Ana Sayfa › Mevzuat › Hukuk Muhakemeleri Kanunu › Geçici Madde 3
6100 Sayılı Kanun Son Hükümler
HMK Geçici Madde 3
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · Geçici Madde 3 · Son kontrol: 18 Ekim 2026
Madde Metni
GEÇİCİ MADDE 3 – (Ek: 31/3/2011-6217/30 md.)[74]
(1) Bölge adliye mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
(2) Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 444 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. (Ek cümle: 1/7/2016-6723/34 md.) Bu kararlara ilişkin dosyalar bölge adliye mahkemelerine gönderilemez. [75][76]
(3) Bu Kanunda bölge adliye mahkemelerine görev verilen hallerde bu mahkemelerin göreve başlama tarihine kadar 1086 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[74] Bu maddenin uygulanmasıyla ilgili olarak 17/4/2013 tarihli ve 6460 sayılı Kanunun 1 ve 2 nci maddelerine bakınız.
[75] 1/7/2016 tarihli ve 6723 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle, bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan “aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan” ibaresi “verilen” şeklinde değiştirilmiştir.
[76] 22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 47 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “454” ibaresi “444” şeklinde değiştirilmiştir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Değişiklik Gerekçesi: 6217 sayılı Kanun m. 30 (31/3/2011) – Komisyon Raporundaki Açıklama
Tasarıya aşağıdaki gerekçelerle 6100 sayılı Kanununa geçici 3 üncü madde eklenmesi amacıyla çerçeve 30 uncu madde eklenmiştir. Şöyle ki;
6100 sayılı Kanuna eklenmesi öngörülen geçici madde ile 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 maddesi uyarınca Resmî Gazetede ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunması öngörülmüştür. Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü maddelerin uygulanmasına devam olunacağı esası benimsenmiştir. Böylece bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında Yargıtay tarafından kanun yolu incelemesi yapılacak ve bu dosyalar ve işler bölge adliye mahkemelerine gönderilmeyecektir. Ayrıca 6100 sayılı Kanunla bölge adliye mahkemelerine görev verilen haller de de bu mahkemeler göreve başlayıncaya kadar yürürlükten kaldırılan 1086 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı öngörülmektedir.
Kaynak: TBMM 23. Dönem, S. Sayısı: 725 – komisyon raporundaki açıklama. Bu hüküm teklif/tasarı metnine komisyonda eklendiği veya komisyonda değiştirildiği için ayrı bir madde gerekçesi bulunmamaktadır; komisyon raporundaki ilgili paragraf aynen aktarılmıştır.
Değişiklik Gerekçesi: 6723 sayılı Kanun m. 34 (1/7/2016)
Madde 36- 6100 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinde, bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden önce aleyhine temyiz kanun yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ila 454 üncü madde hükümlerinin uygulanması ve temyiz incelemesinin Yargıtay tarafından yapılması hükme bağlanmıştır. Bir başka ifadeyle kararların tabi olacağı kanun yolu karar tarihine göre değil, kanun yolu müracaat tarihine göre belirlenmektedir. Maddeyle, uygulamada yaşanabilecek karışıklıkların önlenmesi amacıyla kararın tabi olacağı kanun yolunun tespitinde karar tarihi esas alınmaktadır. Böylece istinaf mahkemelerinin faaliyete geçmesinden önce verilen kararlar hakkında istinaf usulü uygulanmayacak, bu mahkemelerin faaliyete geçmesinden sonra verilen kararlar ise istinaf kanun yoluna tabi olacaktır. Bununla birlikte oluşabilecek tereddütlerin önüne geçilebilmesi amacıyla istinaf mahkemelerinin faaliyete geçmesinden önce verilen kararlara ilişkin dosyaların Yargıtay tarafından istinaf mahkemelerine gönderilemeyeceği vurgulanmaktadır.
Kaynak: TBMM 26. Dönem, S. Sayısı: 400 – Kanun Tasarısı madde 36 gerekçesi (kabul edilen 6723 sayılı Kanunun 34. maddesine karşılık gelir).
Bu Maddeyle İlgili İçtihatlar
Sitedeki içtihat arşivinde bu maddeye dayanan 31 karar var; en önemli 10 tanesi aşağıda.
- On Yıllık Uzamada Üç Ay Önceden Çekilen İhtar, Hükmün Uygulanma Tarihinden Önce de Geçerli
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2017/1546 · K. 2021/1517 · 30.11.2021 - İmzalı Sözleşme ve Kesinleşen Önceki Karar Varken 1 Dolarlık Kira İlişkisi Yok Sayılamaz
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2017/1535 · K. 2021/1369 · 09.11.2021 - İnşaatla Kullanımı Azalan Çay Bahçesinde Önceki Bozmaya Uygun Kira İndirimi Onandı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/6238 · K. 2026/2200 · 15.04.2026 - Hastane İzinlerini Makul Sürede Almayan Kiraya Verenin Kazanç Kaybı Sorumluluğu Onandı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/3210 · K. 2026/2159 · 14.04.2026 - Süre Dolmadan ve Tahliye Kararı Alınmadan Tek Taraflı Feshe Dayalı Cezai Şart İstenemedi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/4411 · K. 2026/1402 · 11.03.2026 - Hükmü Temyiz Etmeyen Davalı Lehine Bozmadan Sonra Ret Kararı Verilemez
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/925 · K. 2026/461 · 03.02.2026 - Varlığı Yargılamayı Gerektiren İşçilik Alacağında İcra İnkâr Tazminatı Reddedilmeli
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2021/6142 · K. 2021/10467 · 17.06.2021 - Süresinde Verilen Cevap Dilekçesindeki Boşanma Tazminatı Talebi Harçsız da Karara Bağlanmalı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi · E. 2018/6548 · K. 2019/6676 · 23.05.2019 - Depozitodan Fazlası İstenemeyeceği Kararlaştırılınca Depozito Güncel Değerle İade Edilmedi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/4700 · K. 2026/1598 · 25.03.2026 - Bozmaya Uyulan Kira Farkı Davasında Kazanılmış Hak Oluşturan Yönler Yeniden İncelenmedi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/3312 · K. 2026/291 · 21.01.2026
Madde Künyesi
- Kanun6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- MaddeGeçici Madde 3
- BölümOnikinci Kısım – Son Hükümler
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol18 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
‹ Geçici Madde 2 · Geçici Madde 4 ›
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.