Kamu ve Vergi Hukuku: D Harfiyle Başlayan Terimler

Kamu ve Vergi Hukuku: D Harfiyle Başlayan Terimler

D

• Kamu ve Vergi Hukuku

  Damga Vergisi

  Kanuna ekli tabloda sayılan ve bir hususu ispat veya belli etmek için düzenlenen imzalı kâğıtlardan alınan vergidir. Elektronik imzayla elektronik ortamda oluşturulan belgeler de kâğıt kavramına dahildir. Belli parayı içeren sözleşme, taahhütname ve kira sözleşmesi gibi belgelerden belge tutarı üzerinden nispi, bazı belgelerden ise maktu vergi alınır; yabancı ülkelerde düzenlenen kâğıtlar Türkiye’de kullanıldığında vergiye tabi olur.

  İlgili mevzuat: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, m. 1 ve (1) sayılı tablo

• Kamu ve Vergi Hukuku

  Danıştay

  Danıştay, idari yargıda kanunun verdiği temyiz ve bazı ilk derece yargı görevlerini yerine getiren yüksek mahkemedir. Ayrıca kanunda düzenlenen diğer inceleme ve görüş görevleri bulunur. Danıştay yalnız kanunda sayılan davalara ilk derece mahkemesi olarak bakar; bunlar dışındaki idari davalar kural olarak idare ve vergi mahkemelerinde açılır.

  İlgili mevzuat: 2575 sayılı Danıştay Kanunu, m. 1 ve 23–24 · 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun, m. 5–6

• Kamu ve Vergi Hukuku

  Dilekçe Hakkı

  Kanunda belirtilen kişilerin kendileriyle veya kamuyla ilgili dilek ve şikâyetlerini yetkili makamlara yazılı olarak iletebilmesidir. Dilekçenin içeriği ve başvuru koşulları kanunda düzenlenir. Dilekçe verilmesi, talebin mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez.

  İlgili mevzuat: 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun, m. 3–7

• Kamu ve Vergi Hukuku

  Düzeltme ve Şikâyet

  Düzeltme ve şikâyet, vergiye ilişkin hesap veya vergilendirme hataları yüzünden haksız yere fazla ya da eksik istenen veya alınan verginin idarece düzeltilmesi yoludur. Açık ve mutlak hatalar re’sen düzeltilir; mükellef de vergi dairesinden yazılı olarak düzeltme isteyebilir. Vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptığı düzeltme talebi reddedilen mükellef şikâyet yoluyla Hazine ve Maliye Bakanlığına, il özel idaresi vergilerinde valiliğe, belediye vergilerinde belediye başkanlığına başvurabilir. Tarh zamanaşımı dolduktan sonra ortaya çıkarılan hatalar kural olarak, yargı mercilerince hakkında karar verilmiş hatalar ise hiç düzeltilemez.

  İlgili mevzuat: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, m. 116–126

• Kamu ve Vergi Hukuku

  Düzenleme Ortaklık Payı

  İmar uygulamasına tabi tutulan arazi ve arsalardan, bölgenin ihtiyacı olan yol, park, okul, ibadet yeri ve benzeri umumi hizmet alanlarının karşılanması ve düzenlemenin sağladığı değer artışı karşılığında düşülen paydır. Belediyeler, maliklerin muvafakatini aramaksızın arazi ve arsaları birleştirip imar planına uygun parsellere ayırarak hak sahiplerine dağıtabilir. Düzenleme ortaklık payı, düzenlemeye tabi alanın düzenlemeden önceki yüzölçümünün yüzde kırk beşini geçemez ve kanunda sayılan amaçlar dışında kullanılamaz.

  İlgili mevzuat: 3194 sayılı İmar Kanunu, m. 18

Önceki harf: Ç · Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: E

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar