Ceza ve İnfaz: Y Harfiyle Başlayan Terimler

Ceza ve İnfaz: Y Harfiyle Başlayan Terimler

Y

• Ceza ve İnfaz

  Yağma

  Bir kimseyi, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına saldırı ya da malvarlığı itibarıyla büyük zarar tehdidiyle veya cebir kullanarak bir malı teslime ya da malın alınmasına karşı koymamaya zorlamaktır. Cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir; cebir veya tehditle borç senedi verdirmek ya da imzalatmak da aynı cezayı gerektirir. Silahla, birden fazla kişiyle, konutta veya işyerinde, gece vakti ya da kendini savunamayacak kişiye karşı işlenmesi gibi nitelikli hâllerde on yıldan on beş yıla kadar hapis cezası verilir.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 148–149

  İlgili rehber ve araçlar: Ceza rehberi

• Ceza ve İnfaz

  Yakalama

  Yakalama, kişinin özgürlüğünün kanunda öngörülen hâllerde geçici olarak kısıtlanmasıdır. Suçu işlerken rastlanan veya suçüstü bir fiilden dolayı izlenip kaçma olasılığı bulunan ya da kimliği hemen belirlenemeyen kişiyi herkes; tutuklama kararı veya yakalama emri gerektiren, gecikmesinde sakınca bulunan ve savcıya ya da amirlere derhâl başvurulamayan hâllerde kolluk yakalayabilir. Yakalama emrini soruşturmada kural olarak sulh ceza hâkimi, kovuşturmada hâkim veya mahkeme düzenler; kaçan şüpheli, sanık, tutuklu veya hükümlü için Cumhuriyet savcısı ve kolluk da düzenleyebilir. Yakalanana kanuni hakları derhâl bildirilir ve savcının emrine göre işlem yapılır; yakalama, gözaltı veya tutuklama kararı anlamına gelmez.

  İlgili mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 90 ve 98

• Ceza ve İnfaz

  Yalan Tanıklık

  Yalan tanıklık, tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul önünde gerçeğe aykırı tanıklık yapılmasıdır. Hukuka aykırı bir fiil nedeniyle başlatılan soruşturmada dört aydan bir yıla, mahkeme huzurunda veya yeminli dinlenmede bir yıldan üç yıla, üç yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda iki yıldan dört yıla kadar hapistir. Aleyhine tanıklık edilen kişi fiili işlemediği için beraat eder veya hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse, ona uygulanan koruma tedbirleri cezayı artırır ya da failin ayrıca dolaylı fail olarak sorumluluğunu doğurur. Kişi müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapse mahkûm olmuşsa yirmi ila otuz yıl, hapis dışında adli veya idari yaptırım uygulanmışsa üç ila yedi yıl hapis verilir.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 272

• Ceza ve İnfaz

  Yargılamanın Yenilenmesi (Ceza Muhakemesi)

  Kesinleşmiş bir hükmün, kanunda sayılan yeni delil veya hukuka aykırılık hâllerinde yeniden ele alınmasını sağlayan olağanüstü kanun yoludur. Hükümlü lehine ve aleyhine sebepler ayrı ayrı düzenlenmiştir. Talep, hükmü veren mahkemeye yapılır. Hukuk davalarındaki karşılığı yargılamanın iadesidir (HMK m. 374 vd.).

  İlgili mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 311–323

• Ceza ve İnfaz

  Yaş Küçüklüğü

  Yaş küçüklüğü, failin fiili işlediği sıradaki yaşına göre ceza sorumluluğunun kalkması veya azalmasıdır. On iki yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur, haklarında yalnız çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir; on iki–on beş yaş arasında algılama ve yönlendirme yeteneği yoksa sorumluluk kalkar, varsa ceza indirilir. On beş–on sekiz yaş arasında indirim bu yetenek aranmaksızın ve daha düşük oranda yapılır. 7593 sayılı Kanunla eklenen dördüncü fıkraya göre kasten öldürme ve bazı neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında, somut olayın özelliklerine göre bu indirim uygulanmayabilir ya da on iki–on beş yaş grubuna daha az indirimli hüküm uygulanabilir.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 31

Önceki harf: V · Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: Z

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar