top of page

Ana Sayfa › Mevzuat › Hâkimler ve Savcılar Kanunu › Madde 40

2802 Sayılı Kanun Eşitlik ve Yer Değiştirme

Hâkimler ve Savcılar Kanunu Madde 40: Yeniden Atanma

2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu · Madde 40 · Son kontrol: 11 Kasım 2026

Madde Metni

Madde 40 – Hakimlik ve savcılık mesleğinden kendi istekleriyle çekilen veya emekli olanlardan tekrar mesleğe dönmek isteyenler, mesleğe kabulde aranan nitelikleri kaybetmemiş olmaları koşulu ile ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca atanabilirler.

(İkinci fıkra iptal: Anayasa Mahkemesinin 14/12/1995 tarihli ve E.:1995/19, K.:1995/64 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 15/1/2003-4790/3 md.) Ancak, bu şekilde atanacakların meslekten ayrıldıktan sonra doçentlik veya profesörlükte geçirdikleri sürelerin tamamı; avukatların ise fiilen avukatlıkta geçirdikleri sürenin üçte ikisi, hâkimlik ve savcılıkta geçmiş sayılmak suretiyle girebilecekleri sınıf ve derecelerin tespitinde değerlendirilir.

Yukarıda yazılı atamalarda, isteklilerin mesleğe alınıp alınmayacakları Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belli edilir.

Bu madde hükümlerine göre atananlardan, meslekten ayrılanlar bir daha mesleğe kabul edilemezler.

Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız. Metinde bağlantı verilen terimler Hukuk Sözlüğündeki açıklamalara yönlendirir; resmî metin değiştirilmemiştir.

Madde Gerekçesi

Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (Millî Güvenlik Konseyi, S. Sayısı: 548 – Hâkimler ve Savcılar Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu (1/262)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 40. madde, tasarının 42, 45, 46. maddelerine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Madde komisyon görüşmelerinde önemli ölçüde değiştirildiğinden, tasarı gerekçesi kabul edilen metinden farklı bir düzenlemeye ilişkin olabilir. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.

Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 42, 45, 46)

17. 42 nci madde, meslekten ayrılıp öğretim üyeliğine; yasama meclisi üyeliklerine veya avukatlığa geçenlerin tekrar mesleğe dönmek istemeleri halinde dışarda geçirdikleri sürelerin ne şekilde değerlendirileceğini hükme bağlamaktadır.

18. 43 üncü madde, meslekte iken askere gidenlerin terhislerinden sonra göreve dönmelerini, 44 üncü madde muvazzaf askerlik hizmetini yapmış olan meslek mensuplarının barışta askerlikten ertelenmiş sayılacaklarını, 45 inci madde meslekten kendi istekleriyle çekilenlerin tekrar mesleğe girmek istedikleri takdirde atanabilecekleri hususunu, 46 ncı madde ise emeklilerin yeniden hizmete alınmalarını hüküm altına almaktadır.

Adalet Komisyonu Raporundaki Açıklama

40 ıncı maddede, hâkim ve savcılıktan kendi istekleriyle çekilen veya emekli olanlardan tekrar mesleğe dönmek isteyenler hakkında uygulanacak hükümler yer almaktadır.

Değişiklik Gerekçesi: 4790 sayılı Kanun m. 3 (15/1/2003)

Madde 3. - Bu maddeyle, 2 nci maddede yapılan ve avukatlıkta geçen sürelerin üçte ikisinin hâkimlik ve savcılıkta geçmiş sayılması esasına koşut değişiklik getirilmektedir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 21 – Kanun Tasarısı madde 3 gerekçesi.

Madde Künyesi

  • Kanun2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu
  • MaddeMadde 40
  • Bölümİkinci Kısım – Hakimlik ve Savcılık › Beşinci Bölüm – Eşitlik ve Yer Değiştirme
  • Kanundaki BaşlıkYeniden atanma
  • DurumYürürlükte
  • Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
  • Resmî GerekçeBu sayfada (Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 548, değişiklik gerekçesi)
  • Son Kontrol11 Kasım 2026

Kanunda Gezinme

‹ Madde 39 · Madde 41 ›

Hâkimler ve Savcılar Kanunu: tüm maddeler

Mevzuat aramasına dön

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.

bottom of page