Ceza ve İnfaz: D Harfiyle Başlayan Terimler
Terim listesine geç (4 terim) ↓
1.000 hukuk terimini kısa açıklamaları, kanuni dayanakları ve ilgili kaynaklarıyla inceleyebilirsiniz. Terim adını veya günlük dildeki karşılığını arayabilir, listeyi hukuk alanına göre daraltabilir, aşağıdaki A–Z çubuğundan ilk harfe göre gezinebilirsiniz. Her sayfada en fazla 50 terim gösterilir.
Hazırlayan: Av. Mete ŞAHİN · Yenimahalle, Ankara · Kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026.
Ceza ve İnfaz: D Harfiyle Başlayan Terimler
Sayfa 1 / 1 · 1–4 / 4 terim
D
Ceza ve İnfaz
Dava Zamanaşımı
Ceza hukukunda, suç için öngörülen sürenin geçmesi nedeniyle kamu davasının açılamaması veya açılmış davanın sürdürülememesi sonucunu doğuran kurumdur. Süre hesabında suç, yaş, başlangıç, durma ve kesilme nedenleri incelenir. Kesinleşmiş cezanın infazına ilişkin ceza zamanaşımından ayrıdır.
İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 66–67 ve 72
Ceza ve İnfaz
Denetimli Serbestlik
Koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan, açık ceza infaz kurumunda ya da çocuk eğitimevinde bulunan iyi hâlli hükümlünün talebi üzerine, cezasının koşullu salıverilme tarihine kadarki kısmının infaz hâkimi kararıyla kurum dışında, kamuya yararlı işte çalışma veya belirli yerde gözetim gibi yükümlülükler altında infazıdır. 4/6/2025 tarihinden itibaren işlenen suçlarda ayrıca, kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin (en az beş gün) kurumda geçirilmiş olması aranır. Bazı hükümlü grupları ve eski tarihli suçlar için özel süreler vardır; koşullu salıverilmeden ayrı bir aşamadır.
İlgili mevzuat: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m. 105/A · 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, geçici m. 10 ve 11
Ceza ve İnfaz
Dolandırıcılık
Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatarak onun veya başkasının zararına yarar sağlama suçudur; temel cezası bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Nitelikli hâllerde üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir; kamu kurumları zararına, bilişim sistemleri ya da banka veya kredi kurumları araç olarak kullanılarak, usulsüz kredi açtırmak veya sigorta bedelini almak maksadıyla ya da kendini kamu görevlisi veya banka, sigorta, kredi kurumu çalışanı olarak tanıtarak işlenmesinde hapsin alt sınırı dört yıl, adli para cezası menfaatin iki katından az olamaz. Ödeme aracını veya hesap bilgilerini vermekle sınırlı iştirakte ceza yarı oranında indirilir.
İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 157–158 ve 168
Ceza ve İnfaz
Duruşmadan Vareste Tutulma
Mahkemece sorgusu yapılmış sanığın, kendisinin veya bu konuda yetkili kıldığı müdafiinin istemi üzerine mahkemece duruşmalarda hazır bulunmaktan bağışık tutulmasıdır. Bu durumda duruşmalar sanığın yokluğunda sürdürülebilir; müdafi, sanık hazır bulunmasa da bütün oturumlarda bulunmaya yetkilidir. Alt sınırı beş yıl veya daha fazla hapis gerektiren suçlar dışında sanık istinabe yoluyla sorguya çekilebilir; hâkim zorunlu gördüğünde yurt içindeki sanığın sesli ve görüntülü iletişim tekniğiyle sorgusuna veya duruşmaya katılmasına da karar verebilir.
İlgili mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 196–197
Sayfa 1 / 1 · 1–4 / 4 terim
Önceki harf: Ç · Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: E
Kaynaklar ve Güncellik
Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar