Ş Harfiyle Başlayan Hukuk Terimleri

Ş Harfiyle Başlayan Hukuk Terimleri

Ş

• Ceza ve İnfaz

  Şantaj

  Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından ya da yapmayacağından bahisle bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya, yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlamaktır. Kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidi de şantaj sayılır. Cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 107

  İlgili rehber ve araçlar: Ceza rehberi

• Usul ve Yargılama

  Şekli Anlamda Kesin Hüküm

  Şekli anlamda kesin hüküm, bir karara karşı artık olağan kanun yollarına başvurulamaması hâlidir; karar kesin olarak verilmişse, kanun yolu süresi geçmişse, kanun yolundan feragat edilmişse veya kanun yolu incelemesi tamamlanmışsa kesinleşir ve bu durum ilama kesinleşme kaydı düşülerek belirtilir. Hukuk mahkemesi kararları kural olarak kesinleşmeden de icra edilebilir; ancak kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez. Maddi anlamda kesin hüküm ancak şekli anlamda kesinleşmiş bir hükümden doğabilir.

  İlgili mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 302–303, 350 ve 367

• Miras ve Eşya Hukuku

  Şerh

  Şerh, tapu kütüğüne yazılmakla bazı kişisel haklara ve tasarruf yetkisi kısıtlamalarına, taşınmaz üzerinde sonradan hak kazanan kişilere karşı da ileri sürülebilme etkisi kazandıran kayıttır. Arsa payı karşılığı inşaat, taşınmaz satış vaadi, kira, alım, önalım ve geri alım sözleşmelerinden doğan haklar ile kanunda öngörülen diğer haklar şerh verilebilir. Çekişmeli haklara ilişkin mahkeme kararları, haciz, iflas, konkordato süresi ve artmirasçı atanması gibi kısıtlamalar ile iddia edilen bir ayni hakkın güvencesi için geçici tescil de şerh yoluyla gösterilir. Şerh, kişisel hakkı ayni hakka dönüştürmez.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 1009–1011

• Ceza ve İnfaz

  Şikâyete Bağlı Suç

  Şikâyete bağlı suç, soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi kanunda şikâyet şartına bağlanmış suçtur. Şikâyet hakkı olan kişi, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı ay içinde ve dava zamanaşımı süresi dolmadan şikâyette bulunmalıdır; şikâyete bağlı hakaret suçunda bu süre, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren her hâlde iki yılı aşamaz. Kanunda aksi yazılı olmadıkça şikâyetten vazgeçme davayı düşürür; ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanığı etkilemez ve hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 73

• Ticaret, Tüketici ve Kişisel Veriler

  Şirket Birleşmesi

  Şirket birleşmesi, bir şirketin diğerini devralması (devralma şeklinde birleşme) veya şirketlerin yeni bir şirket içinde bir araya gelmesi (yeni kuruluş şeklinde birleşme) yoluyla gerçekleşen yapı değişikliğidir. Birleşme sözleşmesi yazılı yapılır, yönetim organlarınca imzalanır ve kural olarak genel kurullarca onaylanır; kanundaki şartları taşıyan sermaye şirketlerinin kolaylaştırılmış birleşmesinde genel kurul onayı aranmayabilir. Birleşme ticaret siciline tescille geçerlilik kazanır; tescil anında devrolunan şirketin bütün aktif ve pasifi kendiliğinden devralana geçer ve devrolunan şirket sona erer.

  İlgili mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 136, 145 ve 151–156

• Ticaret, Tüketici ve Kişisel Veriler

  Şirketin İhyası

  Ticaret sicilinden kaydı silinmiş bir şirketin, tamamlanmamış işlemlerin sonuçlandırılabilmesi için mahkeme kararıyla yeniden sicile tescil edilmesidir. Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemleri gerektiği anlaşılırsa son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden yeniden tescil isteyebilir; mahkeme istemi yerinde görürse tasfiye memuru atar. Kanundaki özel tasfiye usulüyle kaydı silinen şirket ve kooperatifler bakımından da alacaklılar ile hukuki menfaati bulunanlar haklı sebebe dayanarak ihya isteyebilir.

  İlgili mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 547 ve geçici m. 7

• Ticaret, Tüketici ve Kişisel Veriler

  Şirketler Topluluğu

  Şirketler topluluğu, hâkim bir ticaret şirketi veya teşebbüs ile ona doğrudan ya da dolaylı olarak bağlı şirketlerin oluşturduğu yapıdır. Oy haklarının çoğunluğuna sahip olmak, yönetim organında karar çoğunluğunu oluşturacak üyeleri seçebilmek, sözleşmeye dayanarak oy çoğunluğunu sağlamak veya sözleşme ya da başka bir yolla hâkimiyet kurmak hâkimiyet ölçütleridir; payların çoğunluğuna sahip olmak hâkimiyet karinesidir. Hâkimin yurt içinde veya dışında bulunan bir teşebbüs olması hâlinde de topluluk hükümleri uygulanır; bildirim, raporlama ve sorumluluk konuları özel hükümlere tabidir.

  İlgili mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 195–209

• Ceza ve İnfaz

  Şüpheli

  Ceza soruşturması aşamasında suç şüphesi altında bulunan kişidir. Bu sıfat kişinin suçlu olduğu anlamına gelmez. İddianamenin kabulüyle kovuşturma başladığında kanundaki sıfat sanık olur.

  İlgili mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 2/1-a, b, e ve f

  İlgili rehber ve araçlar: Ceza rehberi

Önceki harf: S · Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: T

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar