Ceza ve İnfaz: T Harfiyle Başlayan Terimler

Ceza ve İnfaz: T Harfiyle Başlayan Terimler

T

• Ceza ve İnfaz

  Takdiri İndirim Nedenleri

  Fail yararına cezayı hafifletecek takdiri nedenlerin bulunması hâlinde mahkemece yapılan indirimdir; ağırlaştırılmış müebbet hapis yerine müebbet, müebbet hapis yerine yirmi beş yıl hapis verilir, diğer cezaların altıda birine kadarı indirilir. Kanunda sayılan takdiri indirim nedenleri failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları ile cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileridir. Failin duruşmada mahkemeyi etkilemeye yönelik şeklî tutum ve davranışları indirim nedeni sayılmaz; indirim nedenleri kararda gerekçeleriyle gösterilir.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 62

• Ceza ve İnfaz

  Taksir

  Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışla, kanundaki suç neticesinin öngörülmeden gerçekleştirilmesidir. Taksirli davranış ancak kanunun açıkça cezalandırdığı hâllerde ceza sorumluluğu doğurur. Sorumluluk kişinin kendi kusuruna göre belirlenir.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 22

• Ceza ve İnfaz

  Taksirle Öldürme

  Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık sonucunda, neticesi öngörülmeden bir insanın ölümüne neden olunmasıdır. Cezası iki yıldan altı yıla kadar hapistir; fiil birden fazla kişinin ölümüne ya da ölümle birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuşsa iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezası verilir. Bilinçli taksir ve failin kusur durumu cezanın belirlenmesinde ayrıca değerlendirilir.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 22 ve 85

  İlgili rehber ve araçlar: Ceza rehberi

• Ceza ve İnfaz

  Taksirle Yaralama

  Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık sonucunda başkasının vücuduna acı verilmesi veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasıdır. Cezası dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; kemik kırılması veya organ işlevinin yitirilmesi gibi ağır neticelerde ceza artırılır, birden fazla kişinin yaralanmasında dokuz aydan beş yıla kadar hapis öngörülür. Soruşturma kural olarak şikâyete bağlıdır; basit yaralama dışındaki hâllerde fiil bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmaz.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 89

  İlgili rehber ve araçlar: Ceza rehberi

• Ceza ve İnfaz

  Tanıklıktan Çekinme

  Tanıklıktan çekinme, kanunda sayılan kişilerin şüpheli veya sanık hakkında tanıklık yapmaktan kaçınabilmesidir. Şüpheli veya sanığın nişanlısı, evlilik bağı kalmasa bile eşi, kan veya kayın hısımlığından üstsoy ve altsoyu, üçüncü derece dâhil kan ve ikinci derece dâhil kayın hısımları ile aralarında evlatlık bağı bulunanlar çekinebilir; bu kişilere dinlenmeden önce bu hakları bildirilir. Avukatlar, hekimler, mali müşavirler ve noterler gibi meslek mensupları da mesleki sıfatları dolayısıyla öğrendikleri bilgiler bakımından çekinebilir; ancak avukatlar, stajyerleri ve yardımcıları dışındakiler ilgilinin rızası varsa çekinemez.

  İlgili mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 45–46

• Ceza ve İnfaz

  Tefecilik

  Kazanç elde etmek amacıyla başkasına ödünç para verilmesidir. Cezası iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ceza bir kat artırılır.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 241

• Ceza ve İnfaz

  Tehdit

  Bir kimsenin, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına saldırı gerçekleştirileceğinden bahisle korkutulmasıdır; cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir ve kadına karşı işlenmesinde alt sınır dokuz aydır. Malvarlığı bakımından büyük zarar veya başka bir kötülük tehdidinde soruşturma şikâyete bağlıdır ve iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası öngörülür. Silahla, tanınmayacak hâle gelerek, imzasız mektupla, birden fazla kişiyle veya suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanılarak işlenmesi hâlinde iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası verilir.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 106

  İlgili rehber ve araçlar: Ceza rehberi

• Ceza ve İnfaz

  Tekerrür

  Önceden işlenen suçtan verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suç işlenmesi hâlinde uygulanan kurumdur; önceki cezanın infaz edilmiş olması gerekmez. Önceki cezanın infazından itibaren beş yıldan fazla hapis cezalarında beş, diğerlerinde üç yıl geçtikten sonra işlenen suçlarda, kasıtlı ile taksirli suçlar arasında ve on sekiz yaşını doldurmamışken işlenen suçlarda tekerrür uygulanmaz. Mükerrir cezasını mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çeker; koşullu salıverilme için kural olarak süreli hapiste cezanın üçte ikisini, ikinci defa tekerrürde dörtte üçünü kurumda geçirmesi gerekir ve infazdan sonra denetimli serbestlik uygulanır.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 58 · 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m. 108

• Ceza ve İnfaz

  Teknik Araçlarla İzleme

  Şüpheli veya sanığın kamuya açık yerlerdeki faaliyetlerinin ve iş yerinin teknik araçlarla izlenmesi, ses veya görüntü kaydı alınmasıdır. Kanunda sayılan suçlar bakımından, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması ve başka suretle delil elde edilememesi aranır. Konutta bu tedbir uygulanamaz.

  İlgili mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 140

• Ceza ve İnfaz

  Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma

  Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarının kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare edilmesidir; cezası dört aydan iki yıla kadar hapistir. Alkol veya uyuşturucu etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli şekilde araç kullanamayacak hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişiye altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir. Ulaşım işaretlerini değiştirmek veya yola engel koymak gibi fiillerle tehlike yaratılması bir yıldan altı yıla kadar hapis cezasını gerektirir; bu suç idari trafik yaptırımlarından ayrıdır.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 179

  İlgili rehber ve araçlar: Ceza rehberi

• Ceza ve İnfaz

  Tutuklama

  Kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller, bir tutuklama nedeni ve ölçülülük gibi kanuni koşullarla hâkim veya mahkemece uygulanan geçici koruma tedbiridir. Ceza veya kesin suçluluk kararı değildir. Adli kontrolün yeterli olup olmadığı da gerekçeli olarak değerlendirilir.

  İlgili mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 100–101

  İlgili rehber ve araçlar: Ceza rehberi

• Ceza ve İnfaz

  Tutuklu

  Hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet bulunmayan ve tutuklama kararıyla özgürlüğü kısıtlanan kişidir. Tutukluluk bir ceza değil, koruma tedbiridir ve masumiyet karinesi geçerliliğini korur. Tutukluluk süreleri ve incelenmesi Kanunda ayrıntılı düzenlenmiştir.

  İlgili mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 100–108

• Ceza ve İnfaz

  Tutukluluğa İtiraz

  Tutuklama kararına veya tutukluluğun devamına ilişkin karara karşı başvurulan kanun yoludur. Şüpheli veya sanık soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında salıverilmesini isteyebilir; bu istem hakkındaki kararlara, öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. Soruşturma evresinde tutukluluk en geç otuzar günlük sürelerle sulh ceza hâkimince incelenir; sulh ceza hâkimliğinin tutuklama kararlarına yapılan itirazı asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler.

  İlgili mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 101, 104, 108 ve 267–271

  İlgili rehber ve araçlar: Ceza rehberi

Önceki harf: Ş · Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: U

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar