Ana Sayfa › Mevzuat › Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu › Geçici Madde 4
5403 Sayılı Kanun Yönetmelikler, Değiştirilen, Geçici ve Son Hükümler
5403 Sayılı Kanun Geçici Madde 4
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu · Geçici Madde 4 · Son kontrol: 11 Kasım 2026
Madde Metni
Geçici Madde 4 – (Ek: 26/3/2008-5751/2 md.)
11/10/2004 tarihinden önce, gerekli izinler alınmadan tarım dışı amaçlı kullanıma açılmış bulunan arazilerin tarımsal bütünlüğü bozmuyor ise istenilen amaçla kullanımı için, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde Bakanlığa başvurulması, hazırlanacak toprak koruma projesine uyulması ve tarım dışı kullanılan tarım arazilerinin her metre karesi için beş Yeni Türk Lirası ödenmesi şartıyla izin verilir.
Söz konusu arazi ve tesislerin istenilen amaçla kullanımı için çeşitli kurumlardan alınması gerekli ruhsat, izin gibi işlemler, Bakanlığa başvuru tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde tamamlanıncaya kadar başvuru sahipleri faaliyetlerine devam ederler. Bu süreler içerisinde gerekli izinleri alamayanların üretim faaliyetleri ilgili idarelerce durdurulur.
Tarım arazisi vasfından çıkarılan araziler, ilgili kuruluşlarca başvuru sahibinin isteği doğrultusunda vasfını değiştirir.
Değişiklik ve Yürürlük Notları
[15] Bu madde başlığı “ Tüzük ve yönetmelikler” iken, 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 170 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Değişiklik Gerekçesi: 5751 sayılı Kanun m. 2 (26/3/2008)
Anayasa Mahkemesi tarafından 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun Geçici 1. maddesine ilişkin iptal davası nedeniyle verilen 22.12.2006 tarih E.2005/89 ve K.2006/120 numaralı kararda; bu maddede tarım arazisinin tarım dışı kullanımının tarımsal bütünlüğü bozmama ve hazırlanacak olan toprak koruma projesine uygun olma şartlarına bağlanmış olmasının, Anayasanın 45 inci maddesi ile devlete verilen tarım arazileri ile çayır ve meraların amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önleme görevinin bir gereği olduğu belirtilmiştir.
31/1/2007 tarihi ve 5578 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile; 5403 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3 üncü maddede de tarım arazilerinin amaç dışı kullanımına ilişkin olarak Geçici 1 inci madde ile benzer nitelikte bir düzenleme yapılmıştır. Ancak Geçici 3 üncü maddede, Geçici 1 inci maddeden farklı olarak tarımsal bütünlüğü bozmama şartı öngörülmemiştir. Nitekim Anayasa Mahkemesinin 19.2.2007 tarih ve E.2007/18 ve K.2007/9 sayılı yürütmeyi durdurma kararı ve 5578 sayılı Kanun ile 5403 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3 üncü maddenin yürürlüğü, esas hakkında karar verilinceye kadar durdurulmuştur.
Bu düzenleme ile Anayasa Mahkemesi tarafından; 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygun görülen 1 inci maddesine uyum sağlanması amaçlanmıştır.
Kaynak: TBMM 23. Dönem, S. Sayısı: 111 – Kanun Teklifi gerekçesi (genel gerekçeden ilgili kısım; madde gerekçesi bulunmamaktadır).
Değişiklik Gerekçesi: 5751 sayılı Kanun m. 2 (26/3/2008) – Komisyon Raporundaki Değişiklik Açıklaması
Teklifin Çerçeve 2 nci Maddesiyle, 5403 sayılı Kanunun, 5578 sayılı Kanunla eklenen Geçici 3 üncü Maddesiyle düzenlenen, 11/10/2004 tarihinden önce gerekli izinler alınmadan tarım dışı amaçlı kullanıma açılmış bulunan arazilerin istenilen amaçla kullanımını düzenleyen hükmüne, tarımsal bütünlüğün bozulmaması şartı, maddedeki diğer şartlara eklenmektedir. Yukarıda belirtildiği üzere söz konusu maddenin yürürlüğü Anayasa Mahkemesi tarafından durdurulmuştur. Madde üzerinde verilen önergenin kabulüyle, Anayasa Mahkemesinin yürürlüğü durdurulan madde üzerindeki tasarrufu sonucu uygulayıcılar nezdinde ileride yaşanabilecek tereddütlerin giderilmesi ve kanun yazım tekniğine uygunluğun sağlanması amacıyla, 5403 sayılı Kanunun 5578 sayılı Kanunla eklenen Geçici 3 üncü Maddesi yürürlükten kaldırılmış; Teklifin Çerçeve 2 nci maddesiyle öngörülen hüküm 5403 sayılı Kanuna eklenen yeni geçici madde altında formüle edilmiştir. Yine bu önergenin kabulüyle, söz konusu hüküm Türkçe dilbilgisi kurallarına uygun olarak ve yapılan değişikliği daha anlaşılabilir şekilde ifade edecek şekilde düzeltilmiştir. Yapılan bu değişikliklerle madde kabul edilmiştir.
Kaynak: TBMM 23. Dönem, S. Sayısı: 111 – komisyon raporunun bu maddeye ilişkin kısmı aynen aktarılmıştır.
Madde Künyesi
- Kanun5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu
- MaddeGeçici Madde 4
- BölümAltıncı Bölüm – Yönetmelikler, Değiştirilen, Geçici ve Son Hükümler
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol11 Kasım 2026
Kanunda Gezinme
‹ Geçici Madde 3 · Geçici Madde 5 ›
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.