Aile ve Kişiler Hukuku: E Harfiyle Başlayan Terimler

Aile ve Kişiler Hukuku: E Harfiyle Başlayan Terimler

E

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Edinilmiş Mal

  Edinilmiş mallara katılma rejiminde her eşin, bu rejimin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir. Çalışmanın karşılığı olan edinimler, sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarının ödemeleri, çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler bu gruptadır. Bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılır; bir malın kişisel mal olduğunu ileri süren eş bunu ispatlamakla yükümlüdür.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 219–222

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi

  Eşler mal rejimi sözleşmesiyle başka bir rejim seçmedikçe aralarında uygulanan yasal mal rejimidir. Rejim, her eşin kişisel malları ile rejim süresince karşılığını vererek elde ettiği edinilmiş mallarını kapsar; her eş bunları yasal sınırlar içinde yönetir, bunlardan yararlanır ve kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur. Rejim sona erdiğinde her eş veya mirasçıları, diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde alacak hakkına sahip olur; bu oran mal rejimi sözleşmesiyle değiştirilebilir ve her malın mülkiyetinin kendiliğinden yarıya bölünmesi anlamına gelmez.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 202 ve 218–241

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Eğitim Nafakası

  Ergin olduğu hâlde eğitimi devam eden çocuğun, eğitimi sona erinceye kadar ana ve babası tarafından, durum ve koşullara göre onlardan beklenebilecek ölçüde bakılmasıdır. Ana ve babanın bakım borcu kural olarak çocuğun ergin olmasıyla sona erer; eğitim sürüyorsa yükümlülük bu ölçüyle sınırlı olarak devam eder. Talep değerlendirilirken ana ve babanın ekonomik gücü ile eğitimin fiilen sürüp sürmediği dikkate alınır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 328

  İlgili rehber ve araçlar: Nafaka Artış Hesaplama

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Ergin Kılınma

  On beş yaşını doldurmuş küçüğün, kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkeme kararıyla ergin kılınmasıdır. Ergin kılınan küçük, on sekiz yaşını doldurmadan ergin sayılır. Ergin kılınma kendiliğinden gerçekleşmez; vesayet altındaki küçük için vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da izni gerekir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 11, 12 ve 463

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Erginlik

  Kişinin kanunen reşit sayıldığı durumdur; erginlik on sekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar; on beş yaşını dolduran küçük de kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkemece ergin kılınabilir. Fiil ehliyeti için erginlik tek başına yetmez; ayrıca ayırt etme gücüne sahip olmak ve kısıtlı bulunmamak gerekir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 10–12

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Ev İçi Şiddet

  Şiddet mağduru ile şiddet uygulayan aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hane içinde ya da aile mensubu sayılan kişiler arasında gerçekleşen her türlü fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddettir. 6284 sayılı Kanun şiddeti; zarar veren veya zarar vermesi muhtemel hareketlerin yanında tehdit, baskı ve özgürlüğün keyfî engellenmesini de kapsayacak biçimde tanımlar. Korunan kişi için koruyucu, şiddet uygulayan için önleyici tedbir kararı istenebilir.

  İlgili mevzuat: 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, m. 2–5

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Evlat Edinme

  Kanuni koşullar sağlanınca mahkeme kararıyla soybağı kurulmasıdır. Küçükler ile ergin veya kısıtlı kişiler bakımından koşullar aynı değildir. Çocuğun yararı, gerekli rızalar, bakım ilişkisi ve inceleme yükümlülüğü birlikte değerlendirilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 305–320

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması

  Evlat edinmenin kanuni koşullara aykırı kurulması nedeniyle evlatlık ilişkisinin mahkemece sona erdirilmesidir. Kanuni sebep olmadan rızası alınmayan kişiler, küçüğün menfaati ağır biçimde zedelenmeyecekse; esasa ilişkin başka bir noksanlık bulunduğunda ise Cumhuriyet savcısı ve her ilgili dava açabilir. Noksanlık sonradan ortadan kalkmışsa veya yalnız usule ilişkin olup kaldırma evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecekse bu yola gidilemez; dava hakkı sebebin öğrenilmesinden itibaren bir yıl geçmekle düşer.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 317–319

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Evlenme Engelleri

  Kanunun belirli kişiler arasında veya belirli durumlar sürdükçe evlenmeyi yasakladığı hâllerdir. Üstsoy ile altsoy, kardeşler, amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında; kayın hısımlığını doğuran evlilik sona ermiş olsa bile eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında; evlat edinen ile evlatlık veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında evlenme yasaktır. Yeniden evlenmek isteyen önceki evliliğinin sona erdiğini ispatlamalıdır; kadın için bekleme süresi ile akıl hastalığına ilişkin engel de ayrıca düzenlenmiştir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 129–133

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Evlenme Yaşı

  Erkek veya kadının evlenebilmesi için doldurması gereken on yedi yaştır. Hâkim, olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple on altı yaşını doldurmuş kişinin evlenmesine izin verebilir; olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir. Ergin olmayan kişi yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemez; ayırt etme gücüne sahip olmayanlar ise evlenemez.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 124–126

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Evlenmede Mutlak Butlan

  Evlenmenin, kanunda sınırlı olarak sayılan ağır sakatlıklardan biriyle batıl olmasıdır: evlenme sırasında eşlerden birinin evli bulunması, sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun olması, evlenmeye engel derecede akıl hastalığı veya eşler arasında evlenmeye engel hısımlık bulunması. Dava Cumhuriyet savcısınca re’sen açılır, ilgisi olan herkes de açabilir; ancak sona ermiş evliliğin butlanı savcı tarafından re’sen dava edilemez. Batıl evlilik ancak hâkim kararıyla sona erer ve o zamana kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 145–147 ve 156

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Evlenmede Nisbî Butlan

  Evlenmenin, kanunda sayılan ve yalnız dava hakkı tanınan kişilerin ileri sürebildiği sakatlıklar nedeniyle hâkim kararıyla iptal edilmesidir. Evlenme sırasında geçici olarak ayırt etme gücünden yoksun olan, yanılan, aldatılan veya korkutulan eş, sebebi öğrendiği ya da korkunun etkisi kalktığı tarihten başlayarak altı ay ve her hâlde evlenmeden itibaren beş yıl içinde dava açabilir. Küçük veya kısıtlı yasal temsilcisinin izni olmadan evlenmişse izni alınmayan temsilci dava açabilir; ancak kişi sonradan on sekiz yaşını doldurarak ergin olur, kısıtlılıktan kurtulur veya kadın gebe kalırsa iptale karar verilemez.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 148–153

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Evliliğin Butlanı

  Evlenmenin, kuruluşu sırasında var olan ve kanunda sayılan bir sakatlık nedeniyle hâkim kararıyla sona erdirilmesidir. Mutlak butlan davası Cumhuriyet savcısınca re’sen açılır, ilgisi olan herkes de açabilir; nispi butlanda dava hakkı kural olarak ilgili eşe aittir ve süreye bağlıdır, izinsiz evlenmede yasal temsilci de dava açabilir. Batıl evlilik ancak hâkim kararıyla sona erer ve o zamana kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur; çocuklar evlilik içinde doğmuş sayılır, eşler arasında mal rejimi, tazminat ve nafaka konularında boşanma hükümleri uygulanır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 145–160

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Evlilik Birliği

  Evlenmeyle eşler arasında kurulan ve karşılıklı hak ve yükümlülükler doğuran hukuki birliktir. Eşler birliğin mutluluğunu birlikte sağlamak, çocukların bakım, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermek, birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmakla yükümlüdür. Konutu birlikte seçer, birliği beraber yönetir ve giderlere güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılırlar.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 185–186

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Evlilik Birliğinin Korunması

  Eşlerin evlilikten doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi veya önemli bir konuda uyuşmazlığa düşmesi hâlinde hâkimin müdahalesinin istenebilmesidir. Hâkim eşleri uyarır ve uzlaştırmaya çalışır; gerekirse ailenin geçimi için her eşin yapacağı parasal katkıyı belirler, katkıyı ödemeyen eşin borçlularına ödemeyi diğer eşe yapmalarını emreder veya belirli mallar üzerindeki tasarrufları diğer eşin rızasına bağlar. Taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisinin kaldırılması tapu kütüğüne şerh verilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 195–199

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması

  Evlilik birliğinin, ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmasına dayanan ve eşlerden her birinin ileri sürebildiği genel boşanma sebebidir. Davacının kusuru daha ağırsa davalı davaya itiraz edebilir; ancak itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evliliğin devamında davalı ile çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir. Kanun, anlaşmalı boşanma ve fiili ayrılık hâllerinde de evlilik birliğinin temelinden sarsılmış sayılacağını ayrıca düzenler.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 166

• Aile ve Kişiler Hukuku

  Evlilik Birliğinin Temsili

  Eşlerden her birinin, ortak yaşam sürdükçe ailenin sürekli ihtiyaçları için evlilik birliğini üçüncü kişilere karşı temsil etmesidir. Diğer ihtiyaçlar için temsil ancak öteki eşin ya da haklı sebeple hâkimin yetki vermesiyle veya gecikmede sakınca bulunup diğer eşin rızası alınamadığında mümkündür. Yetki içinde yapılan işlemlerden eşler müteselsilen sorumludur; yetki dışındaki işlemlerden kural olarak işlemi yapan eş kişisel olarak sorumlu olur.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 188–189

Önceki harf: D · Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: F

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar