kapsamında iddianame düzenlenmiştir. İddianamede sevk maddesi olarak 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 207. maddesinin (1) numaralı fıkrası, 157. maddesinin (1) numaralı fıkrası, 37. maddesinin (1) numaralı fıkrası, 53. maddesinin (1) numaralı fıkrası gösterilmiştir.

3. İddianamenin kabulü ile Diyarbakır 6. Asliye Ceza Mahkemesinde görülmeye başlanan davada eylemlerin 5237 sayılı Kanun'un 158. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (h) bendi kapsamında kalması ihtimaline binaen bu suça ilişkin delillerin takdir yetkisinin Ağır Ceza Mahkemelerine ait olduğu gerekçesi ile Diyarbakır 6. Asliye Ceza Mahkemesince görevsizlik kararı verilmiştir.

4. Başvurucu vekili görevsizlik kararına karşı 7/6/2022 tarihli süre tutum dilekçesi sunarak gerekçeli kararın taraflarına tebliğ edilmesi akabinde sunacakları nedenler ile resen gözetilecek sebeplerle itirazlarının kabulüne, görevsizlik kararının kaldırılmasına, Asliye Ceza Mahkemesinin görevli olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

5. Gerekçeli kararın başvurucu tarafa tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ mazbatası tespit edilememiştir.

6. Diyarbakır 9. Ağır Ceza Mahkemesi, verilen kararda herhangi bir isabetsizlik görülmediği, kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir.

7. Görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dava Diyarbakır 3. Ağır Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) E.2023/6 sayılı dosya üzerinden görülmeye başlanmıştır.

8. Yargılama altı celsede tamamlanmış ve Mahkemece başvurucuya isnat edilen suçlar yönünden 10/5/2024 tarihinde beraat kararı verilmiştir. Gerekçeli kararda başvurucunun dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından 5237 sayılı Kanun'un 158. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (h) bendi, 207. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince cezalandırılması talep edilmişse de somut olayda başvurucunun cezalandırılmasına yeterli kanı oluşturacak her türlü kuşkudan uzak, kesin ve inandırıcı kanıt elde edilemediğinden 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (e) bendi gereğince yüklenen suçun başvurucu tarafından işlendiğinin sabit olmadığı hususuna dayanılmıştır.

9. Başvurucu hakkında verilen hüküm istinaf edilmeksizin kesinleşmiş, Mahkemece 26/9/2024 tarihli kesinleşme şerhi düzenlenmiştir.

10. Başvurucu, görevsizlik kararı üzerine verilen itirazın reddi kararını (bkz. § 6) 16/1/2023 tarihinde öğrendikten sonra 18/1/2023 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

11. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

12. Başvurucu, görevsizlik kararına karşı süre tutum dilekçesi verdiğini ve gerekçeli karar kendisine tebliğ edilmeden itiraz mercinin itirazı karara bağladığını, süre tutum dilekçesinin itiraz mahkemesine gönderilmesi nedeniyle gerekçeli itiraz hakkını kullanamadığını belirterek adil yargılanma hakkı kapsamındaki savunma için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma hakkı ile mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

13. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, Anayasa Mahkemesinin mahkemeye erişim hakkına yönelik kararlarına atıfta bulunularak mevcut başvuruda başvurucunun mahkemeye erişim hakkının ihlal edilip edilmediği konusunda yapılacak incelemede Anayasa ve mevzuat hükümleri doğrultusunda somut olayın kendine özgü koşullarının gözönüne alınması gerektiği ifade edilmiştir.

14. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.

15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi" başlıklı 48. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

"Kabul edilebilirlik şartları ve incelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğer hususlar İçtüzükle düzenlenir."

16. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) "Düşme kararı" başlıklı 80. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"Bölümler ya da Komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hâllerde düşme kararı verilebilir:

…

ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi."

17. İçtüzük'ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendi uyarınca Anayasa Mahkemesince saptanan herhangi bir gerekçeden dolayı başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine varılması hâlinde başvuru hakkında düşme kararı verilebilir (... [1. B.], B. No: 2020/22227, 18/10/2022, § 13).

18. Somut olayda başvurucu hakkında Diyarbakır 6. Asliye Ceza Mahkemesinde açılan kamu davasında görevsizlik kararı verilmiş; görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine anılan sürece ilişkin şikâyetlerle bireysel başvuruda bulunulmuştur (bkz. §§ 3-6, 10). Diyarbakır 3. Ağır Ceza Mahkemesinde görülmeye başlanan davada nihai olarak başvurucunun isnat edilen suçlardan beraatine karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir (bkz. §§ 7-9). Bu itibarla İçtüzük'ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendine göre başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığı sonucuna varılmıştır.

19. Öte yandan İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen başvurunun incelenmesinin devamında Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı herhangi bir durumun da söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.

20. Açıklanan gerekçelerle İçtüzük'ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendi uyarınca başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebep kalmaması nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.

III. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebep kalmaması nedeniyle DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 17/6/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.