Adli Para Cezası Nedir? Gün Sayısı, Taksit ve Ödenmemenin Sonuçları
Güncelleme tarihi: 2 saat önce
Bu yazıdaki mevzuat ve yargı kararları en son 13 Eylül 2026 tarihinde gözden geçirilmiştir.
Kısa cevap: Adli para cezası, hâkimin belirlediği gün sayısı ile bir gün karşılığı tutarın çarpılmasıyla hesaplanır. Gün sayısı kural olarak beş günden az, yedi yüz otuz günden fazla olamaz; bir gün karşılığı tutar ise 100 TL ile 500 TL arasında takdir edilir. Ceza ödenmezse önce kamuya yararlı işte çalıştırma, ardından hapis gündeme gelir.
Aşağıda hesaplama yöntemi, taksit ile mehil arasındaki fark, ödeme emri, ödememenin sonuçları ve hapse çevirmenin sınırları güncel mevzuatla açıklanmaktadır. Genel çerçeve Ceza Hukuku Rehberi sayfasında yer almaktadır.
Adli Para Cezası Nasıl Hesaplanır?
Türk Ceza Kanunu m. 52/1 uyarınca adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yedi yüz otuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı takdir edilen miktarla çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın Devlet Hazinesine ödenmesidir.
Hesap iki aşamalıdır:
Gün sayısının belirlenmesi. Hâkim önce suçun kanuni tanımındaki sınırlar içinde gün sayısını saptar. TCK m. 61/8 uyarınca cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler gün üzerinden yapılır.
Bir gün karşılığı tutarın takdiri. Bu tutar, kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri göz önünde bulundurularak belirlenir.
Sonuç tutar, bu iki değerin çarpımıdır. TCK m. 61/6 uyarınca adli para cezasında bir Türk lirasının artakalanı hesaba katılmaz.
Seçimlik ceza öngörülen suçlar bakımından ayrı bir sınır vardır: TCK m. 61/9'a göre adli para cezasının seçimlik ceza olarak öngörüldüğü suçlarda gün biriminin alt sınırı, o suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az; üst sınırı da hapis cezasının üst sınırından fazla olamaz.
Kendi rakamlarınızla hesap yapmak için Adli Para Cezası Tutar Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Bir Gün Karşılığı Tutar Ne Kadardır?
Yürürlükteki TCK m. 52/2'ye göre bir gün karşılığı adli para cezasının miktarı en az yüz ve en fazla beş yüz Türk lirasıdır.
Adli para cezasında kanuni sınırlar.
Bu tutar, 2 Mart 2024 tarihli 7499 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle değiştirilmiş ve 1 Haziran 2024'te yürürlüğe girmiştir. Değişiklikten önceki sınır 20 TL ile 100 TL idi; internette hâlâ eski rakamları veren kaynaklara rastlanmaktadır. 13 Eylül 2026 itibarıyla bu tutarda yeni bir değişiklik yapılmamıştır.
Buna göre bugün teorik alt ve üst sınırlar şöyledir:
En düşük: 5 gün × 100 TL = 500 TL
En yüksek (kanunda aksine hüküm yoksa): 730 gün × 500 TL = 365.000 TL
Aşağıdaki örnekte, başka bir artırma veya indirim olmadığı ve TCK m. 62 uyarınca altıda bir oranında takdiri indirim uygulandığı varsayılmıştır. İndirim miktarı önce tam güne yuvarlanıp temel cezadan çıkarılmaz; sonuç gün sayısı üzerinden hesap yapılır:
Temel ceza: 200 gün
Takdiri indirim (TCK m. 62, bu örnekte altıda bir): 200 × 5/6 = 166,666…; sonuç 166 tam gün
Bir gün karşılığı takdir edilen tutar: 150 TL
Sonuç adli para cezası: 166 × 150 = 24.900 TL
Taksit ve Mehil: Sık Karıştırılan İki Kurum
TCK m. 52/4 iki ayrı imkân öngörür ve bunlar uygulamada sıkça karıştırılır:
Mehil (ödeme süresi): Hâkim, kişinin ekonomik ve şahsi hâllerini göz önünde bulundurarak adli para cezasını ödemesi için hükmün kesinleşme tarihinden itibaren bir yıldan fazla olmamak üzere süre verebilir.
Taksitlendirme: Hâkim, cezanın belirli taksitler hâlinde ödenmesine de karar verebilir. Burada iki sınır vardır: taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit miktarı dörtten az olamaz.
Yani "bir yıl" sınırı taksitlendirmeye değil, mehile ilişkindir; taksitlendirmede süre sınırı iki yıl, asgari taksit sayısı ise dörttür.
Kararda ayrıca, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi hâlinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceği belirtilir. Bu ihtarın hükümde gösterilmesi zorunludur.
Hükümde taksitlendirme yoksa, infaz aşamasında ayrı bir imkân devreye girer: 5275 sayılı Kanun m. 106/6 uyarınca, bir aylık süre içinde cezanın üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine, kalan kısmın birer ay ara ile iki eşit taksitte ödenmesine izin verilir. İlk taksitin süresinde ödenmemesi hâlinde bu izin hükümsüz kalır.
Ödeme Emri ve Otuz Günlük Süre
Kesinleşen ilam Cumhuriyet başsavcılığına verilir. Cumhuriyet savcısı, adli para cezasının otuz gün içinde ödenmesi için hükümlüye ödeme emri tebliğ eder.
Bu aşamada dikkat edilmesi gereken en önemli husus tebligat adresidir. Ödeme emrinin ulaşmadığını fark etmeyen hükümlü, sürecin kamuya yararlı işte çalıştırma aşamasına geçtiğini çok geç öğrenebilir.
Ödenmezse Ne Olur?
Ceza süresinde ödenmezse, Cumhuriyet savcısının kararıyla ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapis cezasına çevrilir ve hükümlünün iki saat çalışması karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilir.
Ödenmeyen adli para cezasında infaz sırası.
Günlük çalışma süresi, en az iki saat ve en fazla sekiz saat olacak şekilde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir. Hükümlü hazırlanan programa ve denetimli serbestlik görevlilerinin uyarılarına uymazsa, çalıştığı günler cezasından mahsup edilerek kalan kısmın tamamı açık ceza infaz kurumunda yerine getirilir.
Hapse çevrileceği hükümde yazılı olmasa bile bu usul Cumhuriyet başsavcılığınca uygulanır.
Çocuklar bakımından durum farklıdır: çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezası ödenmemesi hâlinde hapse çevrilemez. Bu hâlde ilam, ilgili tahsil dairesine gönderilir ve alacak 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Hapse Çevrilen Cezanın Üst Sınırı
Adli para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı geçemez. Birden fazla hükümle adli para cezalarına mahkûmiyet hâlinde bu süre beş yılı geçemez.
Ayrıca önemli iki kısıtlama vardır: adli para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bu ceza bakımından koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz. Buna karşılık hak yoksunlukları bakımından esas alınacak olan, hapis değil adli para cezasıdır.
Hükümlü, hapiste kaldığı veya çalıştığı günler dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkarılır ya da çalıştırılması sona erer. İnfaz süresi hesabı için İnfaz Süresi Hesaplama aracı kullanılabilir.
Doğrudan Adli Para Cezası ile Çevrilen Ceza Arasındaki Fark
İki kurumun karıştırılmaması gerekir.
Doğrudan adli para cezası, suçun kanuni tanımında öngörülen cezadır. Çevrilen adli para cezası ise TCK m. 50/1-a uyarınca kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmesidir. Kısa süreli hapis, TCK m. 49/2'ye göre bir yıl veya daha az süreli hapis cezasıdır.
Burada kritik sınır TCK m. 50/2'dir: suç tanımında hapis cezası ile adli para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hâllerde, hapis cezasına hükmedilmişse bu ceza artık adli para cezasına çevrilemez. Çünkü hâkim zaten doğrudan adli para cezasına hükmedebilecekken hapsi tercih etmiştir. Bu hâlde ceza, m. 50/1'deki diğer seçenek yaptırımlara (zararın giderilmesi, eğitim kurumuna devam, belirli yerlere gitmekten yasaklanma, ehliyetin geri alınması, kamuya yararlı işte çalıştırma) çevrilebilir.
Ayrıca:
Zorunlu çevirme: daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, otuz gün ve daha az süreli hapis cezaları ile fiili işlediği tarihte on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerin bir yıl veya daha az süreli hapis cezaları, seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.
Taksirli suçlar: taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa adli para cezasına çevrilebilir; ancak bu hüküm bilinçli taksir hâlinde uygulanmaz.
Uygulamada asıl mahkûmiyet, çevrilen adli para cezası veya tedbirdir.
Gerekçe Zorunluluğu
Adli para cezasında hem gün sayısının hem de bir gün karşılığı tutarın denetime elverişli biçimde gerekçelendirilmesi gerekir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19 Haziran 2007 tarihli kararında (E. 2007/10-108, K. 2007/152), kanun koyucunun hapis cezası yanında ayrıca adli para cezası öngördüğü suçlarda hapis cezasının alt sınırdan tayin edilmiş olmasının, adli para cezasının da mutlaka alt sınırdan tayinini gerektirmediği; ancak alt sınırdan uzaklaşmanın gerekçesinin gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bu nedenle karar incelenirken, gün sayısı ile günlük tutarın hangi somut olgulara dayandırıldığı ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Kısa Kontrol Listesi
Hükümde gün sayısı ile bir gün karşılığı tutarın ayrı ayrı gösterilip gösterilmediğini kontrol edin.
Alt sınırdan uzaklaşılmışsa gerekçenin denetime elverişli olup olmadığına bakın.
Taksit veya mehil talebinizi yargılama sırasında ileri sürün; kararda ihtarın yer alıp almadığını kontrol edin.
Kesinleşmeden sonra tebligat adresinizi güncel tutun; ödeme emrini kaçırmayın.
Ödeme güçlüğü varsa bir ay içinde üçte bir ödeyerek taksit imkânını değerlendirin.
Birden fazla hüküm varsa beş yıllık üst sınırı hesaba katın.
Ankara ve Yenimahalle'de Başvuru
Adli para cezasının infazı, hükmü veren mahkemenin bulunduğu yer Cumhuriyet başsavcılığı ilamat bürosunca yürütülür. Ankara'da ödeme ve taksit talepleri bu büroya yapılır; kamuya yararlı işte çalıştırma kararlarının programı denetimli serbestlik müdürlüğünce hazırlanır.
Yenimahalle'de ikamet edenler bakımından adres beyanının güncel tutulması, ödeme emrinin zamanında tebliği açısından önemlidir. Yerel başvuru hazırlığı için Ankara Hukuk Rehberi ve Yenimahalle Hukuk Rehberi sayfaları incelenebilir.
Sözlükten İlgili Terimler
Sık Sorulan Sorular
Adli Para Cezasında Bir Gün Kaç TL'dir?
Yürürlükteki TCK m. 52/2'ye göre bir gün karşılığı tutar en az 100 TL, en fazla 500 TL'dir. Bu sınır 1 Haziran 2024'ten beri uygulanmaktadır; daha önceki 20-100 TL aralığı yürürlükte değildir.
Adli Para Cezası Kaç Taksitle Ödenebilir?
Hâkim taksitlendirmeye karar verirse taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit sayısı dörtten az olamaz. Ayrıca hâkim, taksit yerine hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıla kadar ödeme süresi (mehil) de verebilir.
Bir Taksit Ödenmezse Ne Olur?
Taksitlerden biri zamanında ödenmezse geri kalan kısmın tamamı tahsil edilir ve ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilir. Bu sonuç kararda ihtar edilir.
Adli Para Cezası Ödenmezse Doğrudan Hapse mi Girilir?
Hayır. Önce Cumhuriyet savcısının kararıyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya hükmedilir; iki saat çalışma bir güne karşılık gelir. Programa uyulmazsa çalışılan günler mahsup edilerek kalan kısım açık ceza infaz kurumunda infaz edilir.
Hapse Çevrilen Adli Para Cezasında Üst Sınır Nedir?
Adli para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı, birden fazla hükümle mahkûmiyet hâlinde beş yılı geçemez.
Çocuklar İçin Adli Para Cezası Hapse Çevrilir mi?
Hayır. Çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezası ödenmemesi hâlinde hapse çevrilemez; alacak 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Resmî Kaynaklar
İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz.
Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.
İlgili içtihatlar: Takdiri İndirim, Erteleme ve Seçenek Yaptırımlar içtihatları (9 karar)
Yorumlar